Yıl 2019, Cilt 21 , Sayı 2, Sayfalar 126 - 143 2019-08-30

Losing Childhood Along with the Father: Father loss, Sibling Relationships and Family Resilience
Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı

Yaşar ÖZBAY [1] , Didem AYDOĞAN [2]


The purpose of this study is to examine the family resilience and the role of sibling relations among family members who have lost their father in the last five years. Criterion sampling method was employed in the study, which is considered one of the purposeful sampling methods. 10 people was included in the study chosen based on the following criteria: (I) having lost the father in the last five years (II) continuing the university education (III) having at least one sibling in the house (IV) having a living parent; (V) the fact that the living parent is not remarried. In the study, data were collected through semi-structured interviews and analyzed through descriptive methods. The results show that the management styles and family belief systems in the family, as well as the close, supportive relationships, are important and powerful qualities in the positive development of the family in cases of a father loss. These results are particularly of importance about the identification of characteristics of family strenghts and the understanding of sibling relationships. Specific interventions, plans, and suggestions in the cultural context were introduced to strengthen positive family life and family resilience. 

Bu çalışmanın amacı, son beş yıl içinde babasını kaybetmiş bireylerde aile yılmazlığının derinlemesine incelenerek, kardeş ilişkilerinin rolünü değerlendirmektir. Bir ebeveynin kaybı pek çok kişinin yaşamında önemli dönüm noktalarından biri olmaktadır. Yaşanan kayıp karşısında değişen aile sistemine, aile üyeleri var olan kaynakları kullanarak üstesinden gelmeye çalışmaktadırlar. Bu bağlamda ailede ki etkileşim süreçleri ve aile alt sistemi olarak kardeşler arasındaki ilişkinin niteliği ve rolü önemli faktörlerdir. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya bu kapsamda, (I) son beş yıl içinde babayı kaybetmiş olma, (II) bir üniversitede öğrenimine devam etme, (III) aynı ev ortamını paylaştığı en az bir kardeşe sahip olma, (IV) birlikte yaşadığı ebeveynin hayatta olması, (V) şuan yaşayan ebeveynin yeniden evlenmemesi ölçüt olarak belirlenen 10 kişi dâhil edilmiştir. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Sonuçlar yaşanılan baba kaybından sonra aile yılmazlığını değerlendirmede, ailede var olan yönetim şekillerinin ve aile inanç sistemlerinin,  aynı zamanda kardeşler arasındaki yakın, destekleyici ilişki yapılarının ve rol değişiminin, ailede pozitif gelişimi sağlamada önemli ve güçlü nitelikler olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bu sonuçlar özellikle de kültürel bağlamda aile de yaşanılan kayıp sonrasında ailelerin güçlü özelliklerinin belirlenmesi ve önemli bir ilişki türü olan kardeş ilişkilerin anlaşılması açısından ışık tutucu niteliktedir. Araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak pozitif aile gelişimini sağlayan, aile yılmazlığını güçlendirmede kültürel bağlamda müdahale, planlamalar ve öneriler sunulmuştur. 

  • Allison, S., Stacey, K., Dadds, V., Roeger, L., Wood, A., & Martin, G. (2003). What the family brings: Gathering evidence for strengths-based work. Journal of Family Therapy, 25(3), 263–284.
  • Amagai, M, Takahashi, M., & Amagai, F. (2016). Qualitative study of resilience of family caregivers for patients with schizophrenia in Japan. Mental Health in Family Medicine, 12(4), 307-312.
  • Antonovsky, A., & Sourani, T. (1988). Family sense of coherence and family adaptation. Journal of Marriage and the Family, 50(1), 79–92.
  • Black, K. & Lobo, M. (2008). A Conceptual review of family resilience factors. Journal of Family Nursing, 14(1), 33-55
  • Bolen, R. (2005). Attachment and family violence: Complexities in knowing. Child Abuse and Neglect, 29(8), 845-852.
  • Bonanno, G.A., Papa, A., Lalande, K., Zhang, N. ve Noll, J.G. (2005) Grief processing and deliberate grief avoidance: a prospective comparison of bereaved spouses and parents in the United States and the People's Republic of China. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 73(1), 86-98
  • Buhrmester, D., & Furman,W. (1990). Perceptions of sibling relationships during middle childhood and adolescence. Child Development, 61(5), 1387-1398
  • Cicirelli, V. G. (1989). Feelings of attachment to siblings and well-being in later life. Psychology and Aging, 4(2), 211–216.
