Araştırma Makalesi

SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI

Cilt: 9 Sayı: 1 31 Ocak 2019
PDF İndir

SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI

Öz

Sanal gerçeklik, birçok avantajlar sunmakta ve çeşitli alanlardaki kullanımı son yıllarda giderek yaygınlaşmaktadır. Kullanıcılar hazırlanan senaryolar sanal bir ortam içerisinde ile bulunma hissini deneyimleyebilmektedir. Genel olarak senaryoların içindeymiş gibi olma, oradaymış gibi hissetme olarak nitelendirilen bu deneyim bulunuşluk hissi olarak adlandırılmaktadır. Subjektif bir kavram olan bulunuşluk hissinin yapısal özellikleri ile ilgili kesin tanımlamalar yapılamamaktadır. Bu noktada, araştırmacılar tarafından bulunuşluk hissinin kişisel raporlamalara dayalı olarak ölçülmesine yönelik araştırmalar devam etmektedir. Bu araştırmada Witmer, Jerome ve Singer (2005) tarafından geliştirilen Bulunuşluk Ölçeğinin (Presence Questionnaire, PQ) Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılmış ve faktör yapısı incelenmiştir. Türkçe’ye uyarlanan ölçek 484 katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Analiz sonucunda orijinal ölçekten farklı olarak 5 faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Ortaya çıkan yeni faktör yapısı, faktörler arasındaki ilişkiler ve maddelerin faktörlere göre dağılımları tartışılmıştır. Uyarlanan ölçeğin Türkiye’de son yıllarda artan bir araştırma eğilime sahip olan sanal dünyalar ve sanal gerçeklik araştırmaları için geliştirilecek sanal ortamların gerek tasarım süreci gerekse etkililiğinin değerlendirilmesi bakımından yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, E. (2004). Postmodernism and the three types of immersion. [Available online at http://designersnotebook.com/Columns/063_Postmodernism/063_postmodernism.htm], adresinden 15 Ağustos 2016 tarihinde erişildi.
  2. Akbaş, G. ve Korkmaz, L. (2007). Ölçek uyarlaması (Adaptasyon). Türk Psikoloji Bülteni, 13(40), 15-16.
  3. Ausburn, L. J. & Ausburn, F. B. (2004). Desktop virtual reality: A powerful new technology for teaching and research in industrial teacher education. Journal of Industrial Teacher Education, 41(4), 33-58.
  4. Bailenson, J. N., Blascovich, J., Beall, A. C., & Loomis, M. J. (2001). Equilibrium theory revisited: Mutual gaze and personal space in virtual environments. Presence, 10(6), 583-598.
  5. Bailenson, J. N., Yee, N., Blascovich, J., Beall, A. C., Lunblad, N., & Jin, M. (2008). The use of immersive virtual reality in the learning sciences: Digital transformations of teachers, students, and social context. Journal of the Learning Sciences, 17(1), 104-141.
  6. Baños, R. M., Botella, C., Garcia-Palacios, A., Villa, H., Perpiña, C., & Alcañiz, M. (2000). Presence and reality judgment in virtual environments: A unitary construct? Cyberpsychology & Behavior, 3(3), 327-335.
  7. Basdogan, C., Ho, C.-H., Srinivasan, M. A., & Slater, M. (2000). An experimental study on the role of touch in shared virtual environments. ACM Transactions on Computer-Human Interaction, 7(4), 443-460.
  8. Blascovich, J. & Bailenson, J. (2006). Immersive virtual environments and education simulations. In S. Cohen, K. E. Portney, D. Rehberger, C. Thorsen (Eds.), Virtual decisions: Digital stimulations for teaching reasoning in the social sciences and humanities (pp. 229-253). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates Inc.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2018

Kabul Tarihi

12 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökoğlu, S., & Çakıroğlu, Ü. (2019). SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 9(1), 169-188. https://doi.org/10.17943/etku.441497
AMA
1.Gökoğlu S, Çakıroğlu Ü. SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU). 2019;9(1):169-188. doi:10.17943/etku.441497
Chicago
Gökoğlu, Seyfullah, ve Ünal Çakıroğlu. 2019. “SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 9 (1): 169-88. https://doi.org/10.17943/etku.441497.
EndNote
Gökoğlu S, Çakıroğlu Ü (01 Ocak 2019) SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 9 1 169–188.
IEEE
[1]S. Gökoğlu ve Ü. Çakıroğlu, “SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI”, Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU), c. 9, sy 1, ss. 169–188, Oca. 2019, doi: 10.17943/etku.441497.
ISNAD
Gökoğlu, Seyfullah - Çakıroğlu, Ünal. “SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 9/1 (01 Ocak 2019): 169-188. https://doi.org/10.17943/etku.441497.
JAMA
1.Gökoğlu S, Çakıroğlu Ü. SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU). 2019;9:169–188.
MLA
Gökoğlu, Seyfullah, ve Ünal Çakıroğlu. “SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, c. 9, sy 1, Ocak 2019, ss. 169-88, doi:10.17943/etku.441497.
Vancouver
1.Seyfullah Gökoğlu, Ünal Çakıroğlu. SANAL GERÇEKLİK TEMELLİ ÖĞRENME ORTAMLARINDA BULUNUŞLUK HİSSİNİN ÖLÇÜLMESİ: BULUNUŞLUK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama (ETKU). 01 Ocak 2019;9(1):169-88. doi:10.17943/etku.441497

Cited By