ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI

Pelin Kocapınar

doi:10.18069/firatsbed.740209

ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI

Öz

Gökyüzüyle ilgili olaylar ve kavramlar, gök cisimlerinin hareketleri, eski çağlardan beri dikkat çekmiş; insanların yaşamlarını kolaylaştırması, zamanın belirlenmesi için de değerlendirilmiştir. Güneş gibi Ay’ın da belli dönemlerde, Türklerde ve diğer toplumlarda kutsal kabul edildiği olmuştur. Gök cisimlerinin ve olaylarının her kültürde bıraktığı izlenimler, ilgili kavramların bazı şeylere benzetilerek dillendirilmesi, toplumun benimsediği değerlerle de ilişkilidir. Makalede, ay ve ilgili bazı kavramların Kıpçak sahasının kuzey ve güneyinde yazılan, Kıpçak Türkçesi söz varlığını içeren sözlüklere nasıl yansıdığı ele alınmıştır. Güneyde, Müslümanlığın ve Arapçanın etkisindeki Kıpçak Türkçesi sözlükleriyle kuzeyde, Hristiyanlık etkisinde yazılan Kıpçak sözlükleri arasındaki fark, pek çok yönden açıkça görülmektedir. Sadece ay ve ilgili kelimelerde bile bu durum kendisini hissettirmiş, yazıda örnekleriyle, açıklamalarıyla, dikkat çeken noktalarıyla, farklılıklarıyla konu aydınlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ay,Kıpçak Türkçesi

Kaynakça

Argunşah, M., Güner, G. (2015). Codex Cumanicus. İstanbul: Kesit.
Caferoğlu, A. (2012). “Türk Onomastiğinde Ay ve Güneş Unsurları”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 13 (0), 19-28.
Çağbayır, Y. (2017). Ötüken Türkçe Sözlük, C.5. İstanbul: Ötüken.
Eminoğlu, E. (2011). Kitâbü’l-Ef’al (Kıpçakça Satır Arası Sözlük), Ankara: Akçağ.
Ercilasun, A.B. (2016). Türk Kağanlığı ve Türk Bengü Taşları. İstanbul: Dergâh.
Ercilasun, A.B., Akkoyunlu, Z. (2014). Dîvânu Lugâti’t-Türk. Ankara: TDK.
Esin, E. (2001). Türk Kozmolojisine Giriş, İstanbul: Kabalcı.
Garkavets, A. (2010). Kıpçakskoye pis'mennoye naslediye, Tom III, Kıpçakskiy slovar. Almatı: Baur-Kasean.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Pelin Kocapınar ^*
0000-0002-9752-725X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

2 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 30 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18069/firatsbed.740209

IZ

https://izlik.org/JA32NA23XZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kocapınar, P. (2020). ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI. Firat University Journal of Social Sciences, 30(2), 109-119. https://doi.org/10.18069/firatsbed.740209

AMA

1.Kocapınar P. ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI. Firat University Journal of Social Sciences. 2020;30(2):109-119. doi:10.18069/firatsbed.740209

Chicago

Kocapınar, Pelin. 2020. “ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI”. Firat University Journal of Social Sciences 30 (2): 109-19. https://doi.org/10.18069/firatsbed.740209.

EndNote

Kocapınar P (01 Eylül 2020) ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI. Firat University Journal of Social Sciences 30 2 109–119.

IEEE

[1]P. Kocapınar, “ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 30, sy 2, ss. 109–119, Eyl. 2020, doi: 10.18069/firatsbed.740209.

ISNAD

Kocapınar, Pelin. “ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI”. Firat University Journal of Social Sciences 30/2 (01 Eylül 2020): 109-119. https://doi.org/10.18069/firatsbed.740209.

JAMA

1.Kocapınar P. ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI. Firat University Journal of Social Sciences. 2020;30:109–119.

MLA

Kocapınar, Pelin. “ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 30, sy 2, Eylül 2020, ss. 109-1, doi:10.18069/firatsbed.740209.

Vancouver

1.Pelin Kocapınar. ESKİ KÜLTÜRLERDE AY’LA İLGİLİ BAZI KAVRAMLARIN KIPÇAK SÖZLÜKLERİNE YANSIMASI. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Eylül 2020;30(2):109-1. doi:10.18069/firatsbed.740209

Cited By

Kur’ân’da Gök Merkezli/Meteorolojik Karakterli Doğal Afetlerle İlgili Bazı Kavramların Bağlamsal Açıdan Değerlendirilmesi

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.34085/buifd.1526933