  • Cicirelli, V. G. (1995). Sibling relationships across the life span (pp. 1-255). New York and London: Plenum Press.
  • Conger, J. K., & Little, W. M. (2010). Sibling relationships during the transition to adulthood. Child Development Perspectiveç 4(2), 87-94
  • DeHaan, L., Hawley, D. R., & Deal, J. E. (2002). Operationalizing family resilience: A Methodological strategy. The American Journal of Family Therapy, 30(4), 275-291.
  • Dewhurst, K., Munford, R and Sanders, J. (2015). Young people’s relationships with siblings: Technical Report 20. The Pathways to Resilience Research Project (New Zealand). Massey University, New Zealand.
  • Dunn, J. (1996). Brothers and sisters in middle childhood and adolescence: Continuity and change in individual differences. In G. Brody (Ed.), Sibling relationships: Their causes and consequences (pp. 31–46). Norwood, NJ: Ablex.
  • East, L., Hutchinson, M., Power, T., & Jackson, D. (2017). A qualitative study of men’s recollections of growing up with father absence childhood father figures and family resilience. Contemporary Nurse, 53(4), 436-444.Edwards, R., Hadfield, L., Lucey, H., & Mauthner, M. (2006). Sibling identity and relationships: Sisters and brothers (pp. 1-136). New York: Routledge
  • Faccio, F., Renzi, C., Giudice, V. A., & Pravettoni, G. (2018). Family resilience in the oncology setting: Development of an integrative framework. Frontiers in Psychology. 9, 1-6.
  • Frantz, T. T., Trolley, B. C., & Johll, M. P. (1996). Religious aspects of bereavement. Pastoral Psychology, 44(2) , 151–163.
  • Frederick, J., & Goddard, C. (2008). Living on an island: Consequences of childhood abuse, attachment disruption and adversity in later life. Child and Family Social Work, 13(3), 300-310.
  • Greeff, A. P., & Human, B. (2004). Resilience in families in which a parent has died. The American Journal of Family Therapy, 32 (1), 27-42
  • Greeff, A. P., & Human, B. (2013). Family resilience relative to rarental reath. In D. S. Becvar (Ed.), Handbook of Family Resilience, (pp. 321-337). New York, Springer Science.
  • Greeff, A.P. & Van der Merwe, S. (2004). Variables associated with resilience in divorced families. Socail Indicators Research, 68 (1), 59-75.
  • Greif, G. L., & Woolley, M. E. (2015). Patterns in adult sibling relationship after the death of one or both parents. Journal of Social Work in End-of-Life & Palliative Care, 11(1),74-89
  • Hadfield, K., & Ungar, M. (2018). Family resilience: Emerging trends in theory and practice. Journal of Family Social Work, 21(2), 81-84
  • Hall, A. S., (2011). Grief and resilience in children and families: Resources for counseling professionals, parents, and children. Educational Specialist. 71. http://commons.lib.jmu.edu/edspec201019/71
  • Hawley, D. (2000). Clinical implications of family resilience. The American Journal of Family Therapy, 28(2), 101-116
  • Henry, A. W. (2015). Family resilience: Moving into the third wave. Family Relations, 64(1), 22–43.
  • Holland, S., & Crowley, A. (2013). Looked-after children and their birth families: Using sociology to explore changing relationships, hidden histories and nomadic childhoods. Child and Family Social Work, 18(1), 57-66
  • Ismail, R., Bahari, F., & Mutang, J. A. (1997). Strengthening family and community resilience in traumatic flood disasters: Intervention guidelines and model program. Asia Pacific Journal of Advanced Business and Social Studies, 3(2), 148-157.
  • Işık, Z. (2013). Ebeveyni ölen yetişkinlerde dini başa çıkma. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Jacobs, K., & Sillars, A. (2012). Sibling support during post-divorce adjustment: An idiographic analysis of support forms, functions, and relationship types. Journal of Family Communication, 12(2), 167-187.Khodyakov, D., & Carr, D. (2009). The impact of late-life parental death on adult sibling relationships: Do parents’ advance directives help or hurt? Research on Aging, 31(5), 495–519.
