TÜRKÇE VE İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ DEĞER TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Değerler, toplumların devamlılığını, huzurunu ve mutluluğunu sağlamada önemli işlevlere sahiptir. Bu nedenle değerler eğitimi özellikle son yıllarda üzerinde durulan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Değerler eğitiminde ise öğretmenlere önemli görevler düşmektedir. Ancak aynı toplumda yetişen öğretmenler almış oldukları eğitimler sebebiyle farklı değer sistemleri geliştirebilirler. Özellikle de bir kültür aktarma süreci olarak görülen dil öğretimine dayalı branşlarda yetişen öğretmenler farklı değer sistemleri geliştirebilirler. Dolayısıyla bu çalışmada iki farklı dil ve kültür üzerine öğrenim gören Türkçe ve İngilizce öğretmeni adaylarının değer tercihlerini araştırmak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesinde 1, 2, 3 ve 4. sınıflarda öğrenim gören Türkçe ve İngilizce öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu ile Rokeach Değer Envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik teknikleri (frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma), Ki-kare ve Mann- Whitney U testlerinden yararlanılmıştır. Sonuçlar Türkçe ve İngilizce öğretmeni adaylarının değer tercihlerinde birtakım farklılıklar olduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Değer tercihleri,Türkçe öğretmeni adayları,İngilizce öğretmeni adayları

INVESTIGATION OF THE VALUE PREFERENCES OF TURKISH AND ENGLISH TEACHER CANDIDATES

Öz

Values ​​have important functions in ensuring the continuity, peace and happiness of societies. Therefore, values education emerges as a concept which has been emphasized especially in recent years. Teachers have important role on values ​​ education. However, teachers trained in the same community may develop different value systems because of the education they have received. In particular, teachers trained in language-based disciplines, seen as a cultural actuation process, can develop different value systems. Therefore, in this study, it was aimed to investigate the value preferences of Turkish and English teacher candidates who are studying in two different languages ​​and cultures. The study group of the research consists of Turkish and English teacher candidates who are studying in the 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of Karadeniz Technical University Fatih Education Faculty. The personal information form and the Rokeach Value Inventory were used to collect the data. The data were analyzed by using descriptive statistical techniques (frequency, percentage, mean and standard deviation), Chi-Square and Mann-Whitney U test. The results show that there are some differences in the value preferences of the teacher candidates.

Anahtar Kelimeler

• Value preferences,Turkish teacher candidates,English teacher candidates

Kaynakça

1. Acat, M. B. & Aslan, M. (2012). A new value classification and values to be acquired by students related to this classification. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(2), 1472-1474.
2. Alpar, M. (2013). Yabancı dil öğretiminde kültürel unsurların önemi. The Journal of Language and Linguistic Studies, 9(1), 95-106.
3. Aydınay Satan, A. (2014). Öğretmen adaylarının değer tercihlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarına etkisi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 4(1), 189-218.
4. Bacanlı, H. (2000). Üniversite öğrencilerinin değer tercihleri. Eğitim Yönetimi, 20, 597–610.
5. Berkowitz, M. W. (2011). What works in values education. International Journal of Educational Research, 50, 153–158.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. Baskı). Ankara: Pegem.
7. Coşkun, Y. & Yıldırım, A. (2009). Üniversite öğrencilerinin değer düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1) 311-328.
8. Creswell, J. W. (2014). Araştırma deseni (Çev. Ed. S. B. Demir). Ankara: Eğiten Kitap.

