Araştırma Makalesi

Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023)

Cilt: 22 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023)

Öz

Bu çalışma, 2000–2023 döneminde seçilmiş 36 OECD ülkesinde yaşlı nüfus oranının kamu sosyal harcamaları üzerindeki etkisini panel veri analizi yöntemiyle incelemektedir. OECD ve SOCX veri tabanlarından elde edilen kamu sosyal harcamaları (PSX) ile 65 yaş ve üzeri nüfus oranı (POP) değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle yatay kesit bağımlılığı ve durağanlık analizleri yapılmış, değişkenlerin birinci farklarında durağan oldukları tespit edilmiştir. Westerlund–Edgerton (2007) LM Bootstrap eşbütünleşme testi sonuçları, POP ve PSX arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Emirmahmutoğlu–Köse (2011) nedensellik testi bulguları, panel genelinde POP’tan PSX’e doğru %1 anlamlılık düzeyinde nedensellik olduğunu göstermektedir. Buna karşın, PSX’ten POP’a doğru panel genelinde anlamlı bir nedensellik bulunmamaktadır. Sonuçlar, demografik yaşlanmanın kamu sosyal harcamaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğunu ortaya koymakta; sosyal harcama politikalarının yaşlanan nüfusun ihtiyaçlarına uyarlanmasının önemini vurgulamaktadır. Çalışma, mali sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için emeklilik sistemlerinde reform, hedefleme mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sosyal harcamalarda etkinliğin artırılması yönünde politika önerileri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Kaynakça Adema, W. ve Fron, P. (2019). Public social expenditure: Update 2019, Paris: OECD Publishing. 01.07.2025 tarihinde https://www.oecd.org/els/soc/OECD2019-Social-Expenditure-Update.pdf adresinden alındı.
  2. Breusch, T.S. ve Pagan, A.R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics, The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
  3. Börsch-Supan, A. (2013). Myths scientific evidence and economic policy in an aging world, The Journal of the Economics of Ageing, .1-2, 3-15.
  4. Cai, Y., Feng, W. ve Shen, K. (2018). Fiscal implications of population aging and social sector expenditure in China, Population and Development Review, 44(4), 811-831.
  5. Cigno, A. (2007). Children and pensions, Cambridge, MA: MIT Press.
  6. Creedy, J. ve Scobie, G.M. (2002). Population ageing and social expenditure in New Zealand: Stochastic projections (Working Paper No. 02/28). Wellington: New Zealand Treasury. 01.07.2025 tarihinde https:// www.treasury.govt.nz/publications/wp/population-ageing-and-social-expenditure-new zealand-stochastic-projections-html adresinden alındı.
  7. Emirmahmutoğlu, F. ve Köse, N. (2011). Testing for Granger causality in heterogeneous mixed panels. Economic Modelling, 28(3), 870–876.
  8. Gözen, S., Sağdıç, E.N. ve Yıldız, F. (2022). Kamu sosyal harcamalarının İnsani Gelişmişlik üzerindeki etkisi: Seçilmiş OECD ülkeleri analizi, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 17(1), 92-105.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 22 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yılmaztürk, A. (2026). Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023). Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(1), 179-190. https://izlik.org/JA43RF98HD
AMA
1.Yılmaztürk A. Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023). ESAD. 2026;22(1):179-190. https://izlik.org/JA43RF98HD
Chicago
Yılmaztürk, Aysun. 2026. “Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023)”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 (1): 179-90. https://izlik.org/JA43RF98HD.
EndNote
Yılmaztürk A (01 Haziran 2026) Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023). Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 1 179–190.
IEEE
[1]A. Yılmaztürk, “Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023)”, ESAD, c. 22, sy 1, ss. 179–190, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43RF98HD
ISNAD
Yılmaztürk, Aysun. “Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023)”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22/1 (01 Haziran 2026): 179-190. https://izlik.org/JA43RF98HD.
JAMA
1.Yılmaztürk A. Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023). ESAD. 2026;22:179–190.
MLA
Yılmaztürk, Aysun. “Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023)”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 22, sy 1, Haziran 2026, ss. 179-90, https://izlik.org/JA43RF98HD.
Vancouver
1.Aysun Yılmaztürk. Yaşlanan Nüfusun Kamu Sosyal Harcamaları üzerindeki Etkisi: Seçilmiş OECD Ülkeleri Analizi (2000-2023). ESAD [Internet]. 01 Haziran 2026;22(1):179-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43RF98HD

İletişim Adresi: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Faks: 0 374 253 45 21 E-posta: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Basılı) : 1306-2174 ISSN (Elektronik) : 1306-3553