Algısal Caydırıcılık Teorisi
Öz
Algısal caydırıcılık teorisi, cezanın kesinliği, sertliği ve hızında yaşanan değişimlerin caydırıcılığı otomatik olarak etkilemeyeceğini kabul eder. Ceza politikasındaki değişimlerin caydırıcılığı etkileyebilmesi, bu değişikliklerin potansiyel faillerce öğrenilmesi ve davranışlarını değiştirmelerine neden olmasına bağlıdır. Dolayısıyla caydırıcılık, cezanın özelliklerinin değişmesi sonrasında yaşanan sosyolojik ve psikolojik bir sürecin ürünüdür. Öyle ki, bazı durumlarda yakalanma ve cezalandırılma ihtimalindeki belirsizliğin caydırıcı etkisi daha yük-sek olabilir. Bu nedenle algısal caydırıcılık teorisi odak noktasını ceza adaletinden potansiyel faillerin bu konudaki algılarına çevirmiştir. Yakalanma ve cezalandırılma ihtimaliyle alacağı cezanın ağırlığına göre suç işleme kararını verecek olan potansiyel fail, eksik ve hatta yanlış bilgilere sahip olabilir. Eksik ve yanlış bilgiler potansiyel faillerin suç işlemeye devam etmelerine neden olabileceği gibi, manipüle edilerek caydırıcılığı artıracak bir enstrümana dönüşmeleri de mümkündür. Algısal caydırıcılık teorisi, caydırıcılığı artırmayı hedefleyen politika yapıcılara yeni ve verimli bir imkan sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Anwar, Shamena, Thomas A. Loughran, “Testing a Bayesian Learning Theory of Deterrence Among Serious Juvenile Offenders”. Criminology. 49/3 (2011): 667-698.
- Apel, Robert, “Sanctions, Perceptions, and Crime: Implications for Criminal Deterrence”. Journal of Quantitative Criminology. 29/1 (2013): 67-101.
- Apel, Robert, Daniel S. Nagin, “Perceptual Deterrence”. İçinde The Oxford Handbook of Offender Decision Making, ed. Wim Bernasco, Jean-Lous van Gelder, Hank Elffers, 121-140. New York: Oxford University Press, 2017.
- Baker, Tom, Alon Harel, Tamar Kugler, “The Virtues of Uncertainty in Law: An Experimental Approach”, Iowa Law Review. 89 (2004): 443-487.
- Barnum, Timothy C., Daniel S. Nagin, “Ambiguity and Legal Compliance”, Criminology & Public Policy. 20/4 (2021): 621-643.
- Basılgan, Müslüm, İktisadi Psikoloji 1: Mikro İktisadi Davranışların Psikolojik Boyutu. İstanbul: Divan Kitap, 2021.
- Becker, Gary S., “Crime and Punishment: An Economic Approach”, Journal of Political Economy. 76/2 (1968): 169-217.
- Chalfin, Aaron, Justin McCrary, “Criminal Deterrence: A Review of the Literature”, Journal of Economic Literature. 55/1 (2017): 5-48.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ceza Hukuku, Yasal Kurumlar (Mahkemeler ve Adalet Sistemleri dahil)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
30 Ocak 2026
Kabul Tarihi
3 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 1