Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Müzelerin Öğretim Amaçlı Kullanımına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 180 - 195, 20.12.2025

Reyhan Gökçe Kayaer , Reyhan Taş , Safiye Bilican Demir

https://doi.org/10.59041/eyor.1793843

https://izlik.org/JA77FP54LE

Öz

Eğitim ortamı olarak müzelerin etkin olarak kullanılabilmesinde öğretmenlerin bu konudaki yetkinlikleri önemli hale gelmektedir Öğretmen yetiştirme programlarında da öğretmen adaylarının müze eğitimi konusunda bilgi ve becerilerinin gelişimi sağlanmalıdır. Bu araştırmada okul öncesi öğretmenliği programında öğrenim gören öğretmen adaylarının müzelerin pedagojik amaçla kullanımına ilişkin görüşleri incelenmiştir. Nitel araştırma olarak tasarlanan bu çalışmaya kolay ulaşılabilirlik ve katılım motivasyonu dikkate alınarak Kırıkkale Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği 3.sınıf öğrencileri dahil edilmiştir. Katılımcı 18 öğretmen adayının 14’ü kadın ve 4’ü erkektir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bu görüşme formunda, katılımcıların müze temelli ders tasarımının sürecine ilişkin bilgi ve becerilerini değerlendirmelerini sağlayan açık uçlu sorular yer almıştır. Bu sorular müze temelli bir ders tasarısı yapmak üzere kazanımların belirlenmesi, müze gezisinin planlanması, kullanılacak öğretim yöntemlerine yöneliktir. Elde edilen nitel veriler betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının büyük bir kısmı müze eğitimini kültür ve gelenek kavramlarıyla ilişkilendirmiştir. Somut yaşantı, aktif katılım, yaparak yaşayarak öğrenme müze eğitiminin avantajları olarak ön plana çıkarken, çocukların fizyolojik ihtiyaçlarını karşılayacak müzelere erişim, müze gezisi için alması gereken yasal izinler dezavantaj olarak sıralanmıştır. Bu bulgular, öğretmen adaylarının müze içerikli ders tasarımı yapma konusunda daha çok bilgi ve tecrübeye ihtiyacı olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

müze , okul öncesi , öğretmen adayı

Etik Beyan

Bu araştırmanın planlanmasından uygulanmasına, verilerin toplanmasından verinin analizine kadar olan tüm süreçte "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi" kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler" başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Çalışmanın yazım sürecinde bilimsel etik ve alıntı kurallarına uyulmuş, toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Destek Programı kapsamında desteklenen 1919B012305271 numaralı proje çerçevesinde yürütülmüştür.

Exploring Preservice Early Childhood Teachers’ Views on the Pedagogical Use of Museums

https://izlik.org/JA77FP54LE

Öz

The effective use of museums as educational settings depends largely on teachers’ competencies in this field. Accordingly, teacher education programs should aim to develop preservice teachers’ knowledge and skills related to museum-based learning. This study explored the views of preservice early childhood teachers on the pedagogical use of museums. A qualitative design was employed with a study group of 18 third-year students enrolled in the Early Childhood Education program at Kırıkkale University (14 female, 4 male), selected based on accessibility and motivation to participate. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researchers, which included open-ended questions focusing on lesson planning, field trip organization, and the selection of instructional strategies for museum-based education. Descriptive analysis was applied to the qualitative data. The findings indicated that most participants associated museum education with cultural heritage and tradition. Active participation, concrete experiences, and learning by doing were emphasized as key advantages, while challenges such as limited access to child-friendly museums and bureaucratic procedures for obtaining legal permissions were reported as disadvantages. These results highlight the need to strengthen preservice teachers’ knowledge and practical experience in designing effective museum-based lessons

Anahtar Kelimeler

Museum-Based Education , Preservice Teachers , Early Childhood Teachers

Etik Beyan

All procedures in this study, from its planning to implementation, from data collection to data analysis, were carried out in full compliance with the rules stated in the “Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive.” None of the actions defined under the second section of the directive, titled “Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics,” were engaged in. During the writing process of the study, the principles of scientific ethics and citation rules were observed, no falsification was made on the collected data, and this study has not been submitted to any other academic publication platform for evaluation.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

