Tarih Öğretmen Adaylarının Tarihselcilik Eğilimleri
Öz
Epistemoloji alanına da girmiş bulunan Tarih ve Tarih bilgisine dair
yorum ve tartışmalar Aristoteles’in
bilgi yönünden şiirin altında görmesiyle başlamış ve 19. yüzyıla gelindiğinde
gelişen ve genişleyen tarih felsefesi meselelerinden biri de Tarihselcilik
olmuştur. Aristoteles Tarihî bilginin, bir kez yaşanmış müstesna vakayı ele alması
dolayısıyla genel geçerlik vasfından yoksun bulunduğu düşüncesinden hareket
etmiş bilhassa Wilhelm Dilthey onun düşüncesi çerçevesinde ortaya çıkan bu
görüşe karşı çıkarak tarihi biçimlendiren insanın yapıp etmelerinin ve bunları
aktaran tarihi metinlerin insan orijinli olması ve geçmişteki insanlar ile
ontolojik ortaklığa sahip olunduğu düşüncesiyle bu anlayışa karşı önemli bir
başarı kazanan düşüncelerini oluşturmuştur. Esasında çeşitli yorumlamalar
sebebiyle farklı anlamlar yüklenen Tarihselcilik düşüncesini benimsemeyen
düşünürlerin temel anlayış noktası da bu farklı değerlendirmelerden
kaynaklanmıştır. Hegel’in düşünce sisteminde temel nokta olan insanın tarih
içerisinde her kuşakta daha mahir ve zeki olmakta olduğu düşüncesinden farklı
bir anlayışı temsil eden bu görüşün en önemli hatalı yorumu insanın tarihten
gelen miras tarafından kuşatılmış bulunduğu ve iradî yönden pasif kaldığı
görüşüdür. Önemli tartışmalara ve literatüre yol açan Tarihselcilik görüşüne
göre tarih öğretmen adaylarının eğilimlerine dair bir araştırma henüz
yapılmamıştır. Bu çalışmada tarih öğretmen adaylarına uygulanan Tarih Felsefesi
konularından oluşan 36 maddelik anket uygulaması içerisinde yer alan
Tarihselcilik ile ilgili iki madde üzerinden tarih öğretmen adaylarının tarihselci
görüşe ne kadar yakın bulunduklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Anket 20 kadın, 31 erkek öğretmen adayına
uygulanmıştır. Anket verileri SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Anket
maddeleri Wilhelm Dilthey’ in geliştirdiği düşünce sisteminin Tarihselciliğe
yüklediği anlam doğrultusundadır. Bununla birlikte bu görüşe karşı oluşturulmuş
antitezleri de sınayan maddeler tarih öğretmen adaylarının görüşüne sunulmuş ve
Tarihselcilik yönünde önemli bulgular elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akarsu, B. (2015). Felsefe terimleri sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Kitabevi. Büyüköztürk, Ş. (2006). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi. Collingwood, R.G. (2015). Tarih tasarımı, Ankara: Doğu Batı. Çepni, S. (2001). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş, İstanbul: Üçyol Yayıncılık. Dinç. E., İnel Y. ve Üztemur S. (2016). Epistemik inanç ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 767-783. Doğan, Ö. (2010). Tarih felsefesi, İstanbul: Notos Yayıncılık. Hegel, G.W.F. (2010). Tarih felsefesi, İstanbul: İdea Yayıncılık. Hobsbawm, E. (2009). Tarih üzerine, İstanbul: Agora Yayıncılık. Macit,H. ve İplikci, A. (2017). Tarih felsefesi, Ankara: Pegem Akademi. Nietzsche, F.W. (2005). Tarihin yaşam için yararı ve yararsızlığı üzerine, İstanbul: Say yayıncılık. Özbaş. B. (2015). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının felsefi bakış açılarının öğretmenlik eğitimi sürecinde incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 19(1): 117-138 Popper, K.R. (1995). Tarihselciliğin sefaleti, İstanbul: İnsan. Simmel, G. (2010). Tarih felsefesinin problemleri, Ankara: Doğu Batı. Şirin, İ. (2012). Genel tarih anlayışları, Tarih nasıl yazılır içinde. Ankara: Tarihçi. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yılmaz K. ve Kaya M. (2011). Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin tarih algısı ve tarih öğretimine pedagojik yaklaşımları. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(6): 73-95.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sümeyra Çalışkan
0000-0002-2728-1821
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2017
Kabul Tarihi
14 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 3
