MUHASEBE VE PAZARLAMA ÖĞRENCİLERİNİN FAİZSİZ FİNANSAL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ: ORTAÖĞRETİME YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmada, araştırmanın temelini oluşturan “Pazarlama ve Perakende ile Muhasebe ve Finansman alanı meslek lisesi öğrencilerinin faizsiz finansal okuryazarlık düzeyleri nedir?” sorusuna cevap aranmıştır. Türkiye’de yapılan pek çok araştırmayla finansal okuryazarlık düzeyinin düşük olduğu ortaya koyulmuştur. Öte yandan yeni bir olgu olan faizsiz finans ve uygulamaları, Dünya’da ve Türkiye’de hızla gelişmekte ve yaygınlaşmaktadır. Faizsiz finans uygulamalarının bu gelişimi ile beraber faizsiz finans okuryazarlığı da önem kazanmış ve araştırmaya değer bir alan olarak görülmüştür. Bu araştırmada, Antalya ilindeki Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri ile Çok Programlı Anadolu Liseleri bünyesinde yer alan Pazarlama ve Perakende ile Muhasebe ve Finansman Alanlarında öğrenim gören meslek öğrencilerinin faizsiz finansal okuryazarlık bilgi düzeylerinin belirlenmesi ele alınmıştır. Faizsiz finans okuryazarlık bilgi düzeylerini ölçmek için 255 meslek öğrencisine yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Veriler, Microsoft Exel 10 ve PASW Statistics 18 programları ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda ilgili alanlardaki meslek öğrencilerinin konvansiyonel finans okuryazarlık düzeylerinin yüksek, faizsiz finansal okuryazarlık düzeylerinin ise çok düşük olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Finansal okuryazarlık
• Faizsiz Finansal okuryazarlık
• Faizsiz finans
• Meslek Lisesi
• Mesleki Eğitim

DETERMINATION OF INTEREST-FREE FINANCIAL LITERACY LEVELS OF ACCOUNTING AND MARKETING STUDENTS: A RESEARCH FOR SECONDARY EDUCATION

Öz

In this study, an answer was sought to the question of what the interest-free financial literacy levels of vocational high school students in the fields of Marketing and Retail and Accounting and Finance, which form the basis of the research, were sought. Many studies conducted in Turkey have shown that the level of financial literacy is low. On the other hand, interest-free finance and its applications, which are a new phenomenon, are rapidly developing and becoming widespread in the world and in Turkey. With this development of interest-free finance applications, interest-free finance literacy has also gained importance and has been seen as an area worth researching. In this research, determining the interest-free financial literacy knowledge levels of vocational students studying in the fields of Marketing and Retail and Accounting and Finance within the Vocational and Technical Anatolian High Schools and Multi-Program Anatolian High Schools in Antalya was discussed. A face-to-face survey method was applied to 255 vocational students to measure interest-free financial literacy knowledge levels. The data were analyzed with Microsoft Exel 10 and PASW Statistics 18 programs. As a result of the research, it was found that the interest-free financial literacy levels of vocational students are very low.

Anahtar Kelimeler

• Financial literacy
• Interest-Free Financial literacy
• Islamic finance
• Commerce Vocational High School
• Accounting and Finance

Kaynakça

1. Abdul, R., vd. (2016). Islamic financial literacy and its determinants among university students: An exploratory factor analysis. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(7), 32–35.
2. Ahmetoğulları, K., & Arabacı, N. (2022). Pandemi sonrası finansal yeteneklerin teknoloji kabul modeli ekseninde irdelenmesi: Katılım finans sektöründe dijital bankacılık üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(3), 2270–2289.
3. Altundere Doğan, M. B. (2020). İslami finans okuryazarlığı ve finansal tercihlere etkisi. Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 14(1), 69–98. https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.789957
4. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı (5. baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
5. Atkinson, A., & Messy, F. A. (2012). Measuring financial literacy: Results of the OECD/INFE pilot study. OECD Working Papers on Finance, Insurance and Private Pensions, No. 15.
6. Büyüköztürk, Ş. (2018). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı.
7. Cerşit, Y. Ç. (2022). Finansal okuryazarlık ve finansal risk algısı analizi (Yüksek lisans tezi). Altınbaş Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
8. Çömlekçi, İ. (2017). İslami finansal okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi: Katılım bankaları müşterileri üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(63), 1423–1439. https://doi.org/10.17755/esosder.304175

