Araştırma Makalesi

YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE

Cilt: 11 Sayı: 2 27 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE

Öz

Bu çalışma, yönetsel sıfır toplamlı zihniyeti örgütsel entropi üzerinden performans paradoksuna bağlayan bütüncül bir kuramsal model önermektedir. Yönetsel sıfır toplamlı oyun, yöneticilerin örgütsel kaynakları sabit ve bölüşülmesi gereken bir toplam olarak algıladığı; bir aktörün kazancının diğerleri için doğrudan kayıp olarak yorumlandığı bir zihniyeti ifade etmektedir. Çalışma, bu zihniyetin örgüt içi güveni zayıflattığını, iş birliğini sınırladığını ve yönetsel enerjinin ortak amaçlar yerine iç rekabet ve savunma davranışlarına yönelmesine neden olduğunu ileri sürmektedir. Bu süreç, örgütsel entropinin artmasına yol açmakta; artan düzensizlik ve azalan koordinasyon kapasitesi, kısa vadeli performans artışlarına rağmen uzun vadede performans kayıplarıyla sonuçlanan bir performans paradoksu üretmektedir. Ayrıca çalışma, performans yönetimi sistemlerinin, özellikle karşılaştırmalı ve rekabetçi biçimde uygulandığında, bu zihniyeti pekiştirerek entropik sonuçları derinleştirebileceğini tartışmaktadır. Bu çerçevede sıfır toplamlı yönetim ve sıfır toplamlı yönetici kavramları önerilmekte ve örgütsel performans sorunlarının yalnızca teknik sistemlerden değil, yönetsel zihniyetler ve örgütsel tasarım tercihleriyle de yakından ilişkili olduğu ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya proje tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışma, insan katılımcılarından veri toplanmasını gerektirmeyen kuramsal bir inceleme niteliğindedir. Bu nedenle etik kurul izni gerekmemektedir. Yazar, çalışmada çıkar çatışması bulunmadığını beyan eder.

Teşekkür

Bu çalışmada teşekkür edilmesi gereken herhangi bir kişi veya kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. Advances in Experimental Social Psychology, 2, 267-299.
  2. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.
  3. Burney, L. L., Henle, C. A. ve Widener, S. K. (2009). A path model examining the relations among strategic performance measurement system characteristics, organizational justice, and extra- and in-role performance. Accounting, Organizations and Society, 34(3-4), 305-321.
  4. Colquitt, J. A., Conlon, D. E., Wesson, M. J., Porter, C. O. ve Ng, K. Y. (2001). Justice at the millennium: A meta-analytic review of 25 years of organizational justice research. Journal of Applied Psychology, 86(3), 425-445.
  5. Cropanzano, R. ve Mitchell, M. S. (2005). Social exchange theory: An interdisciplinary review. Journal of Management, 31(6), 874-900.
  6. Dirks, K. T. ve Ferrin, D. L. (2002). Trust in leadership: Meta-analytic findings and implications for research and practice. Journal of Applied Psychology, 87(4), 611-628.
  7. Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350-383.
  8. Grant, A. M. ve Parker, S. K. (2009). Redesigning work design theories: The rise of relational and proactive perspectives. Academy of Management Annals, 3(1), 317-375.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2026

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Canbaz, S. (2026). YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2). https://doi.org/10.29106/fesa.1854112
AMA
1.Canbaz S. YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE. FESA. 2026;11(2). doi:10.29106/fesa.1854112
Chicago
Canbaz, Serdar. 2026. “YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 (2). https://doi.org/10.29106/fesa.1854112.
EndNote
Canbaz S (01 Temmuz 2026) YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 2
IEEE
[1]S. Canbaz, “YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE”, FESA, c. 11, sy 2, Tem. 2026, doi: 10.29106/fesa.1854112.
ISNAD
Canbaz, Serdar. “YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/2 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.29106/fesa.1854112.
JAMA
1.Canbaz S. YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE. FESA. 2026;11. doi:10.29106/fesa.1854112.
MLA
Canbaz, Serdar. “YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 11, sy 2, Temmuz 2026, doi:10.29106/fesa.1854112.
Vancouver
1.Serdar Canbaz. YÖNETSEL SIFIR TOPLAMLI OYUN: ÖRGÜTSEL ENTROPİ VE PERFORMANS PARADOKSUNA İLİŞKİN BİR KURAMSAL ÇERÇEVE. FESA. 01 Temmuz 2026;11(2). doi:10.29106/fesa.1854112