TÜBİTAK

Kaynakça

• Andre, L., Durksen, T., ve Volman, M. L. (2017). Museums as avenues of learning for children: A decade of research. Learning Environ Res 20, 47–76. https://doi.org/10.1007/s10984-016-9222-9
• Aaron Price, C., & Chiu, A. (2018). An experimental study of a museum-based, science PD programme’s impact on teachers and their students. International Journal of Science Education, 40(9), 941-960.
• Behrendt, M., & Franklin, T. (2014). A review of research on school field trips and their value in education. International Journal of Environmental and Science Education, 9(3), 235-245.
• Coughlin, P. K. (2010). Making field trips count: Collaborating for meaningful experiences. The Social Studies, 101(5), 200-210. https://doi.org/10.1080/00377990903498431
• Demir, E., ve Köksal Akyol, A. (2022). Investigation of visually impaired children's views on the museum visited, Journal of International Museum Education, 4(1), 1-16. https://doi.org/10.51637/jimuseumed.1094483
• Demirel, İ. N. (2020). Sınıf eğitimi öğretmen adaylarının müzelerde eğitim uygulamalarına yönelik öz yeterlikleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 585-604. https://Doi.Org/10.17240/Aibuefd.2020.20.52925-635352
• Dierking, L. D., & Falk, J. H. (1997). School field trips: assessing their long-term ımpact. Curator, 40, 211-218. http://dx.doi.org/10.1111/j.2151-6952.1997.tb01304.x
• Dilli, R. (2017). Öğretmenlerin müzelerin öğrenme ortamı olarak kullanım ilişkin görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 46 (214), 303-316.
• Dilli, R., ve Bapoğlu Dümenci, S. B. (2015). Okul öncesi dönemdeki çocuklara Anadolu’da yaşamış nesli tükenmiş hayvanların öğretilmesinde müze eğitiminin etkisi. Eğitim ve Bilim, 40(181), 93–108.
• Dillon, J., Rickinson, M., Teamey, K., Morris, M., Choi, M. Y., Sanders, D., & Benefield, P. (2006). The value of outdoor learning: Evidence from research in the UK and Elsewhere. School Science Review, 87(320), 107-111.
• Erem, E. (2017). Okul öncesi öğretmenliği öğretim programında yer alan seçmeli müze eğitimi dersinin gerekliliğine ilişkin öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 12(2), 31-42.
• Falk, J. H., & Dierking, L. D. (2016). The museum experience revisited. Routledge. Greene, J., Kisida, B. & Bowen, D. (2014). The educational value of field trips. Education Next. 1(4)1, 78-86. Erişim adresi: https://artsgrowsc.org/wp-content/uploads/2022/03/The_educational_value_of_field.pdf
• Geerts, B., Depaepe, F., & Van Nieuwenhuyse, K. (2024). Instructing students in history museums: A systematic literature review. Historical Encounters-A Journal of Historical Consciousness Historical Cultures and History Education, 11(1), 180-202.
• Griffin, J., ve Symington D. (1997). Moving from task-¬‐orientated to learning-¬‐ oriented strategies on school excursions to museums. Science Education, 81(6), 763-779. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199711)81:6<763::AID-SCE11>3.0.CO;2-O
• Hooper-Greenhill, E. (2007). Museums and education: Purpose, pedagogy, performance. Routledge.
• Hurley, M. (2006). Field trips as cognitive motivators for high level science learning. The American Biology Teacher, (68)6, 61-¬66. https://doi.org/10.1662/0002-7685(2006)68[61:FTACMF]2.0.CO;2
• Kan, Ç. (2022). Eğitimde müze gezilerini konu edinen çalışmaların meta sentez yöntemiyle incelenmesi. Kütüphane Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi, 3(2), 93-108.
• Karnezou, M., Pnevmatikos, D., Avgitidou, S., & Kariotoglou, P. (2021). The structure of teachers’ beliefs when they plan to visit a museum with their class. Teaching and Teacher Education, 99, 103254. https://doi.org/10.1016/j.tate.2020.103254
