EXAMINATION OF STUDENT PERCEPTIONS OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE: A STUDY ON ANIMAL METAPHORS

Öz

With the integration of artificial intelligence into educational processes, understanding students' perceptions of this technology is of great importance for increasing the effectiveness of educational practices. In this context, the aim of this study is to reveal middle school students' thoughts and perceptions about artificial intelligence using the "making the familiar strange" subtype of the synectic technique, and thereby contribute to the more effective planning of educational processes. By asking students to liken artificial intelligence, an abstract and complex concept, to an animal, the aim was to transform artificial intelligence into a concrete metaphor. In this study, which used the phenomenology design from qualitative research methods, the data collected through semi-structured interviews were examined in detail using the content analysis method. The 42 different synectic expressions about artificial intelligence presented by the 139 students participating in the study were most frequently associated with animals such as cheetahs, dogs, cats, lions, monkeys, foxes, owls, birds, parrots, and crows. As a result of the content analysis, it was observed that students' perceptions of artificial intelligence were grouped under seven main categories: "Power, Ability, and Superiority", "Knowledge, Intelligence, and Learning", "Danger, Threat, and Fear", "Connection, Communication, and Control", "Human-like Characteristics", "Independence", and "Benefit and Use". These findings reveal that middle school students perceive artificial intelligence in a complex and contradictory way, associating it with both positive (powerful, intelligent, useful) and negative (dangerous, uncontrolled, fear) qualities. In this context, various suggestions for future studies have been made.

Anahtar Kelimeler

• artificial intelligence
• education
• middle school students
• synectics
• animal metaphors

Etik Beyan

Ethical approval for this research was obtained from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Niğde Ömer Halisdemir University with decision number 2025/04-10 dated 04/03/2025.

YAPAY ZEKÂYA YÖNELİK ÖĞRENCİ ALGILARININ İNCELENMESİ: HAYVAN METAFORLARI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Öz

Yapay zekânın eğitim süreçlerine entegre edilmesiyle birlikte, öğrencilerin bu teknolojiye yönelik algılarını anlamak, eğitimsel uygulamaların etkinliğini artırmak için büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin yapay zekâ hakkındaki düşünce ve algılarını, sinektik tekniğinin “bilinen bir kavramın tuhaf kılınması” alt türü kullanılarak ortaya çıkarmak ve bu sayede eğitim süreçlerinin daha etkin planlanmasına katkı sağlamaktır. Öğrencilerden soyut ve karmaşık bir kavram olan yapay zekâyı bir hayvana benzetmeleri istenerek yapay zekânın somut bir metafora dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninin kullanıldığı bu çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmaya katılan 139 öğrencinin yapay zekâ ile ilgili ortaya koyduğu 42 farklı sinektik ifade, en fazla çita, köpek, kedi, aslan, maymun, tilki, baykuş, kuş, papağan, karga gibi hayvanlarla ilişkilendirilmiştir. İçerik analizi sonucunda, öğrencilerin yapay zekâ algılarının "Güç, Yetenek ve Üstünlük", "Bilgi, Zekâ ve Öğrenme", "Tehlike, Tehdit ve Korku", "Bağlantı, İletişim ve Kontrol", "İnsan Benzeri Özellikler", "Bağımsızlık" ve "Fayda ve Kullanım" olmak üzere yedi ana kategori altında toplandığı görülmüştür. Bu bulgular, ortaokul öğrencilerinin yapay zekâyı hem olumlu (güçlü, zeki, faydalı) hem de olumsuz (tehlikeli, kontrolsüz, korku) niteliklerle ilişkilendirerek karmaşık ve çelişkili bir şekilde algıladıklarını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda gelecekteki çalışmalar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• yapay zekâ
• eğitim
• ortaokul öğrencileri
• sinektik
• haycan metaforları

Etik Beyan

Bu araştırma için Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 04/03/2025 tarih ve 2025/04-10 sayılı kararı ile etik izin alınmıştır.

