Araştırma Makalesi

Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz

Cilt: 25 Sayı: 1 28 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz

Öz

Bilgi yönetimi, örgütlerin rekabet avantajı elde etmelerinde stratejik bir unsur olarak öne çıkmakla birlikte, genellikle toplumsal cinsiyet boyutu ihmal edilmiştir. Oysa bilgiye erişim, paylaşım ve değer atfetme süreçleri toplumsal cinsiyet ilişkilerinden bağımsız değildir. Bu çalışma, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan ve Scopus veri tabanında taranan onbeş makaleyi inceleyerek bilgi yönetimi literatüründe toplumsal cinsiyet söylemlerinin nasıl kurulduğunu araştırmaktadır. Araştırma, postyapısalcı feminist kuramın sunduğu kuramsal çerçeve ile Norman Fairclough’un diyalektik-ilişkisel yaklaşımına dayalı Eleştirel Söylem Analizi yöntemini birleştirmektedir. Analiz sonucunda kadınların bilgi yönetiminde çoğunlukla “eksik özne”, “kurumsal fayda üreticisi” ya da “tamamlayıcı kaynak” olarak temsil edildiği görülmüştür. Söylemler, kadınların riskten kaçınan, edilgen, duygusal ve bakım odaklı aktörler olarak inşasına yoğunlaşmakta, böylelikle ataerkil iş bölümü yeniden üretilmektedir. Bazı çalışmalar kadınların etik, şeffaf ve sürdürülebilirlik odaklı yönlerini görünür kılsa da bu söylemler de kadın emeğini araçsallaştıran neoliberal mantıkla iç içe geçmektedir. Ayrıca literatürde kadın deneyimlerinin çeşitliliği (yaş, sınıf, etnisite, sektör) büyük ölçüde göz ardı edilmiştir. Bu bulgular, bilgi yönetimi literatüründe toplumsal cinsiyetin hâlâ yüzeysel ve kalıp yargılara dayalı biçimde işlendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acker, J. (1990). Hierarchies, jobs, bodies: A theory of gendered organizations. Gender & Society, 4(2), 139–158. https://doi.org/10.1177/089124390004002002
  2. Ahl, H. (2006). Why research on women entrepreneurs needs new directions. Entrepreneurship Theory and Practice, 30(5), 595–621. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2006.00138.x
  3. Ahmed, M. S. (2017). Evolution of knowledge management in business. Engineering Management Research, 6(2), 32-46. http://doi.org/10.5539/emr.v6n2p32
  4. Akan, E. & Gürhan, N. (2020). Feminizmin “e-hali”: Dijital feminizm üzerine bir araştırma. Hafıza Dergisi, 2(2), 4-22.
  5. Alan, F. (2014). Information management vs knowledge management. Retrieved June 27, 2017, from http://www.knowledge-management-tools.net/
  6. Aliefendioğlu, H. & Özbilgin, M. F. (2001). Kadın, toplumsal cinsiyet ve cinsellik araştırmalarında araştırmacı ve katılımcı ilişkisi: Yeni arayışlar ve yönelimler. Kadin/Woman 2000, 2(2), 87-106. http://hdl.handle.net/11129/2588
  7. Alvesson, M. & Billing, Y. D. (2009). Understanding gender and organizations (2nd ed.). SAGE Publications Ltd. https://doi.org/10.4135/9781446280133
  8. Alfiero, S., Battisti, E., Nirino, N. & Papa, A. (2025). Exploring sustainability in start-ups: The impact of knowledge management on achieving sustainable goals. Journal of Knowledge Management, 29(4), 1191-1208. https://doi.org/10.1108/JKM-06-2024-0741

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2025

Kabul Tarihi

1 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Temür, S., & Şener, E. (2026). Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 113-136. https://doi.org/10.17755/esosder.1796281
AMA
1.Temür S, Şener E. Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz. esosder. 2026;25(1):113-136. doi:10.17755/esosder.1796281
Chicago
Temür, Songül, ve Emine Şener. 2026. “Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25 (1): 113-36. https://doi.org/10.17755/esosder.1796281.
EndNote
Temür S, Şener E (01 Ocak 2026) Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25 1 113–136.
IEEE
[1]S. Temür ve E. Şener, “Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz”, esosder, c. 25, sy 1, ss. 113–136, Oca. 2026, doi: 10.17755/esosder.1796281.
ISNAD
Temür, Songül - Şener, Emine. “Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25/1 (01 Ocak 2026): 113-136. https://doi.org/10.17755/esosder.1796281.
JAMA
1.Temür S, Şener E. Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz. esosder. 2026;25:113–136.
MLA
Temür, Songül, ve Emine Şener. “Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 1, Ocak 2026, ss. 113-36, doi:10.17755/esosder.1796281.
Vancouver
1.Songül Temür, Emine Şener. Bilgi Yönetimi Literatüründe Toplumsal Cinsiyetin Söylemsel İnşası: Postyapısalcı Feminist Bir Analiz. esosder. 01 Ocak 2026;25(1):113-36. doi:10.17755/esosder.1796281

   21765     

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ESBD Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiştir. Marka No:2011/119849.