Araştırma Makalesi

Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı

Sayı: 79 15 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı

Öz

Belli bir amacı yerine getirmek için insan eliyle maddenin modifiye edilmesiyle bilinçli bir biçimde yapılmış nesneler olarak tanımlanan yapay nesneler, Aristoteles’in doğal olarak var olan ve zanaatle var olan ayrımında ikincisine denk düşmüş ve ontolojik açıdan Aristoteles tarafından eksik bulunmuştur. Modern dönemde ise yapay nesnelerin, özelllikle zihne bağımlı olmaları sebebiyle, ontolojimizden çıkarılması fikirleri öne sürülmüştür. Bununla beraber, yapay nesnelere yönelik etik sorunların artışı ve doğal-yapay ayrımının azalmaya başlaması ile yapay nesneleri tanımlama ve kategorizasyon problemleri de öne çıkmış, zihne bağımlılığın ontolojik bir eksiklik olarak görülüp görülemeyeceği tartışmaya açılmıştır. Bu çalışmada, yapay nesnelerin ontolojik statüsü hakkındaki farklı görüşler, Aristoteles’ten günümüze farklı bakış açılarını örneklendirecek şekilde serimlenecek, akabinde bu farklı görüşler arasındaki ortak terminolojilerin açıklamada ortaya çıkarmış olduğu zorluk, değişen fizik dünya görüşü üzerinden açıklandıktan sonra, daha kapsayıcı bir yapay nesne ontolojisinin, Aristoteles’in çok yönlü hareket ve sükûna içsel olarak sahip olup olmama ayrımı üzerinden yapay nesne – canlı farklılığına odaklanılarak ve bütünü önceleyecek şekilde geliştirilmesi teklif edilecektir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın tüm aşamalarında bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Kaynakça

  1. Thomasson, Amie L. “Realism and Human Kinds”, Philosophy and Phenomenological Research 67 (3), (Nov., 2003): 580-609.
  2. Aristoteles. Fizik. Çev. Saffet Babür, İstanbul: YKY yay., 2019.
  3. Aristoteles. Hayvanların Hareketi Üzerine. Çev. H. Nur Beyaz Erkızan, Ankara: Sentez Yay., 2013.
  4. Aristoteles. Metafizik. Çev. Y. Gurur Sev, İstanbul: Pinhan yay., 2018.
  5. Aristoteles. Ruh Üzerine. Çev. Ömer Aygün ve Y. Gurur Sev, İstanbul: Pinhan Yay., 2018.
  6. Preston, Beth. “Artifact”. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2020 Edition), ed. Edward N. Zalta, pdf version, Friends of the SEP Society.
  7. Preston, Beth. “Why is a Wing Like a Spoon? A Pluralist Theory of Function.” The Journal of Philosophy 95 (5), (May, 1998): 215-254.
  8. Shields, Christopher. Aristotle. Routledge, 2007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sistematik Felsefe (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2024

Kabul Tarihi

8 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 79

Kaynak Göster

APA
Tan, Ş. N. (2024). Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı. Felsefe Dünyası, 79, 333-362. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1472056
AMA
1.Tan ŞN. Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı. FD. 2024;(79):333-362. doi:10.58634/felsefedunyasi.1472056
Chicago
Tan, Şeyma Nur. 2024. “Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı”. Felsefe Dünyası, sy 79: 333-62. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1472056.
EndNote
Tan ŞN (01 Temmuz 2024) Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı. Felsefe Dünyası 79 333–362.
IEEE
[1]Ş. N. Tan, “Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı”, FD, sy 79, ss. 333–362, Tem. 2024, doi: 10.58634/felsefedunyasi.1472056.
ISNAD
Tan, Şeyma Nur. “Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı”. Felsefe Dünyası. 79 (01 Temmuz 2024): 333-362. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1472056.
JAMA
1.Tan ŞN. Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı. FD. 2024;:333–362.
MLA
Tan, Şeyma Nur. “Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı”. Felsefe Dünyası, sy 79, Temmuz 2024, ss. 333-62, doi:10.58634/felsefedunyasi.1472056.
Vancouver
1.Şeyma Nur Tan. Yapay Nesne Ontolojisinin İmkânı. FD. 01 Temmuz 2024;(79):333-62. doi:10.58634/felsefedunyasi.1472056