Bakteriyel Pnömonili Besi Sığırlarında Oluşan Serbest Radikal Hasarının Antioksidan Aktivite ve Bazı Mineral Maddeler Üzerine Etkisi
Öz
Bu çalışmada, besi sığırlarında sık olarak görülen ve büyük ekonomik kayıplara neden olan bakteriyel enzootik pnömoni ile antioksidan
savunma arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma için klinik muayene bulgularına göre enzootik pnömoni teşhisi konan 50 baş
pnömonili (hasta grubu) ve 50 baş sağlıklı (kontrol grubu) olmak üzere toplam 100 besi sığırından usulüne uygun olarak v. jugularis’ten EDTA’lı
ve steril jelli cam tüplere kan örnekleri alınmıştır. Kan örneklerinde eritrositte glutatyon peroksidaz (GSH-Px), katalaz (CAT), süperoksit dismutaz
(SOD) enzim aktiviteleri ile glutatyon (GSH) düzeyleri; plazmada ise lipid peroksidasyon ürünü olan malondialdehit (MDA); serumda ise A, C, E
vitamini ve β-karoten ile bazı mineral düzeyleri çinko (Zn), bakır (Cu), selenyum (Se) tespit edilmiştir. Mikrobiyolojik muayeneler için burun svab
örnekleri alınarak genel ve spesifik besi yerlerine ekimleri yapıldıktan sonra uygun şartlarda inkube edilmiştir. Üreme görülen vasatlar enzootik
pnömoni etkenleri yönünden identifiye edilmiştir. Pnömonili hayvanlarda, lipid peroksidasyonun göstergesi olan MDA miktarında önemli bir şekilde
artış (P<0.001), CAT, GSH-Px, SOD enzim aktiviteleri ile vitamin (A, C, E ve β-karoten) ve Cu düzeylerinde önemli derecede (P<0.001) azalma
gözlenmiştir. GSH, Zn ve Se düzeylerinde gruplar arası farkın önemsiz olduğu (P>0.05) görülmüştür. Sonuç olarak, enzootik pnömonili sığırlarda
eritrosit antioksidan aktiviteleri (CAT, GSH-Px, SOD), vitamin (A, C, E ve β- karoten ) ile Cu düzeylerinin azalması ve MDA miktarlarındaki artışlar
hastalıkta oksidatif stresin geliştiğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Aebi H. Catalase in vitro. Meth Enzym 1984; 105: 121-6.
- 2. Aiello SE, Mays A. The Merck Veterinary Manual, Eighth Edition. Philadelphia: Merck and Company, 1998;17.
- 3. Aytuğ CN, Alaçam E, Görgül S. Sığır Hastalıkları, 2. Baskı. İstanbul: 1989; 179-84.
- 4. Batmaz H. Sığırların İç Hastalıkları. 2. Baskı. Bursa: F Özsan Mat San ve Tic Ltd Şti, 2010; 415.
- 5. Beck MA, Levander O, Handy J. Selenium deficiency and viral infection. J Nutr 2003; 133: 1463-7.
- 6. Combs GF, Noguchi T, Scott ML. Mechanisms of action of selenium and vitamin E in protection of biological membrans. Federation Proc 1975; 34: 11.
- 7. Cross CE, Halliwell B, Borish ET, Pryor WA, Ames BN, Saul RL, Mccord JM, Harman D. Oxygen radicals and human disease. Ann Intern Med 1987; 107: 526- 45.
- 8. Gül Y, Dabak M, Kalender H, Kızıl O, Issi M. Enzootik pnömonili dana ve kuzularda amoksisilinle tedavi denemeleri. Bültendif 1999; 12: 12-5.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehtap Özçelik
Fırat Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu ,Elazığ, Türkiye
Türkiye
Mustafa İssi
Fırat Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıkları Ana Bilimdalı, Elazığ
Türkiye
Osman Güler
Bu kişi benim
Elazığ Veteriner Kontrol Enstitüsü, Elazığ, Türkiye
Türkiye
Halil Şimşek
BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU
Türkiye
Necmi Özdemir
Fırat Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Ana Bilimdalı, Elazığ
Türkiye
Ayşe Kılıç
Fırat Üniversitesi, Sivrice Meslek Yüksek Okulu, Elazığ, Türkiye
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2014
Gönderilme Tarihi
12 Ocak 2017
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2014
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 11 Sayı: 2