Kaynakça

1. Açıkgöz, K. Ü. (2006). Aktif öğrenme. Biliş Yayıncılık.
2. Ağmaz, R. F., & Erguleç, F. (2024). Öğretmen adaylarının eğitimde yapay zeka algıları: Bir metafor analizi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 589-605.
3. Aktay, S., Gök, S., & Uzunoğlu, D. (2023). ChatGPT in education. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 7(2), 378-406. http://dx.doi.org/10.29329/tayjournal.2023.543.03
4. Aldosari, S. A. (2020). The future of higher education in the light of artificial intelligence transformations. International Journal of Higher Education, 9(3), 145. https://doi.org/10.5430/ijhe.v9n3p145
5. Alkan, A., & Yildiz, E. P. (2024). Artificial intelligence and education: A metaphorical analysis on the perceptions of students with special abilities. International Journal of Research in Education and Science (IJRES), 10(4), 761-775. https://doi.org/10.46328/ijres.3520
6. Altun, D. (2019). Sanal gerçeklik ve yapay zeka. İçinde G. Telli (Editör), Yapay zeka ve gelecek (ss. 139-157). Doğu Kitapevi.
7. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
8. Baker, T., Smith, L., & Anissa, N. (2019). Educ-AI-tion rebooted? Exploring the future of artificial intelligence in schools and colleges [Report]. Nesta. https://www.nesta.org.uk/report/education-rebooted/

