Araştırma Makalesi

KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR

Cilt: 11 Sayı: 3 5 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR

Öz

Bu çalışma, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) 1990 sonrası ultra gevşek para politikası rejiminin ve 2024–2025 normalleşme adımlarının küresel metal fiyatları üzerindeki etkilerini, JPY taşıma ticareti (carry trade) ve kurumsal kalite ekseninde incelemektedir. Analiz, BoJ’un genişleyici politikalarının JPY’yi yapısal bir fonlama parası haline getirerek küresel likidite döngüsünü nasıl dönüştürdüğünü ve bu sürecte metal fiyatlarının birer kırılganlık göstergesine nasıl evrildiğini ortaya koymaktadır. 2025 metal boğası; para politikası normalleşmesi, kurumsal risk algısı ve jeopolitik belirsizliklerin bileşik bir sonucu olarak değerlendirilmektedir. Bulgular, metal fiyat şoklarının emtia ihracatçısı ekonomilerde kurumsal kapasiteye göre asimetrik kırılganlık örüntüleriyle ilişkilendiğine ve bu kırılganlıkların kurumsal mimariyle tutarlı bir biçimde kümelendiğine işaret etmektedir. Norveç ve Kanada gibi güçlü kurumsal yapıya sahip ülkeler bu süreci bir refah penceresi olarak yönetebilirken, kurumsal zafiyeti yüksek ekonomilerde aynı şoklar finansal istikrarsızlığı tetiklemektedir. Analiz, para politikası normalleşmesinin küresel dağılımsal etkilerini kurumsal mimari üzerinden tartışmaya açmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağca, Ş., & Celasun, O. (2009). How does public external debt affect corporate borrowing costs in emerging markets? IMF Working Paper No. 09/266. Washington, DC: International Monetary Fund.
  2. Alberola, E., Cheng, G., Consiglio, A., & Zenios, S. A. (2022). Unconventional monetary policy and debt sustainability in Japan. BIS Working Paper No. 1034. Basel: Bank for International Settlements.
  3. Aloui, D., Benkraiem, R., Guesmi, K., & Mzoughi, H. (2023). Managing natural resource prices in a geopolitical risk environment. Resources Policy, 83, Article 103628.
  4. Altavilla, C., Burlon, L., Giannetti, M., & Holton, S. (2022). Is there a zero lower bound? The effects of negative policy rates on banks and firms. Journal of Financial Economics, 144(3), 885–907.
  5. Arezki, R., & Brückner, M. (2012). Commodity windfalls, democracy, and external debt. The Economic Journal, 122(561), 848–866.
  6. Arezki, R., Hadri, K., Loungani, P., & Rao, Y. (2013). Testing the Prebisch-Singer hypothesis since 1650: Evidence from panel techniques that allow for multiple breaks. IMF Working Paper No. 13/180. Washington, DC: International Monetary Fund.
  7. Arezki, R., Imam, P. A., Kpodar, K., & Le-Van, D. (2025). Shocks and shields: Macroeconomic institutions during commodity price swings. IMF Working Paper No. 25/015. Washington, DC: International Monetary Fund.
  8. Asano, T., Cai, X., & Sakemoto, R. (2025). Global foreign exchange volatility, ambiguity, and currency carry trades. Journal of Banking & Finance, 178, Article 107613.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Para-Bankacılık, Uluslararası Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

5 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2026

Kabul Tarihi

23 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ünal, H. T., Alp, A., & Göksu, G. (2026). KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(3). https://doi.org/10.29106/fesa.1922817
AMA
1.Ünal HT, Alp A, Göksu G. KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR. FESA. 2026;11(3). doi:10.29106/fesa.1922817
Chicago
Ünal, Hasan Tolga, Ali Alp, ve Gökhan Göksu. 2026. “KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 (3). https://doi.org/10.29106/fesa.1922817.
EndNote
Ünal HT, Alp A, Göksu G (01 Ağustos 2026) KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 11 3
IEEE
[1]H. T. Ünal, A. Alp, ve G. Göksu, “KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR”, FESA, c. 11, sy 3, Ağu. 2026, doi: 10.29106/fesa.1922817.
ISNAD
Ünal, Hasan Tolga - Alp, Ali - Göksu, Gökhan. “KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/3 (01 Ağustos 2026). https://doi.org/10.29106/fesa.1922817.
JAMA
1.Ünal HT, Alp A, Göksu G. KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR. FESA. 2026;11. doi:10.29106/fesa.1922817.
MLA
Ünal, Hasan Tolga, vd. “KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 11, sy 3, Ağustos 2026, doi:10.29106/fesa.1922817.
Vancouver
1.Hasan Tolga Ünal, Ali Alp, Gökhan Göksu. KÜRESEL LİKİDİTE MİMARİSİNDE TAŞIMA TİCARETİ, EMTİA FİYAT REJİMLERİ VE KURUMSAL KIRILGANLIKLAR. FESA. 01 Ağustos 2026;11(3). doi:10.29106/fesa.1922817