  • Kim, J., McHale, S. M., Osgood, D. W., & Crouter, A. C. (2006). Longitudinal course and family correlates of sibling relationships from childhood through adolescence. Child Development, 77 (6), 1746–1761.
  • Kimberly J., & Alan, S. (2012). Sibling support during post-divorce adjustment: An Idiographic analysis of support forms, functions, and relationship types, Journal of Family Communication, 12(2), 167-187.
  • Kramer, L., Kowal, A. K. (2005).Sibling relationship quality from birth to adolescence: the enduring contributions of friends. Journal Family Psychology, 19(4), 503-511.
  • Luthar, S. S., Cicchetti, D., & Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development, 71(3), 543–562.
  • Mack, K. Y. (2004). The effects of early parental death on sibling relationships in later life. Omega: The Journal of Death and Dying, 49(2), 131-148.
  • Masten, A. S., & Reed, M.-G. J. (2002). Resilience in development. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 74-88). New York, NY, US: Oxford University Press.
  • McCubbin, H. I., & McCubbin, M. A. (1988). Typologies of resilient families: Emerging roles of social class and ethnicity. Family Relations, 37(3), 247-254.
  • McCubbin, H. I., Thompson, A. I., & McCubbin, M. A. (1996). Family assessment: Resiliency, coping and adaptation: Inventories for research and practice. Madison: University of Wisconsin Publishers
  • Merrill, D. (1996). Conflict and cooperation among adult siblings during the transition to the role of filial caregiver. Journal of Social and Personal Relations, 13(3),399–413.
  • Myers, S. A. (2011). "I have to love her, even if sometimes I may not like her": The reasons why adults maintain their sibling relationships. North American Journal of Psychology, 13(1), 51-62.
  • Olson, D. H. (1993). Circumplex model of marital and family systems: Assessing family functioning. In F. Walsh (Ed.), Normal family processes (pp. 104–137). New York: GuilfordPress
  • Özbay, Y. & Aydoğan, D. (2014). Aile yılmazlığı: Bir engele rağmen birlikte güçlenen aile. Sosyal Politikaları Çalışmaları Dergisi, 14(31), 129-146.
  • Özkan, M. (1998). Orta yaş erkeklerde ebeveyn ölümü sonrası rezidüel yası etkileyen faktörler. Düşünen Adam, 11(3), 27-32.
  • Packman W., Horsley H., Davies B., & Kramer R. (2006) Sibling bereavement and continuing bonds. Death Studies, 30(9): 817-41.
  • Paula, T. S., (2011). Resilience and the Role of Sibling Relationships among Children within Homeless Families. Open Access Dissertations. 560.
  • Patterson, J. M. (2002). Integrating family resilience and family stress theory. Journal of Marriage and Family, 64(2), 349-360.
  • Rutter, M. (1987). Psychosocial resilience and protective mechanisms. American Journal of Orthopsychiatry, 57(3), 316–331.
  • Sanders, R. (2004). Sibling Relationships: Theory and Issues of Practice. New York: Palgrave.
  • Scharlach, A. E., & Fredriksen, K. I. (1993). Reactions to death of a parent during midlife. Omega, 27, 307-319.
  • Scharf, M., Shulman, S., & Avigad-Spitz, L. (2005). Sibling relationships in emerging adulthood and in adolescence. Journal of Adolescent Research, 20(1), 64–90.
  • Shuchter, S. R., & Zisook, S. (1993). The course of normal grief. In M. S. Stroebe, W. Stroebe, & R. O. Hansson (Eds.), Handbook of bereavement: Theory, research, and intervention (pp. 23-43). New York, NY, US: Cambridge University Press.
  • Simon, J. B., Murphy, J. J., & Smith, S. M. (2005). Understanding and fostering resilience. The Family Journal: Counseling and therapy for couples and families, 13(4), 427-436.
  • Stewart, R. B., Kozak, A. L., Tingley, L. M., Goddard, J. M., Blake, E. M, & Cassel, W. A.(2001). Adult sibling relationship: A validation of a typology. Personal Relationships,8, 299-324.
  • Stocker, M. C., Lanthier, P. R., & Furman, W. (1997). Sibling relationships in early adulthood. Journal of Family Psychology, 11(2), 210-221.