9. Balasuriya, B. K., Lokuhettiarachchi, N. P., Ranasinghe, A. R. M. D. N., Shiwantha, K. D. C., & Jayawardena, C. (2017). Learning platform for visually impaired children through artificial intelligence and computer vision [Sözlü Sunum]. 2017 11th International Conference on Software, Knowledge, Information Management and Applications (SKIMA) (pp. 1-7). Malabe, Sri Lanka. http://dx.doi.org/10.1109/SKIMA.2017.8294106
10. Balıkçı, H. C., Alpsülün, M., & Hayoğlu, G. (2024). Determination of teachers perceptions of artificial intelligence concept: A metaphor analysis. Sakarya University Journal of Education, 14(Special Issue-AI in Education), 179-193. https://doi.org/10.19126/suje.1433360
11. Bayraktar Balkır, N. (2016). Sinektik modelinin yükseköğrenim düzeyindeki olası İngilizce becerilerine etkisi [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Onsekiz Mart Üniversitesi.
12. Ber, A. S. (2022). Yapay zekanın hukuki statüsü ve kişilik hakkı kapsamında değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dicle Adalet Dergisi, 6(1), 57-100.
13. Bhosale, S. S., Salunkhe, A. G. ve Sutar, S. S. (2020). Artificial intelligence and its application in different areas. International Journal of Engineering and Innovative Technology, 7(1), 35-39.
14. Black, J. (2023). Past, present and tackling the future of artificial ıntelligence (AI) in education: Maintaining agency and establishing AI laws. Open Journal of Social Sciences, 11, 442-464. https://doi.org/10.4236/jss.2023.117031
15. Chen, X., Xie, H., Zou, D., & Hwang, G. J. (2020). Application and theory gaps during the rise of artificial intelligence in education. Computers and Education: Artificial Intelligence, 1, 1-20. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2020.100002
16. Coşkun, F. ve Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay Zekanın Tarih İçindeki Gelişimi ve Eğitimde Kullanılması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 54(3), 947-966. https://doi.org/10.30964/auebfd.916220
17. Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: choosing among five traditions. Sage.
18. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri-Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (Çev. M. Bütün & S. B. Demir). Siyasal Kitabevi.
19. Çetin, M., & Aktaş, A. (2021). Yapay zeka ve eğitimde gelecek senaryoları. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4225-4268. https://doi.org/10.26466/opus.911444
20. Demir, K., & Güraksın, G. E. (2022). Determining middle school students’ perceptions of the concept of artificial intelligence: A metaphor analysis. Participatory Educational Research, 9(2), 297-312. https://doi.org/10.17275/per.22.41.9.2
21. Demirtaş, E., & Türksoy, E. (2023). İlkokul eğitim paydaşlarının yapay zekaya yönelik metaforik algıları [Sözlü Sunum]. Ufuk Üniversitesi II. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi (ss. 83-97). Ankara.
22. Dignum, V. (2018). Ethics in artificial intelligence: Introduction to the special ıssue. Ethics and Information Technology, 20, 1-3. https://doi.org/10.1007/s10676-018-9450-z
23. Dönmez, G. (2017). Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine, bilime, fen bilimleri öğretmenine ve bilim insanına yönelik metaforik algıları ve imajları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
24. Ercan, S. (2010). Fen öğretiminde yaratıcı düşünme tekniklerinden sinektik kullanımına yönelik bir eylem araştırması [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
25. Erdoğan, M. (2017). Sıfırıncı yasa. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 19(3), 746-759.
26. Erdoğan, Ş., & Bozkurt, E. (2023). Fizik öğretmen adaylarının “yapay zekâ” kavramına ilişkin algılarının incelenmesi: Bir metafor çalışması. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 7(2), 152-163.
27. Erdurmuş, M. (2023). Yapay zekanın sanat eğitiminde kullanılmasına yönelik bir uygulama örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
28. Ergün, A. (2021). Ortaokul Türkçe ders kitaplarının sinektik tekniği açısından incelenmesi [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Mustafa Kemal Üniversitesi.
29. Ergün, A., & Temizkan, M. (2022). Ortaokul Türkçe ders kitaplarının sinektik tekniği açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(1), 157-176. https://doi.org/10.16916/aded.1021520
30. Eriçok, B., Karataş, F., & Yüce, E. (2024). Öğretmen adaylarının yapay zekaya ilişkin metafor algıları. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(2), 607-630. http://doi.org/10.33400/kuje.1511500
31. Erişti, B., & Polat, M. (2017). The effectiveness of synectics ınstructional model on foreign language vocabulary teaching. Online Submission, 5(2), 59-76.
