Evaluation of Pre-School Education Administrators’ Levels of Leadership Roles According to Teachers’ Perceptions

Öz

The aim of this research is to determine the opinions of pre-school teachers about the realization of the leadership roles of the principals working in pre-school education institutions.  The survey model was used in this research. The population of the study consisted of 310 preschool teachers working in preschool education institutions in Çanakkale in the 2014 - 2015 academic year. The research sample consisted of 210 teachers randomly selected. The data were collected by means of a scale that consisting of 8 questions and 5 options. Data analysis was carried out using the SPSS program. As a result, according to the teachers' opinions, it was seen that managers “often” exhibit their leadership roles. To sum up, it can be stated that preschool education administrators behaved with a leadership role in the academic sense when carrying out their management activities.

Anahtar Kelimeler

• Educational leadership,Leadership,Leadership roles,School leadership

Okul Öncesi Eğitim Yöneticilerinin Liderlik Rollerini Gerçekleştirme Düzeylerinin Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin liderlik rollerini gerçekleştirmeleri konusunda okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini, 2014 - 2015 eğitim - öğretim yılı Çanakkale ilindeki okul öncesi eğitim kurumlarında (bağımsız anaokulu, bünyesinde anasınıfı bulunduran ilkokul ve ortaokul) görev yapan 310 okul öncesi öğretmenleri teşkil etmektedir. Araştırma örneklemi ise, evrenden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş olan 210 öğretmenden oluşturmaktadır. Araştırma verileri sekiz soruluk ve beş seçenekten oluşan ölçek yoluyla toplanmıştır.  Verilerin analizinde SPSS programından faydalanılmıştır. Sonuç olarak öğretmenlerin görüşlerine göre yöneticilerin, liderlik rollerini “çoğu zaman” sergiledikleri görülmektedir. Bu görüşlere göre, okulöncesi eğitim yöneticilerin, yönetimlerinde liderlik rollerini bilimsel anlamda yerine getirdikleri belirtilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitimsel liderlik,Liderlik,Liderlik rolleri,Okul liderliği

Kaynakça

1. Acar, A.C. (1997). “Hava Harp Okulu ve İ.Ü. İşletme Fakültesi Öğrencilerinin Liderlik Yönelimlerine İlişkin Bir Araştırma”, 21. Yüzyılda liderlik sempozyumu, Tuzla, İstanbul.Akdağ, G. ve Yörük, S. (2010). İlköğretim Okul Müdürlerinin Öğretimsel Liderlik Davranışlarının Etkililiği Ölçeğinin Geliştirilmesi, Kuramsal eğitimbilim, 3(1), 66-92.Akyol Kılıç, M. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin yöneticilerinde algıladıkları liderlik stilleri ile kendi iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Fatih Üniversitesi, İstanbul.Aslan H. Ve Uslu B. ( 2014). Öğretmen Adaylarının Öğrenme Stilleri ile Liderlik Yönelimleri Arasındaki İlişki. Türk eğitim derneği eğitim ve bilim dergisi. 39( 173), 341-355 Ayyıldız, Ş. (2015). Okul Öncesi Kurumlarında Görev Yapan Yöneticilerin Rollerini Gerçekleştirme Düzeylerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Anabilim Dalı Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı, Çanakkale 2015. Aytürk, N. (1990). Başarılı yönetim ve yöneticilik teknikleri yönetim sanatı. Ankara: Emel Yayınevi, Bakan, İ. (2004). Yöneticiler için başarı stratejileri. İstanbul: Beta Yayım,Bass, B. M. ve Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage, Thousand Oaks CA. Sage Publications.Buluç, B.(1998). Bilgi çağı ve örgütsel liderlik. Yeni Türkiye Dergisi. 4 (20), 1205-1213.Bursalıoğlu, Z (1994). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara : Pegem Yayınları,.Can, H. (1992). Organizasyon ve yönetimi. Adım Yayıncılık, Ankara..Cole, G.A. (1993). Management theory and practıce. London: 4 th.Edıtıon, DP,Publications Ltd, Aldıne Place.Coşkun, Z. (2006). Okul müdürlerinin yönetim süreçleriyle ilgili davranışlarının öğretmenlerin verimliliği üzerine etkisi konusunda öğretmen ve okul müdürlerinin görüşleri. Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi, İstanbul.Eraslan, L. (2004). Liderlik olgusunun tarihsel evrimi. Temel Kavramlar ve Yeni Liderlik Paradigmasının Analizi. Milli Eğitim Dergisi, sayı 162.Erdem O. ve Dikici M. ( 2009). Liderlik ve Kurum Kültürü. Elektronik sosyal bilimler dergisi.8(29),198-213.Erdil, O. (1997). “Lider Yönetici Geliştirmenin Artan Önemi Ve Yeni Yaklaşımlar”, Human resources, 2(1), ss. 23. Ergeneli, A.(2006). Örgüt ve insan. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Ankara.Erdoğan, İ. (2000). Okul yönetimi ve öğretim liderliği. 2.Basım, Sistem Yayıncılık,İstanbul, ss.12-42. Erdoğan, İ. (2002).Eğitimde değişim yönetimi. Pegem A Yayıncılık. Ankara: 48-50.Erdoğruca, P. (2011). Dönüşümcü (transformasyonel) liderlik ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı Yönetim Organizasyon Bilim Dalı. Konya. 2011.
2. Gardner (1990), J.W. On leadership. The Free Press, New York.
3. Gül, İ. (2011). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Samsun: Yüksel.
4. Gümüşeli, A.İ. (2001). Çağdaş okul müdürünün liderlik alanları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, sayı: 28, 531-548.
5. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara : Seçkin Yayıncılık. Korkmaz, M. (2005). Okul yöneticilerinin yetiştirilmesi: sorunlar – çözümler ve öneriler. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25 (3): 237-252.Maya, İ.(2017). İlkokul öğretmenlerinin Algılamalarına Göre Okul Müdürlerinin Kültürel Liderlik Davranışlarını Gösterme Düzeyleri. Yönetim bilimi dergisi. 17 (29), 107-126Memişoğlu, S.P.(2003). Yeni Liderlik Yaklaşımları Işığında Eğitim Örgütlerinde Lider Yöneticilere Duyulan Gereksinim. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim fakültesi dergisi. 3(5).87-97.Özalp, İ. ve Öcal, H. (2000). “Örgütlerde Dönüştürücü (Transformatıonal) Liderlik Yaklaşımı”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 3(4): 207- 227.Tahaoğlu F. ve Gedikoğlu T. ( 2009). İköğretim Okulu Müdürlerinin Liderlik Rolleri. Kuram ve uygulamada eğitim. 15 (58): 274-298Toprakçı, F. (2002). Sınıf örgütünün yönetimi. 1. Baskı, Ütopya Yayınevi, AnkaraTürkmen, Ş. (2003). Okullarda yönetim etkinlikleri. Ankara: Alp.Yıldırım, A. (2010). Etik liderlik ve örgütsel adalet ilişkisi üzerine bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi. Karamanoğlu Mehmetbey Ünv. SBE. Kamu Yönetimi ABD. Karaman.Sabuncuoğlu, Z. ve Tüz, M. (1996). Örgütsel psikoloji. Ezgi Kitabevi Yayınları, Bursa, 181-189.