• Kisiel, J. (2007). Examining teacher choices for science museum worksheets. Journal of Science
• Teacher Education, 18(1),29-43. https://doi.org/10.1007/s10972-006-9023-6 Lincoln, Y., & Guba, E. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE.
• Melber L.M. (2008). Informal learning and field trips: Engaging students in standards- based experiences across the k-5 curriculum. Corwin Press.
• Mercan, G., Varol Selçuk, Z., & Özer Keskin, M. (2023). The impact of virtual museum on learning achievement: A meta-synthesis study. Journal of Human and Social Sciences (JOHASS), 6(2), 520-544. DOI: 10.53048/johass.1370991.
• Mercin, L. (2006). Müzeler ve toplum. Erişim adresi: https://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/Yrd.-Do%C3%A7.-Dr.-Levent-MERC%C4%B0N-M%C3%9CZELER-VE-TOPLUM.pdf
• Mercin, L., ve Alakuş, A. O. (2005). Anadolu güzel sanatlar liseleri programlarının " müze eğitimi ve uygulamaları" dersi açısından değerlendirilmesi. Sanat Dergisi, (8), 1-10.
• Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative Research: A Guide to Design and Implementation (4th ed.). Jossey Bass.
• Mortensen,M., ve Smart, K. (2007). Free choice worksheets increase students’ exposure to curriculum during museum visits. Journal of Research in Science Teaching, (44)9, 1389-¬1414. https://doi.org/10.1002/tea.20206
• Özer, M., ve Yıldırım Polat, A. (2019). Okul öncesi dönemde müze ile eğitim: Öğretmenler ne biliyor? Ne yapıyor? Anadolu Journal of Educational Sciences International, 9(2), 396-430. https://doi.org/10.18039/ajesi.577246 Pickering, J., Ague, J. J., Rath, K. A., Heiser, D. M., & Sirch, J. N. (2012). Museum-based teacher professional development: Peabody fellows in earth science. Journal of Geoscience Education, 60(4), 337-349.
• Ray, H. A., ve Jakubec, S. L. (2018). Nature's classroom: A review of motivators and deterrents for teacher engagement in outdoor education field experiences. Journal of Outdoor Recreation, Education & Leadership, 10(4). https://doi.org/10.18666/JOREL-2018-V10-I4-8770
• Su, Y. (2022). Okul öncesi eğitimde müzelerin etkin kullanımı. Journal of Sustainable Educational Studies (JSES), 3(2), 97-110.
• Şar, E., ve Sağkol, T. (2013). Eğitim fakültelerinde müze eğitimi dersi gerekliliği üzerine. HAYEF Journal of Education, 10(2), 83-90.
• Tal, T., ve Morag, O. (2009). Reflective practice as a means for preparing to teach outdoors in an ecological garden. Journal of Science Teacher Education, 20(3), 245–262. https://doi.org/10.1007/s10972-009-9131-1
• Üredi, I., ve Üredi, L. (2007). Öğrencilerin öz- düzenleme becerilerini geliştiren öğrenme ortamının oluşturulması. EDU7, 2(2), 1-30.
• Wolcott, H. F. (1994). Transforming qualitative data: Description, analysis, and interpretation. Sage.
• Xu, W., Dai, T., Shen, Z.-Y., & Yao, Y.-J. (2023). Effects of technology application on museum learning: A meta-analysis of 42 studies published between 2011 and 2021. Interactive Learning Environments, 31(7), 4589-4604. https://doi.org/10.1080/10494820.2021.1976803.
• Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) (2024, 17 Temmuz). Okul öncesi öğretmenliği lisans programı. Erişim adresi: https://eski.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans Programlari/Okul_Oncesi_Ogretmenligi_Lisans_Programi.pdf
• Zhou, Y., Chen, J., & Wang, M. (2022). A meta-analytic review on incorporating virtual and augmented reality in museum learning. Educational Research Review, 36, 100454. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100454