32. Ersoy, Ç. (2020). Robotlar, yapay zekâ ve hukuk (5. Baskı). On İki Levha Yayıncılık.
33. European Commission. (2019). Ethics Guidelines for Trustworthy AI. https://tinyurl.com/yntr785v
34. European Parliament. (2020). Framework of Ethical Aspects of Artificial İntelligence, Robotics, and Related Technologies. https://tinyurl.com/2s4zuhej
35. Gloeckner, G. W., Love, C., & Mallette D. (1995). Alternative teacher strategies for the 1990. Paper Presented at the Annual Meeting of the American Vocational Association.
36. Gordon, W. J. (1961). Synectics: The development of creative capacity. Harper ve Row
37. Gök, M., Yılmaz, T. Y., & Kantar, E. T. (2025). Dezavantajlı bir bölge okulundaki ortaokul öğrencilerinin yapay zeka kavramına ilişkin metaforik algıları. Kesit Akademi Dergisi, 11(42), 534-550. http://dx.doi.org/10.29228/kesit.79603
38. Gölbaşı, B., & Okul, Ö. (21-24 Mayıs, 2024). Öğretmen adaylarının ‘yapay zekâ’ kavramına ilişkin metaforik algıları [Sözlü Sunum]. XI. Internatıonal Eurasıan Educatıonal Research Congress (ss. 49-58). Kocaeli Üniversitesi, Türkiye.
39. Görgülü, D., & Bayrakdar, T. (21-24 Mayıs, 2024). Özel yetenekli ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin yapay zeka-eğitim ilişkisine ait algılarının metafor ve resim analizi yoluyla incelenmesi [Sözlü Sunum]. XI. Internatıonal Eurasıan Educatıonal Research Congress (ss. 39-40). Kocaeli Üniversitesi, Türkiye.
40. Grady, J. (2005). Primary metaphors as inputs to conceptual integration. Journal of Pragmatics, 37(10), 1595-1614. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2004.03.012
41. Gültekin Talayhan, Ö., & Babayiğit, M. V. (2023). Yapay zekâ yazma araçlarının öğrenci yazılarının içeriği ve organizasyonu üzerindeki etkisi: Yabancı dil olarak ingilizce eğitmenlerinin algılarına odaklanması. Journal of Current Debates in Social Sciences, 6(2), 83-93. http://dx.doi.org/10.29228/cudes.71701
42. Güzey, C., Çakır, O., Athar, M. H., & Yurdaöz, E. (2023). Eğitimde yapay zekâ üzerine gerçekleştirilmiş araştırmalardaki eğilimlerin incelenmesi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 5(1), 67-78. https://doi.org/10.53694/bited.1060730
43. Halmatov, S. (2015). Çocuk resimleri analizi ve psikolojik resim testleri. Pegem Akademi.
44. Halmatov, S. (2016). Oyun terapisinde pratik teknikler. Pegem Akademi.
45. Harman, G., & Çökelez, A. (2017). Analojilerin fen eğitimindeki yeri ve önemi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(1), 340-363. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.356303
46. Hummell, L. (2004). Synectics for creative thinking in technology education. Allyn & Bacon.
47. İmamoğlu Akman, G. (21-24 Mayıs, 2024). Yapay zekâ: Eğitim fakültesi öğrencilerinin algıları üzerine bir metafor analizi [Sözlü Sunum]. XI. Internatıonal Eurasıan Educatıonal Research Congress (ss. 420-421). Kocaeli Üniversitesi, Türkiye.
48. İşler, B., & Kılıç, M. (2021). Eğitimde yapay zekâ kullanımı ve gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11.
49. Karabulut, E. (2024). Yapay zeka destekli sohbet botlarının İngilizce hazırlık öğrencilerinin yazma becerilerine olan etkilerinin incelenmesi: Deneysel bir çalışma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
50. Karakoç Keskin, E. (2023). Yapay zekâ sohbet robotu Chatgpt ve Türkiye internet gündeminde oluşturduğu temalar. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 7(2), 114-131.
51. Karakuş Umar, E. (2024). Yapay zekâ ile sosyal ve ekonomik dönüşüm. İçinde F. Ayaz & H. Ayaz (Eds.), Yapay zekâ denkleminde “sorgulananlar” (medya, iletişim ve eğitim çalışmaları) (71-86). Eğitim Yayınevi.
52. Karakuş, A. & Yeşilbursa, C. C. (2025). Sosyal bilgiler dersi bağlamında ortaokul öğrencilerinin yapay zekâya yönelik görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 10(31), 91-116. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.775
53. Köroğlu, Y. (2017). Yapay Zeka’nın teorik ve pratik sınırları. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
54. Kuprenko, V. (2020). Artificial intelligence in education: Benefits, challenges, and use cases. https://tinyurl.com/3vadx8ze
55. Marr, D. C. (1976). Artificial intelligence - A personal view. Artificial Intelligence, 9(1), 37-48. https://doi.org/10.1016/0004-3702(77)90013-3
56. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed). Sage.
57. Musa, H. R., Adamu, A. T., & Nuru, R. A. (2025). Awareness and utilization of artificial intelligence among secondary school biology students in Lere, Kaduna State. Faculty of Natural and Applied Sciences Journal of Mathematics, and Science Education, 6(3), 82-88. https://doi.org/10.63561/fnas-jmse.v6i3.898
