Araştırma Makalesi

İngiliz Belgelerine Göre Stephen Cave’in Mısır Özel Misyonu: Mısır Maliyesinin İflası

Sayı: 19 31 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

İngiliz Belgelerine Göre Stephen Cave’in Mısır Özel Misyonu: Mısır Maliyesinin İflası

Öz

Hidiv İsmail Paşa Mısır maliyesini batılı usulde düzenlemek amacıyla Kasım 1875’te İngiltere’den iki uzman talep etti. İngiltere bu talebi Mısır’daki nüfuzunu arttırmak ve gelecekteki konumunu güçlendirmek için fırsat olarak değerlendirdi. İngiltere bazı gerekçelerle talep edilen memurların seçilmesi, görev ve yetkilerinin belirlenmesi amacıyla Mısır’a ilk olarak Stephan Cave başkanlığında özel bir misyon gönderdi. Ancak Cave’in birincil amacı memurların belirlenmesinde Hidiv ile görüşmek değil İngiltere için oldukça önemli olan bu ülke hakkında iktisadi ve siyasi her türlü istihbaratı toplamaktı. Cave’in Mısır’a gönderilişi aslına bakılırsa bir soruşturma ve bilgi toplama misyonuydu. Cave’in maliyeye ilişkin hazırladığı rapor neticesinde Mısır’ın tüm borçları ilk defa gün yüzüne çıkmış oldu. İngiliz Hükümet’i raporu 3 Nisan 1876’da kamuoyuyla paylaşmış ve sadece birkaç gün sonra Hidiv temerrüde düştüğünü ilan etmiştir. Kamuoyunda, büyük devletlerin desteği olmadan Mısır maliyesinin kurtarılamayacağına dair bir kanaat oluşmuş, çıkarlarının tehlikeye girdiğini gören tahvil sahiplerinin baskısıyla büyük devletler Mısır maliyesi üzerinde uluslararası bir idare kurmuşlardır. Bu çalışma, başta İngiliz Ulusal Arşivi’nde Foreign Office kayıtları içerisindeki Confidential Egypt and Sudan, Mr. Cave's Special Mission to Egypt yazışmalarının bulunduğu FO 407/7 kataloğundaki belgeler ışığında hazırlanarak, Cave’in misyonunun Mısır ve Hidiv üzerindeki etkisi ve İngiltere’nin gelecekteki işgaline nasıl bir zemin hazırladığı değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. The National Archives (TNA) Foreign Office (FO)
  2. TNA, FO 407/7, No. 1, Inclosure in No. 3, No. 9, No. 10, No. 12, No. 16, No. 20, No. 23, No. 18, No. 26, No. 32, No. 40, No. 36, No. 39, No. 42, Inclosure in No. 32 Statement, No. 31 Confidential, No. 43, No. 49, No. 54, No. 117, Inclosure in No. 76, No. 54, No. 63, No. 52, Inclosure in No. 76, No. 77, No. 82, No. 84, No. 118, No. 66, No. 87, No. 45, No. 79, No. 86, No. 92, No. 96, No. 115, Inclosure in No. 115, Inclosure 2 in No. 115, No. 88, No. 90, No. 91, No. 124, No. 179, No. 180 Confidential, No. 128, No. 162 Confidential, No. 169, No. 171, No. 177, No. 182, No. 185, No. 188, No. 190.
  3. İngiliz Parlamento Belgeleri (Blue Books)
  4. British Accounts and Papers. Egypt No. 7 (1876), Report By Mr. Cave on the Financial Condition of Egypt, London.
  5. British Accounts and Papers. Egypt No. 8 (1876). Correspondence Respecting the Finances of Egypt, London.
  6. İngiliz Parlamento Tartışmaları
  7. House of Commons Debates
  8. HC Deb 13 March 1876 vol 227 c1870

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Osmanlı Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2024

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Bay, S. (2024). İngiliz Belgelerine Göre Stephen Cave’in Mısır Özel Misyonu: Mısır Maliyesinin İflası. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 150-173. https://doi.org/10.29157/etusbed.1431735

Creative Commons License

ETÜSBED, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.


open-access-logo.png

14283