Araştırma Makalesi

COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU?

Cilt: 5 28 Eylül 2020
PDF İndir
TR EN

COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU?

Öz

Devam eden koronovirüs salgınına yanıt olarak Çin’de başta olmak üzere birçok ülkede geçici olarak temel hizmetler haricinde tüm faaliyetlerin durdurulması, işyerlerinin kapatılması, endüstriyel üretimin durması ve sokağa çıkmada kısıtlamalar uygulamaya konulmuştur. Karantina önlemleri salgının kontrol alınmasını kolaylaştırmakla birlikte çevre üzerinde de bir takım değişikliklere neden olmuştur. İnsan hareketliliğinin ve ilgili üretim faaliyetlerinin azalması hava kalitesinde iyileşmeye yol açmıştır. Ekolojik olarak tasarladığımız çalışmada ölçümsel veriler için; ortanca (minimum-maksimum), Q1 (birinci çeyrek), Q3 (üçüncü çeyrek) kullanılmıştır. Veriler normal dağılıma uymadığı için bağımlı grupların karşılaştırılmasında Wilcoxon analizi kullanılmıştır. Biz bu çalışmada 79 ülkeden PM2.5 ve PM10 düzeyini ölçen istasyonların (sırasıyla; 31.878, 42.043 istasyon) verilerini kullanarak; 2019 yılı ve 2020 yılının ilk 5 ayını (Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs) karşılaştırdık. Ülkelerin 2020 yılı Şubat, Nisan ve Mayıs aylarındaki PM2.5 ve PM10 değerlerinin 2019 yılının aynı aylarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir azalmanın olduğu tespit edilmiştir (P<0,001). Ülkeler arasında PM2.5 düzeyinin azalması Kazakistan’da 36 μg/m3 (%46,15) ve Moğalistan’da 61 μg/m3 (%37,42) olarak belirlenmiştir. PM10 düzeyinde azalma ise Peru’da 20 μg/m3 (%44,44) ve Hindistan’da 23 μg/m3 (%28,05) olarak gerçekleşmiştir. Geçici kısıtlamalar ve onun dolaylı etkileri (sanayi, üretim, ulaşımda azalma vb.) ülkelerin hava kirliliği parametrelerinin düşmesine yol açmış olabilir. İleri çalışmalarda ülke özelinde ayrıntılı analizler yapmak faydalı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Kucharski AJ. Et al. Early dynamics of transmission and control of COVID-19: a mathematical modelling study. Lancet Infectious Disease. 2020;(5):553-8. https://doi.org/10.1016/S1473-3099(20)30144-4
  2. 2. Li Q, Guan X, Wu P, Wang X, Zhou L, Tong Y, et al. Early transmission dynamics in Wuhan, China, of novel coronavirusinfected pneumonia. New England Journal of Medicine. 2020;382(13):1199-207.
  3. 3. World Health Organization.COVID 19 Public Health Emergency of International Concern (PHEIC).URL:https://www.who.int/ihr/procedures/pheic/en/. Cited at:23.06.2020
  4. 4. World Health Organization. Coronavirus disease 2019 (COVID-19). Situation report-51 (Online)URL:http://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200311sitrep-51-covid-19.pdf. Available at:23.06.2020
  5. 5. Choi S, Kim HW, Kang J, Kim DH, Cho EY. Epidemiology and clinical features of coronavirus disease 2019 in children. Korean Journal of Pediatrics. 2020; 63 (4):125-32.
  6. 6. Koh GHC, Hoenig H. How Should the Rehabilitation Community Prepare for 2019-nCoV? Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 2020;101:1068-71.
  7. 7. WHO,Coronavirus disease (COVID-19) pandemic. URL: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019?gclid Cited at: 23.06.2020
  8. 8. Hava kirliliği raporu. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, 2018. URL: http://cmo.org.tr/resimler/ekler/9d62b3a2bb620a4_ek.pdf Available at:23.06.2020

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

28 Haziran 2020

Kabul Tarihi

14 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 5

Kaynak Göster

APA
Baysan, C., & Palanbek Yavaş, S. (2020). COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU? Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 5, 35-46. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.759421
AMA
1.Baysan C, Palanbek Yavaş S. COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU? ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2020;5:35-46. doi:10.35232/estudamhsd.759421
Chicago
Baysan, Caner, ve Seher Palanbek Yavaş. 2020. “COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU?”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 5 (Eylül): 35-46. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.759421.
EndNote
Baysan C, Palanbek Yavaş S (01 Eylül 2020) COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU? Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 5 35–46.
IEEE
[1]C. Baysan ve S. Palanbek Yavaş, “COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU?”, ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, c. 5, ss. 35–46, Eyl. 2020, doi: 10.35232/estudamhsd.759421.
ISNAD
Baysan, Caner - Palanbek Yavaş, Seher. “COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU?”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 5 (01 Eylül 2020): 35-46. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.759421.
JAMA
1.Baysan C, Palanbek Yavaş S. COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU? ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2020;5:35–46.
MLA
Baysan, Caner, ve Seher Palanbek Yavaş. “COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU?”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, c. 5, Eylül 2020, ss. 35-46, doi:10.35232/estudamhsd.759421.
Vancouver
1.Caner Baysan, Seher Palanbek Yavaş. COVID-19 VE HAVA KİRLİLİĞİ; KARANTİNA BOYUNCA NE OLDU? ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 01 Eylül 2020;5:35-46. doi:10.35232/estudamhsd.759421

Cited By

Uluslararası Hakemli Dergi

Crossref Content Registration logo

Dergimiz Açık Erişim Politikasını benimsemiş olup dergimize gönderilen yayınlar için gerek değerlendirme gerekse yayınlama dahil yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir. 

by-nc.eu.png

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.