58. Obschonka, M., & Audretsch, D. B. (2020). Artificial intelligence and big data entrepreneurship: A new era has begun. Small Business Economics, 55, 529-539. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00202-4
59. Osoba, O. A., & Welser IV, W. (2017). An intelligence in our image: The risks of bias and errors in artificial intelligence. Rand Corporation.
60. Özerbaş, M. A. (2015). Temel öğretim yöntemleri: Öğretim ilke ve yöntemleri (2 Baskı). Pegem Akademi.
61. Özmen Yağız, B. (21-24 Mayıs, 2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yapay zekâ kavramına ilişkin metaforik algıları [Sözlü Sunum]. XI. Internatıonal Eurasıan Educatıonal Research Congress (ss. 163-165). Kocaeli Üniversitesi, Türkiye.
62. Öztemel, E. (2022). Yapay zekâ ve makine öğrenmesi (4.Cilt). Tübitak Bilim ve Toplum Başkanlığı Popüler Bilim Yayınları Sosyal Bilimler Ansiklopedisi.
63. Öztuna Kaplan, A., & Ercan, S. (2011). Yaratıcı düşünme tekniklerinden sinektik uygulamasına örnek bir araştırma: çocuğun gözünde yaratıcılık. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 766-793.
64. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev. M. Bütün, & S. Demir). Pegem Akademi.
65. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Sage Publications.
66. Pirim, Y. (2006). Yapay zeka. Journal of Yasar University, 1(1), 81-93.
67. Remian, D. (2019). Augmenting education: Ethical considerations for ıncorporating artificial intelligence in education [Master thesis]. University of Massachusetts Boston. Open Access Capstone. https://scholarworks.umb.edu/instruction_capstone/52
68. Roberts, C. W. (2020). Text analysis fort eh social siciences. Raodledge.
69. Rouhiainen, L. (2020). Yapay zekâ. Geleceğimizle ilgili bugün bilmemiz gereken 101 şey (Çev. T. D. Odabaşı). Pegasus Yayınları.
70. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326
71. Saçan, S., Tozduman Yaralı, K., & Kavruk, S. Z. (2022). Çocukların “yapay zeka” kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (64), 274-296. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1074024
72. Saraçoğlu, S., & Başaran Uğur, A. (2019). Fen bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının fen bilimleri algılarının renkler aracılığıyla belirlenmesine yönelik sinektik uygulaması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(3), 426-446.
73. Savaşkan, V., & Özer, N. (2024). Turkish language prospective teachers perceptions of metaphors regarding artificial intelligence. Shanlax International Journal of Education, 12(S1), 180-189. https://doi.org/10.34293/education.v12iS1-June.7761
74. Seligmann, E. R. (2007). Reaching students through synectics: A creative solution [Unpublished doctoral thesis]. University of Northern Colorado.
75. Silverman, D. (2016). Qualitative research. Sage.
76. Smith, J. (2020). Teknolojinin rolü: gelecekteki potansiyeli şekillendirme. Teknoloji ve Toplum Dergisi, 15(3), 45-58.
77. Southgate, E., Blackmore, K., Pieschl, S., Grimes, S., McGuire, J., & Smithers, K. (2018). Artificial intelligence and emerging technologies (virtual, augmented and mixed reality) in schools: A research report. University of Newcastle, Australia.
78. Stenbom, A. (2023). Defining artificial intelligence. In M. Jaakkola (Ed.), Reporting on artificial intelligence (pp. 27-36). United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). https://doi.org/10.58338/HSMK8605
79. Sullins, J. P. (2-5 March, 2015). Applied professional ethics for the reluctant roboticist. In Riek, L. D., Hartzog, W., Howard, D., Moon, A., Calo, R. (Eds.), In Proceedings of the 10th ACM/IEEE Conference on Human-Robot Interaction (HRI 2015): The Emerging Policy and Ethics of Human-Robot Interaction Workshop (pp. 1-8). Portland, USA.
80. Şenocak, D. (2020). Açık ve uzaktan öğrenme ortamlarında yapay zekâ: Sunduğu fırsatlar ve yarattığı endişeler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 56-78.
81. Şentürk, R., & Akol Göktaş, S. (2024). Determining the metaphorical perceptions of german teacher candidates regarding the concept of artificial intelligence. International Journal of Educational Spectrum, 6(2), 322-350. https://doi.org/10.47806/ijesacademic.1527105
82. Tartuk, M. (2023). Metaphorical perceptions of middle school students regarding the concept of artificial intelligence. International Journal of Education & Literacy Studies, 11(2), 108-116. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.11n.2p.108
83. Taşkaya, S. M. (2017). Dil ve edebiyat öğretimi yöntemleri. İçinde A. Akkaya (Ed.), Dil ve edebiyat öğretimi-1 (Özel öğretim yöntemleri) (ss. 66- 89). Asos Yayınları.
84. Temur, S. (2023). Sosyal bilgiler dersinin dijital yeterlilikler bağlamında incelenmesi. İçinde F. Ayaz, D. Turan Eroğlu ve H. Ayaz (Eds.), Dijital kültür bir değişim öyküsü (medya iletişim ve eğitim araştırmaları) (ss. 229-255). Eğitim Yayınevi.
