Türkiye Ayakkabı Endüstrisinin İhracat Performansı ve Karşılaştırmalı Üstünlüğü

Öz

Ayakkabı endüstrisi Türkiye ekonomisinde önemli rol oynamaktadır. Ayakkabı endüstrisi ülke ekonomisine katma değer yaratmakta ve nüfusun belli bir bölümüne istihdam sağlamaktadır. Ayakkabı sektöründeki gelişmeye paralel olarak ayakkabı ihracatı da giderek artmaktadır. Türkiye’nin ayakkabı ihracatı 1990-2018 döneminde istikrarlı bir artış göstermiştir. İncelenen dönemde Türkiye’nin ayakkabı ihracatı yaklaşık 24 kat artış göstermiştir. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’nin ayakkabı endüstrisinin dünya pazarındaki rekabet üstünlüğünü analiz etmektir. Bu amaçla çalışmada İhracat Piyasa Payı indeksi, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) indeksi ve Net Ticaret İndeksi kullanılmıştır. Araştırma 1990-2018 dönemini kapsamakta olup, analiz aşamasında kullanılan veriler TÜİK ve BM COMTRADE veri tabanından elde edilmiştir. Hesaplanan AKÜ değerlerine göre Türkiye’nin ayakkabı ihracatında karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmadığı görülmektedir. Net Ticaret İndeks değerlerine göre Türkiye ayakkabı endüstrisinde net ihracatçı ülke konumundadır.

Anahtar Kelimeler

• ayakkabı endüstrisi
• dış ticaret
• rekabet gücü
• Türkiye

Öz

Footwear industry plays a very important role in Turkish economy. Footwear industry is an important industry in terms of employment and exports. Footwear exports of Turkey shows a steady growth trend in the period 1990-2018. Export of footwear increased about 24 times in the analyzed period. The objective of this study is to analyze the competitive advantage of Turkey’s footwear industry. For this aim in the study Export Market Share, Revealed Comparative Advantages index and Net Trade index has been used. The data was obtained from TURKSTAT and UN COMTRADE database. The RCA shows that Turkey has comparative disadvantage in footwear industry in during the period 1990-2018. According to the NTI results that Turkey is a net exporter country in footwear industry.

Kaynakça

1. Abtew, M. A. (2017). Revealed comparative advantage of footwear industry: an empirical analysis for selected African countries, International Research Journal of Business and Management, X, 13: 57-73.
2. Ahmad, N., ve Kalim, R. (2013). Changing revealed comparative advantage of textile and clothing sector of Pakistan: pre and post quota analysis. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 7, 3: 520-544.
3. Akhtar, N., Zakir, N., ve Ghani, E. (2008). Changing revealed comparative advantage: a case study of footwear industry of Pakistan. Pakistan Development Review, 47, 4: 695-709.
4. Amighini, A. (2005). China in the international fragmentation of production: evidence from the ICT industry. The European Journal of Comparative Economics, 2, 2: 203-219. Anonim. (2011). Ayakkabı imalatı sektör raporu. Çukurova Kalkınma Ajansı, Adana.
5. Anonim. (2014). Ayakkabıcılık sektör raporu. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı.
6. Aynagöz Çakmak, Ö. (2005). Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler ve rekabet gücü: Türkiye tekstil ve hazır giyim endüstrisi üzerine bir uygulama. Ege Akademik Bakış Dergisi, 5, 1-2: 65-76.
7. Bashimov, G. (2019). Türk deri sanayiinin karşılaştırmalı üstünlüğü: seçilmiş Asya ülkeleri ile bir karşılaştırma, İktisadi Yenilik Dergisi, 6, 2: 30-43.
8. Genç, Ö. (2005). Ayakkabı sektör araştırması. Türkiye Kalınma Bankası A.Ş, Ankara.

9. Kijboonchoo, T., ve Kalayanakupt, K. (2003). Comparative advantage and competitive strength of Thai canned tuna export in the world market: 1982- 1998, ABAC Journal, 23, 1: 19-33.
10. Kılınç, E. (2007). Ayakkabı sektör raporu. Konya Ticaret Odası Araştırma Raporu, Konya.
11. Özçalık, M., ve Okur, A. (2013). Türk tekstil ve hazır giyim sektörlerinin gümrük birliği sonrası AB-15 ülkeleri karşısındaki rekabet gücü. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 1: 205-223.
12. Saleem, I., ve Khan, N. (2014). Dynamism of revealed comparative advantage in footwear industry: a comparison of BRICS economies. Pasific Business Review International, 7, 6: 88-94.
13. Shahab, S., ve Mahmood, M. T. (2013). Comparative advantage of leather industry in Pakistan with selected Asian economies, International Journal of Economics and Financial Issues, 3, 1: 133-139.
14. Şahin, D. (2015). Türkiye ve Çin’in tekstil ve hazır giyim sektöründe rekabet gücünün analizi. Akademik Bakış Dergisi, 47, 155-171.
15. Utkulu, U., ve İmer, H. (2009). Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün Avrupa Birliği tekstil ve konfeksiyon sektörü karşısındaki rekabet gücünün alt sektörler düzeyinde ölçülmesi. Rekabet Dergisi, 36, 3-43.
16. Vlachos, I. (2001). Comparative advantage and uncertainty in the international trade of Mediterranean agricultural products: an empirical analysis. Medit, 12, 4: 42-49.
17. Yazmacıoğlu, S. (2006). Türk ayakkabı sektörünün Avrupa Birliği karşısında rekabet gücü, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.