SPORCULARDA DİKKAT DÜZEYİNDEKİ HEMİSFERİK FARKLILIKLARIN ELEKTRODERMAL AKTİVİTE İLE BELİRLENMESİ

Öz

Elektrodermal aktivite (EDA) deride emosyonel terlemenin bir göstergesi olan elektriksel aktivitedir. EDA kayıtları sırasında elde edilen deri direnci seviyeleri (SRL) dikkatin kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı sporcularda dikkat düzeyindeki hemisferik farklılıkların EDA ile araştırılmasıdır. Çalışma spor yapan (n=20) ve spor yapmayan (n=25) üniversite öğrencilerinde yapıldı. Önce tüm bireylere El Tercihi Anke (Anne e) ve Hemisferik Dominantlık Testi uygulandı. Daha sonra MP30 sistemi ve 2 Ag/AgCl elektrod aracılığı ile EDA kayıtları alındı. Dinlenim durumundaki (tonik) EDA kaydı 120 saniye süresince, fazik EDA kaydı ise Raven cevaplandırılırken kaydedildi. Kontrol ve sporcu grupların SRL’lerinin grup içi karşılaştırmalarında, kontrol grubunda sol el tonik SRL’si sağ elden yüksek bulunurken (p<0,05), sporcu grubunda her iki el arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0,05). Kontrol ve sporcuların tonik ve fazik SRL’lerinin karşılaştırılmasında ise kontrol grubunun her iki eldeki SRL’leri sporcu grubundan yüksek bulundu (p<0,05). EDA parametrelerinin karşılaştırılmasıyla araştırılan dikkat düzeyindeki hemisferik farklılığın spor yapan kişilerde ortadan kalktığı, kontrol grubunda ise hemisferik farlılıkların devam ettiği bulunmuştur. Annette ve hemisferik dominantlık testlerinde ise kontrol grubundaki kişilerde kullandıkları el ile el tercihi testleri arasında uyum varken, sporcularda bu uyum azalmıştır. Bu uyum azalması bize sporcuların farkında olmadan her iki elini ya da hemisferini çalıştırma yetisini kazandıklarını göstermiştir. Sonuç olarak, takım sporu yapmanın her iki hemisferi kullanmayı sağladığı ve dikkat düzeylerinin hemisferler arasında farklı olmadığı sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Hemisfer, Hemisferik asimetri, Sporcu

Determination of the Hemispheric Difference at Attention Level in Sportsman

Öz

Electrodermal activity (EDA) recorded as a change in skin potential controlled by the emotional sweating is a sweat gland reaction. SRL (skin resistance level) is used physiological measures of arousal. The aim of our study is to determine the hemispherical differences related with attention through electrodermal activity in sportsman. This study is carried out with university students that play sports (n=20) and that do not play sports actively. Firstly, Hand Preference Questionnaire (Annette) and Hemispheric Dominance Test is applied to the participants. The EDA was recorded with 2 Ag/AgCl electrodes through with MP30 system. While tonic records of EDA are taken during 120 seconds, phasic records of EDA are taken when the 20 questions of Raven Progressive matrixes test are being responded. Intra-group analysis showed statistically significant differeneces for SRL between right and left hands in control group. Tonic SRL of left hand was significantly higher than right hand’s in control group (p<0,05). But, there was no statistical difference between left and right hand SCL value in sportsman (p>0,05). Tonic and Phasic SRL value of the both right and left hand were higher in control groups compared with sportsman (p<0,05). It was found that the hemispherical differences in attention analyzed through the EDA parameters disappeared, SRL in the people that play sports, whereas hemispherical differences in attention level continued to exist in the control group. In the Annette and hemispherical dominance tests, it was seen that while there is a congruity with the tests and the hands they use in the control group, this congruity decreases in the sportsman. This decrease shows us that the sportsman start to use both hands and hemisphere unconsciously. According to the findings obtained from the test group which consists of people joining in team sports, it is concluded that joining in team sports may help to improve both hemispheres as related with attention

