Araştırma Makalesi

YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR

Cilt: 15 Sayı: 2 19 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR

Öz

Yürütücü işlev becerilerini (YİB) veya bileşenleri olan engelleme, değişim ve güncelleme performanslarını belirlemek için n-geri gibi çeşitli bilgisayar tabanlı testler kullanılmaktadır. Bununla birlikte yürütücü işlev performansını etkileyen yapılardan bir tanesi de duygulardır. N-geri görevlerinde de duygusal yüz ifadelerinin (duygu uyaranlarının) görev performansına ilişkin etkisi son yıllarda öne çıkmaktadır. Bu çalışmada duygu uyaranlı bir n-geri görevi üzerinden YİB performanslarının ölçülmesi ve n-geri görevinde performansındaki değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hali hazırda kullanılan çoklu ortam tabanlı n-geri görevi Türkçeye çevrilmiş ve duygusal yüz ifadeleri eklenerek 202 üniversite öğrencisine farklı kombinasyonlarla uygulanmıştır. Buna göre; ses 1-geri ve duygu 1-geri görevleri arasında, ses 2-geri ve duygu 2-geri görevleri arasında duygu görevlerinde düşük puan alındığı görülmüştür. Sadece ses, sadece duygu, eşzamanlı ses+duygu uyaranlarının olduğu 2-geri görevlerinde 1-geriye göre daha düşük puan alınmıştır. Ses+duygu 2-geri görevi 2 kez uygulanmış ve oturumlar arası anlamlı bir fark çıkmamıştır. Ses+duygu 2-geri görevi puanına göre oluşan düşük, orta ve yüksek grupların puanlarının anlamlı olarak farklılaştığı bulunurken, bu gruplardaki bireylerin cinsiyet açısından farklılaşmadığı bulunmuştur. Sonuçlara göre duygusal n-geri görevinin YİB’in ölçümünde kullanımı tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

122K483

Kaynakça

  1. Abdul Rahman, A., Carroll, D. J., Espy, K. A., & Wiebe, S. A. (2017). Neural correlates of response inhibition in early childhood: Evidence from a Go/No-Go task. Developmental neuropsychology, 42(5), 336-350. https://doi.org/10.1080/87565641.2017.1355917
  2. Altun, A., & Çevik, V. (2012). Çoklu ortam tabanlı bir görev ile çalışma belleğinin ölçülmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı(1), 32-40.
  3. Ardila, A., Rosselli, M., Matute, E., & Guajardo, S. (2005). The influence of the parents' educational level on the development of executive functions. Developmental neuropsychology, 28(1), 539-560. https://doi.org/10.1207/s15326942dn2801_5
  4. Aron, A. R. (2008). Progress in executive-function research: From tasks to functions to regions to networks. Current directions in psychological science, 17(2), 124-129. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2008.00561.x Association for Educational Communications & Technology (2023). AECT Definition for Educational Technology. https://www.aect.org/aect/about/aect-definition
  5. Augusti, E. M., Torheim, K., & Melinder, A. (2012). The effect of emotional facial expressions on children’s working memory: Associations with age and behavior. Child Neuropsychology, 20(1), 86-105. http://dx.doi.org/10.1080/09297049.2012.749225
  6. Berthelsen, D., Hayes, N., White, S. L., & Williams, K. E. (2017). Executive function in adolescence: Associations with child and family risk factors and self-regulation in early childhood. Frontiers in psychology, 8, 903. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00903
  7. Beuriat, P. A., Cohen-Zimerman, S., Smith, G. N., Krueger, F., Gordon, B., & Grafman, J. (2020). A new insight on the role of the cerebellum for executive functions and emotion processing in adults. Frontiers in Neurology, 11, 593490. https://doi.org/10.3389/fneur.2020.593490
  8. Bi, X. Y., Ma, X., & Tao, Y. (2022). The consistency of the influence of pride and shame on cognitive flexibility: Evidence from ERP. Neuroscience, 487, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.neuroscience.2021.12.021

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnsan Merkezli Bilgi İşleme (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

13 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özgür, A., Çağlar Özhan, Ş., Tekeli, P., Özeke, V., & Altun, A. (2025). YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 15(2), 82-113. https://doi.org/10.17943/etku.1588306
AMA
1.Özgür A, Çağlar Özhan Ş, Tekeli P, Özeke V, Altun A. YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU). 2025;15(2):82-113. doi:10.17943/etku.1588306
Chicago
Özgür, Adem, Şeyma Çağlar Özhan, Perihan Tekeli, Vildan Özeke, ve Arif Altun. 2025. “YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 15 (2): 82-113. https://doi.org/10.17943/etku.1588306.
EndNote
Özgür A, Çağlar Özhan Ş, Tekeli P, Özeke V, Altun A (01 Temmuz 2025) YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 15 2 82–113.
IEEE
[1]A. Özgür, Ş. Çağlar Özhan, P. Tekeli, V. Özeke, ve A. Altun, “YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR”, Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU), c. 15, sy 2, ss. 82–113, Tem. 2025, doi: 10.17943/etku.1588306.
ISNAD
Özgür, Adem - Çağlar Özhan, Şeyma - Tekeli, Perihan - Özeke, Vildan - Altun, Arif. “YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 15/2 (01 Temmuz 2025): 82-113. https://doi.org/10.17943/etku.1588306.
JAMA
1.Özgür A, Çağlar Özhan Ş, Tekeli P, Özeke V, Altun A. YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU). 2025;15:82–113.
MLA
Özgür, Adem, vd. “YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, c. 15, sy 2, Temmuz 2025, ss. 82-113, doi:10.17943/etku.1588306.
Vancouver
1.Adem Özgür, Şeyma Çağlar Özhan, Perihan Tekeli, Vildan Özeke, Arif Altun. YÜRÜTÜCÜ İŞLEV BECERİSİNİ ÖLÇMEDE N-GERİ GÖREVİ YAZILIMI: BEYİN ATÖLYESİ + DUYGUSAL UYARANLAR. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU). 01 Temmuz 2025;15(2):82-113. doi:10.17943/etku.1588306