Araştırma Makalesi

Algısal Caydırıcılık Teorisi

Cilt: 21 Sayı: 1 27 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Algısal Caydırıcılık Teorisi

Öz

Algısal caydırıcılık teorisi, cezanın kesinliği, sertliği ve hızında yaşanan değişimlerin caydırıcılığı otomatik olarak etkilemeyeceğini kabul eder. Ceza politikasındaki değişimlerin caydırıcılığı etkileyebilmesi, bu değişikliklerin potansiyel faillerce öğrenilmesi ve davranışlarını değiştirmelerine neden olmasına bağlıdır. Dolayısıyla caydırıcılık, cezanın özelliklerinin değişmesi sonrasında yaşanan sosyolojik ve psikolojik bir sürecin ürünüdür. Öyle ki, bazı durumlarda yakalanma ve cezalandırılma ihtimalindeki belirsizliğin caydırıcı etkisi daha yük-sek olabilir. Bu nedenle algısal caydırıcılık teorisi odak noktasını ceza adaletinden potansiyel faillerin bu konudaki algılarına çevirmiştir. Yakalanma ve cezalandırılma ihtimaliyle alacağı cezanın ağırlığına göre suç işleme kararını verecek olan potansiyel fail, eksik ve hatta yanlış bilgilere sahip olabilir. Eksik ve yanlış bilgiler potansiyel faillerin suç işlemeye devam etmelerine neden olabileceği gibi, manipüle edilerek caydırıcılığı artıracak bir enstrümana dönüşmeleri de mümkündür. Algısal caydırıcılık teorisi, caydırıcılığı artırmayı hedefleyen politika yapıcılara yeni ve verimli bir imkan sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Yazar tarafından herhangi bir çıkar çatışması veya ortak çıkar beyan edilmemiştir.

Teşekkür

Bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Anwar, Shamena, Thomas A. Loughran, “Testing a Bayesian Learning Theory of Deterrence Among Serious Juvenile Offenders”. Criminology. 49/3 (2011): 667-698.
  2. Apel, Robert, “Sanctions, Perceptions, and Crime: Implications for Criminal Deterrence”. Journal of Quantitative Criminology. 29/1 (2013): 67-101.
  3. Apel, Robert, Daniel S. Nagin, “Perceptual Deterrence”. İçinde The Oxford Handbook of Offender Decision Making, ed. Wim Bernasco, Jean-Lous van Gelder, Hank Elffers, 121-140. New York: Oxford University Press, 2017.
  4. Baker, Tom, Alon Harel, Tamar Kugler, “The Virtues of Uncertainty in Law: An Experimental Approach”, Iowa Law Review. 89 (2004): 443-487.
  5. Barnum, Timothy C., Daniel S. Nagin, “Ambiguity and Legal Compliance”, Criminology & Public Policy. 20/4 (2021): 621-643.
  6. Basılgan, Müslüm, İktisadi Psikoloji 1: Mikro İktisadi Davranışların Psikolojik Boyutu. İstanbul: Divan Kitap, 2021.
  7. Becker, Gary S., “Crime and Punishment: An Economic Approach”, Journal of Political Economy. 76/2 (1968): 169-217.
  8. Chalfin, Aaron, Justin McCrary, “Criminal Deterrence: A Review of the Literature”, Journal of Economic Literature. 55/1 (2017): 5-48.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ceza Hukuku, Yasal Kurumlar (Mahkemeler ve Adalet Sistemleri dahil)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

30 Ocak 2026

Kabul Tarihi

3 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öztürk, Ş. A. (2026). Algısal Caydırıcılık Teorisi. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(1), 441-472. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1878208
AMA
1.Öztürk ŞA. Algısal Caydırıcılık Teorisi. ERÜHFD. 2026;21(1):441-472. doi:10.58820/eruhfd.1878208
Chicago
Öztürk, Şerif Ahmet. 2026. “Algısal Caydırıcılık Teorisi”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 (1): 441-72. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1878208.
EndNote
Öztürk ŞA (01 Nisan 2026) Algısal Caydırıcılık Teorisi. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 1 441–472.
IEEE
[1]Ş. A. Öztürk, “Algısal Caydırıcılık Teorisi”, ERÜHFD, c. 21, sy 1, ss. 441–472, Nis. 2026, doi: 10.58820/eruhfd.1878208.
ISNAD
Öztürk, Şerif Ahmet. “Algısal Caydırıcılık Teorisi”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21/1 (01 Nisan 2026): 441-472. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1878208.
JAMA
1.Öztürk ŞA. Algısal Caydırıcılık Teorisi. ERÜHFD. 2026;21:441–472.
MLA
Öztürk, Şerif Ahmet. “Algısal Caydırıcılık Teorisi”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 1, Nisan 2026, ss. 441-72, doi:10.58820/eruhfd.1878208.
Vancouver
1.Şerif Ahmet Öztürk. Algısal Caydırıcılık Teorisi. ERÜHFD. 01 Nisan 2026;21(1):441-72. doi:10.58820/eruhfd.1878208


Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.