Anahtar Kelimeler

• Hemispher, Hemispheric asymmetry, Sportsman

Kaynakça

1. Bouscein W. Electrodermal Activity. Newyork, Plenum Pres. 1992, 1-372.
2. Dolu N, Süer C, Ozesmi C, et al. Electroder- mal activity in nonmedicated hyperthyroid patients having no depressive symptoms. Biol Psychiatry. 1997, 42:1024-9.
3. Schmit S, Schneider R, Binder M, et aa. Inves- tigating methodological issues in EDA DMİLS: Results from a pilot study. J Pa- rapsychology 2001 65: 59-82.
4. Carpenter F, Haddan EE. Effects of liked and disliked teachers on student behavior. Univer- sity of Michigan, Ann Arbor (ERIC document reproduction servise No. ED 010 375)
5. Morel M, Petit C, Bruyas M, et al. Physiologi- cal and behavioral evaluation of mental load in shared attention tasks. Conf Proc IEEE Eng Med Biol Soc. 2005;5:5526-7.
6. Jang DP, Kim IY, Nam SW, et al. Analysis of physiological response to two virtual environ- ments: driving and flying simulation. Cy- berpsychol Behav 2002;5:11-8.
7. Karakaş S. Bilnot Bataryası El Kitabı Nörop- sikolojik Çalışmalar İçin Araştırma ve Geliş- tirme Çalışmaları. 2006, 31-32.
8. Tan Ü, Yaprak M, Kutlu N. Paw preference in cats: SRL tiribution and sex differences. Int J Neurorosci 1990; 50: 195-208.

9. Hoptman MJ, Davidson RJ. How and why do the two cerebral hemispheres interact? Psyc- hol. Bull 1994; 116: 195-219.
10. Tat H. Genç erkek ve bayanlarda Lateralizas- yonun El Kavrama Kuvveti ve Reaksiyon Za- manına Etkisi. OMÜ Sağlık Bilimleri Enstitü- sü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Ya- yınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Samsun 1999.
11. Iwadate M, Mori A, Ashizuka T, et al. Long- term physical exercise and somatosensory event-related potentials. Exp Brain Res 2005;160:528-32.
12. Hatfield BD, Haufler AJ, Hung TM, et al. Electroencephalographic studies of skilled psychomotor performance. J Clin Neurophy- siol. 2004;21:144-56. Review.
13. Mikheev M, Mohr C, Afanasiev S, et al. Motor control and cerebral hemispheric specializa- tion in highly qualified judo wrestlers. Neu- ropsychologia. 2002;40:1209-19.
14. Brand G, Millot JL, Jacquot L, et al. Left:right differences in psychophysical and electroder- mal measures of olfactory thresholds and their relation to electrodermal indices of hemisphe- ric 2004;98:759-69. Mot Skills.
15. Schulter G, Papousek I. Bilateral electroder- mal activity: relationships to state and trait characteristics of hemisphere asymmetry. Int J Psychophysiol. 1998;31:1-12.
16. Naveteur J, Sequeira-Martinho H. Reliability of bilateral differences in electrodermal acti- vity. Biol Psychol 1991;31:47-56.
17. Turaclar UT, Erdal S, Arslan A, et al. Effect of acute exercise on skin potential in sedenta- ries and trained athletes. Indian J Physiol Pharmacol. 1998;42:369-74.
18. Kula H. Egzersizin Sporcularda Elektroder- mal Aktivite Üzerine Etkisi.Erciyes Üniversi- tesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizyoloji Anabi- lim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Kayseri, 2006.
19. Annett M. Left, right hand and brain: The right shift theory. London: Erlbaum Assoc Ltd; 1985.
20. Hopper C. Practicing College Study Skills: Strategies for Success 3rd edition, 2003.
21. Christensen NJ, Galbo H. Sympahetic nervous activity during exercise. Ann Rev Psyhsiol 1983; 45: 139-153.
22. La Rovere MT, Mortara A. Autonomic ner- vous system adaptation to short-term exercise training. Chest 1992; 101: 299-303.
23. Roberts MF. Wenger GB. Skin blood flow and sweating changes following exercise training and heat acclimtion. J Appl Physiol 1977; 43: 133-137.
24. Henane R. Flandoris R. Increase in sweating sensivity by endurance conditioning in man. J Appl Physiol 1977; 43:822-828.