Araştırma Makalesi

AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 34 Sayı: 2 15 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri hastalarda göz sağlığı okuryazarlığının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Hastalarda göz hastalıklarının gelişmesinin önüne geçilmesine ve hastalarda eğer göz hastalığı varsa ilerlemesinin önlenmesine ve yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sunulması beklenmektedir. Araştırmamız gözlemsel, kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmaya katılmayı kabul eden 251 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada kullanılan veri toplama formu, göz sağlığı okuryazarlığı ölçeği ile hastaların sosyodemografik özelliklerini, kronik hastalıklarını içermektedir. Verilerin analizi SPSS 23.0 programı ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen 251 hastanın 131 (%52.19)’i kadın, 120 (%47.81)’si erkekti. Hastaların yaş ortalaması 38.06±11.88 idi. Hastaların 150 (%59.76)’si yükseköğrenim, 67 (%26.70)’si lise ve 34 (%13.54)’si ortaokul mezunuydu. Genel ölçek değerlendirmesinde yanıt ortalamaları 1.5 ve altında olanlar yetersiz bilgi düzeyi, 2.5 ve üzerinde olanlar yeterli bilgi düzeyi olarak kabul edildi. Genel ölçek değerlendirmesine göre, katılımcılardan 151 kişi (%60) yeterli olarak değerlendirildi. Genel ölçek yeterlilik düzeyine göre kadınların 77 (%50.99)’si, erkeklerin 74 (%49.01)’ü, yükseköğrenim mezunlarının 96 (%63.57)’sı, lise mezunlarının 38 (%25.17)’si, ortaokul mezunlarının 17 (%11.26)’si, yeterli bilgi düzeyine sahipti. Katılımcıların kırmızı göz hastalıkları farkındalıkları daha yüksekken, glokom hastalığı konusunda farkındalık oldukça düşüktü. Genel ölçek değerlendirmesine göre katılımcıların yaklaşık üçte ikisi yeterli olarak değerlendirildi. Sosyodemografik özelliklerden sadece eğitim seviyesiyle göz sağlığı okuryazarlığı arasında anlamlı bir ilişki vardı. Eğitim arttıkça göz sağlığı okuryazarlığının da arttığı görüldü.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

YOKTUR

Etik Beyan

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi 2 No’lu Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan E2-23-4494 karar numarası ile 12/07/2023 tarihinde Etik Kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, et al. Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health.2012;12:80. doi:10.1186/1471-2458-12-80.
  2. World report on vision. Geneva: World Health Organization.https://www.who.int/publications/i/item/9789241516570. Published 2019. Accessed August 06, 2024.
  3. O'Conor R, Smith SG, Curtis LM, Benavente JY, Vicencio DP, Wolf MS. Mild visual impairment and its impact on self-care among older adults. J Aging Health. 2018;30(3):327-341. doi:10.1177/0898264316676406.
  4. Yılmaz U, Gökler ME, Güneş CE, Parça O. Göz sağlığı okuryazarlığı ölçeği.Pam Tıp Derg.2019;12(1):83-91. doi:10.31362/patd.457969.
  5. Gökçe Bulut P. Sağlık Çalışanlarında Göz Sağlığı Okuryazarlığı ve Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Biruni Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı; 2021:1-87.
  6. Öndeş, S. 18 Yaş Üstü Bireylerin Göz Sağlığı Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi. [Uzmanlık tezi]. İzmir: T.C. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı; 2020:1-66.
  7. Shrestha MK, GuoCW, Maharjan N, Gurung R, Ruit S. Health literacy of common ocular diseases in Nepal. BMC Ophthalmol. 2014;14:2. doi:10.1186/1471-2415-14-2.
  8. Kamińska A, Pinkas J, Wrześniewska-Wal I, Ostrowski J, Jankowski M. Awareness of common eye diseases and their risk factors -A nationwide cross-sectional survey among adults in Poland. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(4):3594. doi:10.3390/ijerph20043594.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Göz Hastalıkları, Aile Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2024

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kandemir, V., Yılmaz, T., & Akay, F. (2025). AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sağlık Bilimleri Dergisi, 34(2), 180-185. https://doi.org/10.34108/eujhs.1574727
AMA
1.Kandemir V, Yılmaz T, Akay F. AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;34(2):180-185. doi:10.34108/eujhs.1574727
Chicago
Kandemir, Volkan, Tuğba Yılmaz, ve Fahrettin Akay. 2025. “AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Sağlık Bilimleri Dergisi 34 (2): 180-85. https://doi.org/10.34108/eujhs.1574727.
EndNote
Kandemir V, Yılmaz T, Akay F (01 Ağustos 2025) AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sağlık Bilimleri Dergisi 34 2 180–185.
IEEE
[1]V. Kandemir, T. Yılmaz, ve F. Akay, “AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 2, ss. 180–185, Ağu. 2025, doi: 10.34108/eujhs.1574727.
ISNAD
Kandemir, Volkan - Yılmaz, Tuğba - Akay, Fahrettin. “AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Sağlık Bilimleri Dergisi 34/2 (01 Ağustos 2025): 180-185. https://doi.org/10.34108/eujhs.1574727.
JAMA
1.Kandemir V, Yılmaz T, Akay F. AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;34:180–185.
MLA
Kandemir, Volkan, vd. “AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 2, Ağustos 2025, ss. 180-5, doi:10.34108/eujhs.1574727.
Vancouver
1.Volkan Kandemir, Tuğba Yılmaz, Fahrettin Akay. AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN GÖZ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Ağustos 2025;34(2):180-5. doi:10.34108/eujhs.1574727