  • Stroebe, M.S., Hansson, R. O., Stroebe, W. & Schut, H. (2001). Introduction: Concepts and issues in contemporary research on bereavement. In Stroebe, M.S., Hansson, R.O., Stroebe, W., ve Schut H. (Eds.), Handbook of bereavement research: Consequences, coping, and care (ss. 3-22). Washington, DC: APA.
  • Turan, S. (2015). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama için Bir Rehber. (Çev. Ed. Selahattin Turan). Ankara: Nobel Yayınları.
  • Turliuc, M.N.,Măirean, C., Dănilă, O. (2013). A multifaceted theory: individual, family, and community resilience. A Research Review. In Rogobete, I & Neagoe, A., Contemporary issues facing families: An interdisciplinary dialogue. Bonn (Germany): Verlag fur Kultur und Wissenshaft (Culture and Science Publishing), pp. 33-53.
  • Umberson, D. (2011). Ebeveynin Ölümü: Yeni Bir Yetişkin Kimliğine Geçiş (çev. Özge Çağlar Aksoy). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Ungar, M. (2003). Qualitative contributions to resilience research. Qualitative Social Work, 2(1), 85–102
  • Yalom, I. (2001). Varoluşçu Psikoterapi.(çev.Zeliha İyidoğan Babayiğit), 3. Basım. İstanbul: Kabalcı Yayınevi
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Walsh, F. (1996). The concept of family resilience: Crisis and challenge. Family Process, 35(3), 261–281.
  • Walsh, F. (1998). Strengthening family resilience. New York: Guilford Press.
  • Walsh, F. (2002). A Family Resilience Framework: Innovative Practice Applications. Family Relations, 51(2), 130-137.
  • Walsh, F. (2003). Family resilience: A Framework for clinical practice. Family Process. 42(1), 1-13.
  • Walsh, F. (2006). Strengthening family resilience (2nd ed.). New York: Guilford Press.
  • Walsh, F. (2007). Traumatic loss and major disasters: Strengthening family and community resilience. Family Process, 46(2), 207-227.
  • White, L. K., & Riedmann, A. (1992). Ties among adult siblings. Social Forces, 71(1),85–102.
  • Wolin, S. J. (1998). Project Resilience. Retrieved June 15, 2000, from http://www.projectresilience.com/framesconcepts.htm
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Eğitim Araştırmaları
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9355-8238
Yazar: Yaşar ÖZBAY
Kurum: HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-7163-3003
Yazar: Didem AYDOĞAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Kabul Tarihi : 3 Nisan 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { erziefd453746, journal = {Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-7758}, eissn = {2148-7510}, address = {}, publisher = {Erzincan Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {21}, pages = {126 - 143}, doi = {10.17556/erziefd.453746}, title = {Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı}, key = {cite}, author = {ÖZBAY, Yaşar and AYDOĞAN, Didem} }
APA ÖZBAY, Y , AYDOĞAN, D . (2019). Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 21 (2) , 126-143 . DOI: 10.17556/erziefd.453746
MLA ÖZBAY, Y , AYDOĞAN, D . "Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (2019 ): 126-143 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/erziefd/issue/48374/453746>
Chicago ÖZBAY, Y , AYDOĞAN, D . "Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 (2019 ): 126-143
RIS TY - JOUR T1 - Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı AU - Yaşar ÖZBAY , Didem AYDOĞAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17556/erziefd.453746 DO - 10.17556/erziefd.453746 T2 - Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 126 EP - 143 VL - 21 IS - 2 SN - 2148-7758-2148-7510 M3 - doi: 10.17556/erziefd.453746 UR - https://doi.org/10.17556/erziefd.453746 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı %A Yaşar ÖZBAY , Didem AYDOĞAN %T Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı %D 2019 %J Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 2148-7758-2148-7510 %V 21 %N 2 %R doi: 10.17556/erziefd.453746 %U 10.17556/erziefd.453746
ISNAD ÖZBAY, Yaşar , AYDOĞAN, Didem . "Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı". Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 / 2 (Ağustos 2019): 126-143 . https://doi.org/10.17556/erziefd.453746
AMA ÖZBAY Y , AYDOĞAN D . Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı. EUJEF. 2019; 21(2): 126-143.
Vancouver ÖZBAY Y , AYDOĞAN D . Varlığında Çocuk, Yokluğunda Yetişkin Olmak: Baba Kaybı, Kardeş İlişkileri ve Aile Yılmazlığı. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019; 21(2): 143-126.