Bebekler Güvenli Uyuyor Mu? Annelerin Amerikan Pediatri Akademisi Yönergeleri Doğrultusundaki Uygulamalarının İncelenmesi

Öz

Uyku, bebeklerin beyin gelişimi ve genel büyüme süreçlerinde kritik bir rol oynamaktadır. Uykunun güvenli koşullarda gerçekleşmesi, Ani Bebek Ölüm Sendromu riskini önemli ölçüde azaltmaktadır. Bu çalışma, Amerikan Pediatri Akademisi’nin 2022 yılı güvenli uyku önerileri temel alınarak, Türkiye'de 0-12 aylık bebeklerin annelerinin Ani Bebek Ölüm Sendromu ve güvenli uyku uygulamalarına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kesitsel ve tanımlayıcı çalışma Türkiye’de tek bir merkezde yürütülmüş olup 226 anne dahil edilmiştir. Annelerin %23.0’ü gebelik döneminde, %30.1’, ise emzirme sürecinde sigara içtiğini belirtmiştir. Ayrıca annelerin %66,1'i sigara içtikten sonra hemen bebeklerini kucağına almadığını, %67.6'sı ise sigara içtikten sonra kıyafetlerini değiştirmediğini belirtti. Bebeklerin yalnızca %32.7’si sırtüstü pozisyonda uyutulmuş; aynı oranda bebek emzik kullanmış ve %54.9’u yumuşak yataklarda yatırılmıştır. Annelerin %27.4’ü bebekleriyle aynı yatakta uyuduklarını bildirmiştir. Katılımcıların %62.8’i Ani Bebek Ölüm Sendromu hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtirken, en yaygın bilgi kaynağı olarak sosyal medya ve internet öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, güvenli uyku uygulamalarının anneler tarafından yeterince benimsenmediğini göstermektedir. Bu durum, ulusal ve uluslararası literatürde bildirilen düşük uyum oranlarıyla paralellik göstermektedir. Kültürel normlar, eğitim eksiklikleri ve bilgi kaynaklarının güvenilirliğine dair şüpheler, annelerin uyku güvenliği konusundaki davranışlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuçlar, güvenli uyku yönergelerine ilişkin farkındalık ve uyumu artırmak amacıyla yapılandırılmış, kanıta dayalı eğitim müdahalelerine duyulan gereksinimi açıkça ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bebek
• hemşirelik
• güvenli uyku
• ani bebek ölümü sendromu

Do Babies Sleep Safely? Exploring Mothers’ Practices on The American Academy of Pediatrics Guidelines

Öz

Sleep plays a vital role in supporting brain development and the overall growth of infants. Ensuring that sleep occurs in a safe environment significantly reduces the risk of Sudden Infant Death Syndrome. This study aimed to evaluate the knowledge, attitudes, and practices of mothers with infants aged 0-12 months regarding Sudden Infant Death Syndrome and safe sleep environments, based on the American Academy of Pediatrics 2022 safe sleep recommendations. This cross-sectional and descriptive study was conducted at a single center in Türkiye and included 226 mothers. Among the mothers, 23.0% of the mothers smoked during pregnancy and 30.1% smoked during the breastfeeding period. Furthermore, 66.1% reported that they did not hold their baby immediately after smoking, and another 67.6% stated that they did not change their clothes after smoking. Only 32.7% of infants were placed in a supine sleeping position, 32.7% used pacifiers, and 54.9% slept on soft bedding. Co-sleeping with the infant was reported by 27.4% of the participants. While 62.8% of the mothers were aware of Sudden Infant Death Syndrome, the most common source of information was social media or the Internet. The findings reveal that safe sleep practices are not adequately adopted by mothers, consistent with low adherence rates reported in both national and international literature. Cultural norms, lack of formal education, and the questionable reliability of information sources appear to negatively influence mothers’ behaviors regarding infant sleep safety. These results underscore the need for structured, evidence-based educational interventions to improve awareness and adherence to safe sleep guidelines.