9. Çalışkur, A. (2008). Üniversite öğrencilerinin yaşam değerleriyle kişilik özellikleri arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
10. Çalışkur A. & Aslan, E. (2013). Rokeach değerler envanteri geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute, 16(29),81-105.
11. Çetin, N. & Balanuye, Ç. (2015). Değerle ve eğitim ilişkisi üzerine. Kaygı Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 24, 191-203.
12. Dilmaç, B., Bozgeyikli, H. & Çıkılı, Y. (2008). Öğretmen adaylarının değer algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 6 (16), 69-91.
13. Dilmaç, B., Deniz, M. & Deniz, M. E. (2009). Üniversite öğrencilerinin öz-anlayışları ile değer tercihlerinin incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(18), 9-24.
14. Ergen, G. (2015). Hierarchical classification of values. International Journal of Progressive Education, 11(3), 162-186.
15. Fischer, R., Milfont, T. L., & Gouveia, V. V. (2011). Does social context affect value structures? Testing the within-country stability of value structures with a functional theory of values. Journal of Cross-Cultural Psychology, 42(2), 253-270.
16. Gouveia, V. (2003). The motivational nature of human values: evidence of a new typology. Estudos de Psicologia (Natal), 8, 431-443.
17. Gouveia, V. V., Milfont, T. L., & Guerra, V. M. (2014). The functional theory of human values: From intentional overlook to first acknowledgement—A reply to Schwartz (2014). Personality and Individual Differences, 68, 250-253.
18. Gülşen, C. (2017). Öğretmen adaylarının bireysel değerler yönetimi hakkındaki görüşleri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 57-71.
19. Güven, A. Z. (2014). Değerler eğitimi ve Türkçe derslerinde değerlerin kullanımı. Konya: Palet.
20. Halstead, J. M. (1996). Values and values education in schools. In J. M. Halstead, & M. J. Taylor (Eds.), Values in education and education in values (pp. 3–14). London: The Falmer Press.
21. Janson, T. (2016). Dillerin tarihi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
22. Korkmaz, A. (2013).Değerler sosyolojisi. Toplum Bilimleri, 7 (14) : 51-78.
23. Logie, N. N. (2004). Yabancı dil öğretiminde kültürel becerinin oluşturulmasının önemi ve budunbilimsel boyut. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 173-180.
24. Lovat, T. & Hawkes, N. (2013). Aalues education: A pedagogical imperative for student wellbeing. Educational Research International, 2(2), 1-6.
25. Maio, G. R. (2017). The psychology of human values. New York: Routledge.
26. Marques, C., Silva, A. D., Céu Taveira, M., & Gouveia, V. (2016). Functional theory of values: Results of a confirmatory factor analysis with Portuguese youths. Interamerican Journal of Psychology, 50(3), 392-401.
27. Milli Eğitim Bakanlığı. (2005). Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (6, 7, 8. sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayını.
28. Powney, J., Cullen, M.A., Schlapp, U., Glissov, P., Johnstone, M. & Munn, P. (1995). Understanding values education in the primary school. University of Glasgow, The Scottish Council for Research in Education, Glasgow.
29. Pritchard, D. (2007). Recent work on epistemic value. American Philosophical Querterly, 44(2), 85-110.
30. Sarı, E. (2005). Öğretmen adaylarının değer tercihleri: Giresun Eğitim Fakültesi örneği. Değerler Eğitimi Dergisi, 3 (10), 73-88.
31. Sarıcı Bulut, S. (2012). Gazi Eğitim Fakültesi öğrencilerinin değer yönelimleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1(3), 216-238.
32. Schwartz, S. H. (2007). Basic human values: an overview. Web: http://segr-did2.fmag.unict.it/Allegati/convegno%207-8-10-05/Schwartzpaper.pdf adresinden 18.o4.2017 tarihinde alınmıştır.
33. Scheve, V. C. (2016). Societal origins of values and evaluative feelings. In T. Brosch & D. Sander (Eds). Hand book of value: Perspectives from economics, neuroscience, philosophy, psychology, and sociology (pp.175-195). Oxford University Press: Oxford.
34. Sheldon, K. M. & Krieger, L. S. (2004). Does legal education have undermining effects on law students? Evaluating changes in motivation, values, and well-being. Behavioral Sciences and the Law, 22, 261-286.
35. Taylor, C & Dell’oro, R. (2007). Religion, medicine and moral anthropology. Washington:Georgetown University Press.
36. Türk Dil Kurumu (2011). Türkçe sözlük (11. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu.
37. Ulusoy, K. & Dilmaç, B. (2015). Değerler eğitimi. Ankara: Pegem.
38. Uzefovsky, F., Doring, A. K. & Knafo-Noam, A. (2016). Values in middle childhood: Social and genetic contributions. Social Development, 25(3), 482-502.
39. Yaman, E. (2012). Değerler eğitimi: Eğitimde yeni ufuklar (2. Baskı). Ankara: Akçağ.
40. Yazar, T. (2012). Öğretmen adaylarının değerler hakkındaki görüşleri. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(1), 61-68.
41. Yıldız, M., Dilmaç, B. & Deniz, M. E. (2013). Öğretmen adaylarının sahip oldukları değerler ile benlik saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İlköğretim Online, 12(3), 740-748.