Araştırma Makalesi

NAGEL’IN EPİSTEMİK-ERİŞİMSİZLİK SİMETRİSİ VARSAYIMI ÜZERİNE

Sayı: 31 12 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

NAGEL’IN EPİSTEMİK-ERİŞİMSİZLİK SİMETRİSİ VARSAYIMI ÜZERİNE

Öz

Nagel’ın artık bir klasik haline gelmiş olan “Yarasa Olmak Nasıl Bir Şeydir?” makalesinin belki de en önemli yanı onun makalenin en kritik noktasında yaptığı bir tespite dayanır: olgular ve temsil sistemleri arasındaki ilişki. Nagel, bu tespit ışığında hareket ederek insani olarak erişilemez olguların var olabileceği çıkarımına ulaşır. Bu fikirle bağlantılı olarak, insanların zihinsel yapılarının kısıtlamaları dolayısıyla kendi türü dışındaki yarasa veya Marslı gibi varlıkların bilinçli deneyimlerini kavrayamayacaklarını, bunun aynı şekilde yarasa ve Marslılar için de geçerli bir durum olduğunu iddia eder. Nagel’ın gerçekçi sezgilerle temellendirmeye çalıştığı bu epistemik-erişimsizlik simetrisi varsayımının sorunlu olduğuna inanıyorum. İlk bölümde, Nagel’ın bu konu ile bağlantılı görüşlerini özetlemeye çalışacağım. İkinci bölümde, Nagel’in öne sürdüğü modele alternatif olarak bir karşı-model sunulabileceğini iddia edeceğim. Benim görüşüme göre, eğer insani olarak erişilemez olguların varlığını ve bu olguları gözlemleyebilecek/anlayabilecek olanaklı varlıkları gerçekçi sezgilerle kabul edeceksek, bir adım daha atmalı ve şu durumu da kabul etmeliyiz: İnsani olarak erişilemez olgulardan birisi de diğer türden olanaklı bir varlığın insani, Marslı, vb., varlıkların bakış açılarına o türden varlıklara dönüşmeden erişebilmesi olgusu olabilir. Bu durumda, Nagel’ın vurgulamak istediği öznel olguların varlığının önemi şüpheli bir duruma düşer; çünkü bu karşı modele göre bir varlık yabancısı olduğu türün deneyim içeriklerine erişebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristotle, On The Soul, Parva Naturalia, On Breath, transl. by W. S. Hett, Harvard University Press: Cambridge, Mass., c1957/2000.
  2. Chalmers, David J., “Facing up to the Problem of Consciousness”, Journal of Consciousness Studies 2 (1995), s. 200-219.
  3. Chalmers, David J., The Conscious Mind: In Search of a Fundamental Theory, Oxford University Press: Oxford, 1996.
  4. Descartes, Rene, The Philosophical Writing of Descartes vol. I, transl. by John Cottingham, Robert Stoothoff, Dougald Murdoch, Cambridge University Press: Cambridge, 1985.
  5. Dennett, Daniel C., “Mechanism and Responsibility”, Brainstorms: Philosophical Essays on Mind and Psychology kitabının içinde, MIT Press: Cambridge, 1978/2017, s. 251-274.
  6. Farrell, Brian Anthony, “Experience”, Mind 59 (1950), s. 170–198.
  7. Frege, Gottlob, (1892) “On Sinn and Bedeutung”, Beaney (Ed) The Frege Reader kitabının içinde, Blackwell Publishers: Oxford, 1997, s. 151-171.
  8. Jackson, Frank, “Epiphenomenal Qualia”, The Philosophical Quarterly 32/127 (1982), s. 127-136.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

26 Şubat 2021

Kabul Tarihi

22 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 31

Kaynak Göster

Chicago
Gökel, Nazım. 2021. “NAGEL’IN EPİSTEMİK-ERİŞİMSİZLİK SİMETRİSİ VARSAYIMI ÜZERİNE”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 31: 51-69. https://izlik.org/JA67ZA37AM.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.