Araştırma Makalesi

Öğretmen Adaylarının Üst Düzey Düşünme Becerilerini Geliştirecek Soru Etkinliklerinde Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımına Yönelik SWOT Analizleri

Cilt: 27 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Öğretmen Adaylarının Üst Düzey Düşünme Becerilerini Geliştirecek Soru Etkinliklerinde Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımına Yönelik SWOT Analizleri

Öz

Bu çalışmada, öğretmen adaylarının üst düzey düşünme becerilerini geliştirecek soru etkinliklerinde yapay zekâ araçlarının kullanımına yönelik SWOT analizi ele alınmaktadır. Araştırmada, öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ araçları ile soru üretme süreçleri ve bu süreçlere yönelik görüşleri incelenmektedir. Eğitimde yapay zekâ araçlarının kullanımına yönelik ders almış 58 öğretmen adayı çalışmaya katılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde desenlenen bu araştırmada alınan görüşler tümevarımsal analiz ve SWOT ile analiz edilmiştir. Analizler önce uzman görüşleri ile sonra katılımcı onayları ile doğrulanmıştır. Çalışmada, öğretmen adaylarının yapay zekâ araçları ile oluşturdukları soruların nitelikleri, kullanım kolaylığı, ekonomikliği, verimliliği gibi olumlu bağlamda; etik kaygılar, kısıtlamalar, tekrara düşme gibi olumsuz bağlamda görüşler bildirdikleri görülmüştür. Ayrıca, yapay zekâ araçlarının güçlü ve zayıf yönleri, sundukları fırsatlar ve oluşturdukları tehditler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, yapay zekâ araçlarının öğretim süreçlerinde etkin bir şekilde kullanılabileceğini, ancak etik ve güvenilirlik konularında dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Öğretmen adaylarının yapay zekâ araçları ile soru üretme süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar ve bu araçların eğitimdeki potansiyel faydaları detaylı bir şekilde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışmada hiçbir kurum veya kuruluştan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma Adıyaman Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu tarafından 5.11.2024 tarih 135 karar sayısı ile oy birliği ile verilen etik kurul kararı sonucunda yürütülmüştür. Katılımcılar bilgilendirilmiş ve tamamen gönüllük esası ile çalışmaya katılmaları sağlanmıştır. Araştırmanın verileri yalnızca araştırmacı tarafından saklanmaktadır ve üçüncü herhangi bir kişi ile paylaşılmamıştır.

Teşekkür

Çalışmada teşekkür edilmesi gereken bir kurum, kuruluş ya da kişi bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Amaro, I., Barra, P., Della Greca, A., Francese, R. ve Tucci, C. (2024). Believe in artificial intelligence? A user study on the ChatGPT’s fake information impact. IEEE Transactions on Computational Social Systems, 11(4), 5168-5177. 10.1109/TCSS.2023.3291539
  2. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
  3. Baidoo-Anu, D. ve Ansah, L. O. (2023). Education in the era of generative artificial intelligence (AI): Understanding the potential benefits of ChatGPT in promoting teaching and learning. Journal of AI, 7(1), 52-62. https://doi.org/10.61969/jai.1337500
  4. Bogdan, R. C. ve Biklen, S. K. (2003). Qualitative research for education: An introduction to theories and methods (4. baskı). Pearson Education.
  5. Borge, M., Smith, B. K. ve Aldemir, T. (2024). Using generative ai as a simulation to support higher-order thinking. International Journal of Computer-Supported Collaborative Learning, 19(4), 479-532. https://doi.org/10.1007/s11412-024-09437-0
  6. Bozkurt, A. (2023). ChatGPT, üretken yapay zeka ve algoritmik paradigma değişikliği. Alanyazın, 4(1), 63-72. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1283282
  7. Bozkurt, A. (2023b). Unleashing the potential of generative AI, conversational agents and chatbots in educational praxis: A systematic review and bibliometric analysis of GenAI in education. Open Praxis, 15(4), 261-270. https://doi.org/10.55982/openpraxis.15.4.609
  8. Bozkurt, Ş. B. ve Çakır, H. (2016). Ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl öğrenme beceri düzeylerinin cinsiyet ve sınıf seviyesine göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 69-82. https://dx.doi.org/10.9779/PUJE757

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2025

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Orhan Göksün, D. (2025). Öğretmen Adaylarının Üst Düzey Düşünme Becerilerini Geliştirecek Soru Etkinliklerinde Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımına Yönelik SWOT Analizleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2), 278-293. https://doi.org/10.17556/erziefd.1648080

Cited By