9. Dinç, Y. (2020). Türkiye faizsiz finansal okuryazarlık araştırma raporu. İstanbul: Beta.
10. Durmuş, M., & Yardımcıoğlu, F. (2018). İlahiyat öğrencileri ne kadar İslami finans okuryazarı? Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 167–183.
11. Er, B., & Mutlu, M. (2017). Financial inclusion and Islamic finance: A survey of Islamic financial literacy index. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 3(2), 33–54.
12. Geracioti, D. A. (2010). Obama administration asserts financial literacy is a “national crisis”. Retrieved from http://wealthmanagement.com/blog/obama-administration-asserts-financial-literacy-national-crisis
13. Gökmen, H. (2012). Finansal okuryazarlık (1. baskı). İstanbul: Hiperlink Yayınları.
14. Güney, S., & Tanyıldızı, H. (2018). Finansal okuryazarlık: Ağrı esnaf ve sanatkârlarına yönelik bir araştırma. Econharran, 2(2), 1–21.
15. Huston, J. S. (2010). Measuring financial literacy. Journal of Consumer Affairs, 44(2), 296–316.
16. Işık, M. (2021). Katılım bankacılığının sektör içerisindeki payının arttırılmasında İslami finansal okuryazarlığın önemi: Türkiye ve Malezya üzerine karşılaştırmalı bir analiz (Doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
17. Luksander, A., et al. (2014). Analysis of the factors that influence the financial literacy of young people studying in higher education. Public Finance Quarterly, 2, 220–241.
18. OECD. (2011). Measuring financial literacy: Core questionnaire. Retrieved from http://www.pbr.co.in/2016/oct3.aspx
19. OECD/INFE. (2012). Finansal eğitim ulusal stratejisi üst düzey ilkeleri. Retrieved from https://www.oecd.org
20. Onat, O. K., & Yöntem, H. (2022). Finansal okuryazarlığın bireysel emeklilik sistemi tercihlerine etkisi: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde bir araştırma. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 14(26), 165–192.
21. Özdemir, F. S., Bengü, H., Bulut, E., & Çelik, S. (2021). Bilim insanlarının finansal okuryazarlık tutum ve davranışları üzerine bir araştırma: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 449–482.
22. Öztürk, E., & Demir, Y. (2015). Finansal okuryazarlık ve para yönetimi: Süleyman Demirel Üniversitesi akademik personel üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 68, 113–134. https://doi.org/10.25095/mufad.396629
23. Remund, D. L. (2010). Financial literacy explicated: The case for a clearer definition in an increasingly complex economy. Journal of Consumer Affairs, 44(2), 276–295.
24. Sohn, S. H. (2012). Adolescents’ financial literacy: The role of financial socialization agents, financial experiences, and money attitudes in shaping financial literacy among South Korean youth. Journal of Adolescence, 35, 969–980.
25. TEB–Boğaziçi Üniversitesi. (2014). Türkiye’de finansal erişim ve okuryazarlık. İstanbul.
26. Temizel, F., & Özgüler, V. (2015). Finansal eğitime bakış. Business & Management Studies: An International Journal, 3(1), 1–16. https://doi.org/10.15295/bmij.v3i1.85
27. Turan, Y., & Demirci, İ. (2019). Akademisyenlerin faiz ve faizsiz finans kullanımına yönelik tutumları. Bilimname, 247–283. https://doi.org/10.28949/bilimname.594640
28. Yıldız, M. (2020). Bireylerin İslami finans okuryazarlık düzeyi ve katılım bankası tercihi: Türkiye değerlendirmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 730–744. Retrieved from https://dergipark.org.tr
29. Yıldız, D., & Uzunsakal, E. (2018). Alan araştırmalarında güvenilirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 1. Retrieved from https://dergipark.org.tr
30. Yıldırım, & Büyükakın. (2021). Kadınların finansal okuryazarlığı üzerine bir değerlendirme: Kocaeli örneği. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42.
31. Yılmaz, & Tunç, A. (2021). Finansal okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi: Dicle Üniversitesi İİBF öğrencilerine yönelik bir araştırma. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi.
32. Yardımcıoğlu, M., & Yörük, A. (2016). Türkiye’deki finansal okuryazarlığın ve finansal farkındalığın durumu. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 9(2), 173–208. Retrieved from https://dergipark.org.tr