85. Temur, S. (2024a). Yapay zekânın eğitim sistemine entegrasyonunun potansiyel faydaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(3), 2621-2656. https://doi.org/10.51460/baebd.1541524
86. Temur, S. (2024b). Yapay zeka kategorizasyonu ve tarihsel gelişim süreci [Sözlü Sunum]. EJONS 17th Internatıonal Congress: "Artificial Intelligence and Society: Theory to Practice" (ss. 258-270). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya, Türkiye.
87. Temur, S. (2024c). Yapay zekânın etik boyutu ve hukuki düzenlemeler: güncel durum ve gelecek perspektifleri. İçinde F. Ayaz & H. Ayaz (Eds.), Yapay zekâ denkleminde “sorgulananlar” (medya, iletişim ve eğitim çalışmaları) (145-172). Eğitim Yayınevi.
88. Temur, S. (2025). Yapay zeka ve eğitim: Güncel uygulamalar ve gelecek perspektifleri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 162-178. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1539210
89. Temur, S., & Çakmak, M. (2023). Ortaokul öğrencilerinin özgürlük kavramına ilişkin algılarının sinektik tekniğiyle incelenmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 39-59. https://doi.org/10.53506/egitim.1226780
90. Teng, X. (2019). Discussion About Artificial Intelligence’s Advantages and Disadvantages Compete With Natural İntelligence. In Journal of Physics: Conference Series, 1187(39), 1-18. IOP Publishing. http://dx.doi.org/10.1088/1742-6596/1187/3/032083
91. Tozduman Yaralı, K. (2021). Dikkat, bellek ve öğrenmede medyanın etkisi. İçinde Ş. Kılıç (Ed.), Çocuk ve medya (ss. 66-93). Pegem Akademi.
92. Turan Eroğlu, D. (2024). Dijital iletişim çağında yapay zekânın eğitimde kullanımı ve etkileri. İçinde F. Ayaz & H. Ayaz (Eds.), Yapay zekâ denkleminde “sorgulananlar” (medya, iletişim ve eğitim çalışmaları) (59-69). Eğitim Yayınevi.
93. Turan, E. Z. (21-24 Mayıs, 2024). İngilizce öğretmen adaylarının yapay zeka kavramına ilişkin algılarının metafor aracılığıyla incelenmesi [Sözlü Sunum]. XI. Internatıonal Eurasıan Educatıonal Research Congress (ss. 164-170). Kocaeli Üniversitesi, Türkiye.
94. Uçkun, G., & Konak, O. (2023). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin yapay zekâ kavramına ilişkin metaforik algıları. Turan Stratejik Araştırmalar Merkezi, 15(60), 45-49.
95. Vatansever, A. N. (2024). Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ kavramına ilişkin metaforları ve görüşleri üzerine karşılaştırmalı nitel bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
96. Yang, W. (2022). Artificial intelligence education for young children: Why, what, and how in curriculum design and implementation. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, 100061. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100061
97. Yeşilyurt, S., Dündar, R., & Aydın, M. (2024). Sosyal bilgiler eğitimi alanında lisansüstü eğitimini sürdüren öğrencilerin yapay zekâ hakkındaki görüşleri. Asya Studies-Academic Social Studies / Akademik Sosyal Araştırmalar, 8(27), 1-14. https://doi.org/10.31455/asya.1406649
98. Yetişensoy, O. (2022). Sosyal bilgiler öğretiminde yapay zekâ uygulaması örneği olarak chatbotların kullanımı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
99. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12 Baskı). Seçkin Yayıncılık.
100. Yıldırım, S. (2023). Yapay zekâ ve kişilik problemi. ENTIS - Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 35-48. https://doi.org/10.5281/zenodo.8241283
101. Yuan, X. (2021). Retracted: Design of college english teaching information platform based on artificial intelligence technology. In Journal of Physics: Conference Series, 1852, 1-7. IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1852/2/022097
102. Yüksel, A., Mil, B., & Bilim, Y. (2007). Nitel araştırma: Neden, nasıl, niçin? (3 baskı). Detay Yayıncılık.
103. Yüzbaşıoğlu, Y., & Özkan, O. & Doğru, M. (2024). Analysis of metaphors developed by middle school students regarding the concept of artificial intelligence. Edutech Research, 3(1), 17-27.
104. Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education - where are the educators?. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(1), 16-39. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
105. Zeide, E. (2019). Artificial intelligence in higher education: Applications, promise and perils, and ethical questions. Educause Review, 54(3), 1-11.
106. Zhai, X. Chu, X. Chai, C. S. Jong, M. S. Y. Istenic, A. Spector, M. Liu, J. B. Yuan, J., & Li, Y. (2021). "A review of artificial intelligence (AI) in education from 2010 to 2020". Complexity, 2021(6), 1-18. https://doi.org/10.1155/2021/8812542