Anahtar Kelimeler

• Infant
• nursing
• safe sleep
• sudden infant death syndrome

Kaynakça

1. Kuzlu Ayyıldız T, Özdemir S, Topan A, Cebeci E, Kuzlu N, Toplu M. Estimation of Awareness of Acts and Information on Sleep Safety in Those Parents that Have 0-13-month-old Babies. J Turk Sleep Med. 2020;2:73-79. doi:10.4274/jtsm.galenos.2020.63634.
2. İşsever O, Akcay N, Bal Yılmaz H. Çocuk bakımında önemli bir konu: güvenli uyku ve uyku eğitimi. İKÇÜSBFD. 2021;6(2):157-161.
3. Özsavran M, Ayyıldız TK, Topan A, et al. Beş-altı yaş grubu çocuklarda hemşirelik girişimlerinin sağlıklı uyku davranışları üzerine etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2021;6(2):157-161.
4. Zengin H, Yolcu B, Tiryaki Ö. The development of sudden infant death syndrome awareness scale-mother form and examination of its psychometric properties. J Pediatr Nurs. 2025;80:108-114. doi:10.1016/j.pedn.2024.11.019.
5. Centers for Disease Control and Prevention. Data and statistics for SUID and SIDS. 2024. https://www.cdc.gov/sudden-infant-death/data-research/data/index.html. Published September 17, 2024. Accessed April 7, 2025.
6. National Institutes of Health (NIH). SIDS by baby's age. 2025. https://safetosleep.nichd.nih.gov/ resources/social-digital/sids-by-babys-age-infographic-text-alternative. Accessed April 7, 2025.
7. Abdelrahman MM, Hashem R, Abo-Seif LMES. Promoting infant safe sleep practices among neonatal and paediatric nurses through simulation-based training program. J Pediatr Nurs. 2024;77:474-479. doi:10.1016/j.pedn.2024.05.012.
8. Johnson CM, Coletta FA, Hether N, Cotter R. "Back to sleep" program. Pediatrics. 1996;98(1):163-164.

9. Moon RY, Carlin RF, Hand I, The Task Force on Sudden Infant Death Syndrome and The Committee on Fetus and Newborn. Sleep-related infant deaths: updated 2022 recommendations for reducing infant deaths in the sleep environment. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057990. doi: 10.1542/peds.2022-057990.
10. Sümbüloğlu K, Sümbüloğlu V. Biostatistics. Ankara, Türkiye: Hatiboğlu Basım ve Yayın San. Tic. Ltd. Şti.; 2009. s.265.
11. von Elm E, Altman DG, Egger M, Pocock SJ, Gøtzsche PC, Vandenbroucke JP. The strengthening the reporting of observational studies in epidemiology (STROBE) statement: guidelines for reporting observational studies. BMJ. 2007;335(7624):806-808. doi: 10.1136/bmj.39335.541782.AD
12. Rachel Y. Moon, Task Force on Sudden Infant Death Syndrome; SIDS and Other Sleep-Related Infant Deaths: Expansion of Recommendations for a Safe Infant Sleeping Environment. Pediatrics.2011;128(5):1030-1039. doi: 10.1542/peds.2011-2284.
13. Çiğdem Z, Canbal S, Yavaş Çelik M. 0-1 yaş grubu bebeği olan annelerin ani bebek ölüm sendromu risk faktörleri hakkında bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi. Göbeklitepe International Journal of Health Sciences. 2024;7(15):32-44. doi:http://dx.doi.org/10.55433/gsbd.263.
14. Gemble A, Hubert C, Borsa-Dorion A, Dessaint C, Albuisson E, Hascoet JM. Knowledge assessment of sudden infant death syndrome risk factors in expectant mothers: a prospective monocentric descriptive study. Arch Pediatr. 2020;27(1):33-38. doi: 10.1016/j.arcped.2019.10.012.
15. Algwaiz AF, Almutairi AM, Alnatheer AM, et al. Knowledge assessment of correct infant sleep practices and sudden infant death syndrome among mothers. Cureus. 2021;13(12):e20722. doi: 10.7759/cureus.20510.
16. Gökçay G, Özbörü Aşkan Ö, Keskindemirci G, Kılıç A. Bebeklerde uyku güvenliğinin değerlendirilmesi: bir pilot çalışmanın ön sonuçları. Çocuk Dergisi. 2018;18(3):135-139. doi: 10.5222/j.child.2018.63307
17. Osei-Poku GK, Thomas S, Mwananyanda L, et al. A systematic review of the burden and risk factors of sudden infant death syndrome (SIDS) in Africa. J Glob Health. 2021;11:04075. doi: 10.7189/jogh.11.04075.
18. Bombard JM. Vital signs: trends and disparities in infant safe sleep practices — United States, 2009–2015. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2018;67:39-46. doi: 10.15585/mmwr.mm6701e1.
19. Cunningham HM, Vally H, Bugeja L. Bed-sharing in the first 8 weeks of life: an Australian study. Matern Child Health J. 2018;22:556-564. doi:10.1007/s10995-017-2424-7.
20. Kim TH, Lee H, Woo S, et al. Prenatal and postnatal factors associated with sudden infant death syndrome: an umbrella review of meta-analyses. World J Pediatr. 2024;20(5):451-460. doi: 10.1007/s12519-024-00806-1. .