Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Enerji Dönüşümlerine Yönelik Bilgi Düzeylerinin Çizimler Aracılığıyla Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, yedinci sınıf öğrencilerinin enerji dönüşümleri konusundaki bilgi düzeylerinin çizimler aracılığıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Betimsel nitelikli tarama modeliyle yürütülen çalışmanın katılımcıları 25 yedinci sınıf öğrencisidir. Veri toplama sürecinde, öğrenciler kuvvet ve enerji ünitesi kapsamında enerji dönüşümleri konusuna yönelik öğretim süreci tamamlandıktan bir hafta sonra resim atölyesinde bir ders saati süresince çalışmalarını yürütmüşlerdir. Öğrencilerden enerji dönüşümleri konusuna yönelik zihinlerinde canlanan olayları resmetmeleri ve yazılı olarak açıklamaları istenmiştir. Veri analizi için fen bilimleri öğretmeni ve araştırmacılar tarafından ayrı ayrı değerlendirme kriterleri belirlenmiş, ardından belirlenen kriterler üzerinden ortak bir değerlendirme rubriği oluşturulmuştur. Öğrencilerin çizimleri ve yazılı açıklamaları rubrik doğrultusunda incelenerek kavramların nitelikleri frekanslarıyla birlikte belirlenmiştir. Sonraki aşamada, elde edilen veriler uygun seviyeler altına yerleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara bakıldığında, birinci seviyede hiçbir öğrencinin bulunmadığı, ikinci ve beşinci seviyelerde ikişer, üçüncü seviyede on iki, dördüncü seviyede dokuz öğrencinin yer aldığı belirlenmiştir. Öğrenci çizimlerinde, enerji türlerini bilme, hangi koşullarda hangi tür enerjilere sahip olunacağını ifade etme ve sürtünme kuvvetiyle hava–su direncinin etkisine yönelik bilgi içeren çizimlerin yüksek frekanslarda açığa çıktığı görülmüştür. Enerji türleri arası dönüşümleri ifade etme, aynı anda birden fazla enerji türüne sahip olma, konuma ve harekete bağlı olarak enerji miktarlarındaki artış ve azalışı ifade etme gibi temel bilgi düzeyinin üzerindeki bilgilere yönelik çizim frekanslarının daha düşük seviyede kaldığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, öğrencilerin fen bilimleri dersinde belirli bir konuya yönelik bilgi düzeylerinin tespit edilmesinde çizim tekniğinin etkili olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, öğrencilerin bilgi düzeylerini belirleme ve değerlendirme sürecinde ve onların bir konuya yönelik düşüncelerini ifade etmelerinde çizim tekniğinin kullanılmasının önemli sonuçlar açığa çıkaracağına inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çizim tekniği,enerji dönüşümü,fen bilimleri,yedinci sınıf öğrencileri

Determining the Seventh Grade Students’ Knowledge Level on Energy Transformations through Drawings

Öz

            In this study, it is aimed to determine the seventh grade students’ knowledge level on energy transformations through drawings. This descriptive survey study was carried out with 25 seventh grade students. After teaching process about energy transformations, the students made drawings in the art studio one week after the end of unit. The students were asked to draw the cases related to energy transformations that occurred in their minds and to explain them in written form. In the data analysis, firstly, evaluation criteria were determined by science teacher and researchers separately. Then, an evaluation rubric was formed on these criteria. The students' drawings and written explanations were examined based on this rubric, and the qualities and frequencies of the concepts in drawings were determined. In the next step, the obtained data were placed under appropriate levels. When the findings were examined, it was found that there were no students at the first level determined, two students at the second level, twelve students at the third level, nine students at the fourth level, and two students at the fifth level determined were determined. As a result of the study, it can be stated that the drawing technique is effective in determining the students’ knowledge levels about a specific subject in the science course. In this context, it is believed that the use of drawing technique will reveal important results in the process of identifying and evaluating students' knowledge level and expressing their thoughts about a subject.

Anahtar Kelimeler

• Drawing technique,energy transformation,science,seventh grade students

Kaynakça

1. Aksoy, G. & Gürbüz, F. (2013). 5E modeli’nin öğrencilerin akademik başarısına etkisi: “kuvvet ve hareket” ünitesi örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (2), 1-16.
2. Aydoğdu, M. & Kesercioğlu, T. (2005). İlköğretimde fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
3. Babaoğlu, G. & Keleş, Ö. (2017). 6. sınıf öğrencilerinin ‘dünya’, ‘ay’ ve ‘güneş’ kavramlarına yönelik algılarının belirlenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13 (4), 601-636.
4. Bahar, M., Ozel, M., Prokop, P. & Usak, M. (2008). Science student teachers' ideas of the heart. Journal of Baltic Science Education, 7 (2), 78-85.
5. Barraza, L. & Robottom, I. (2008). Gaining representations of children’s and adults’ constructions of sustainability issues. International Journal of Environmental and Science Education, 3 (4), 179-191.
6. Chula, M. (1998, April). Adolescents' drawings: A view of their worlds. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, San Diego, CA.
7. Çavdar, O., Okumuş, S. & Doymuş, K. (2016). Fen eğitimi öğrencilerinin maddenin tanecikli yapısıyla ilgili anlamalarının belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (33), 69-93.
8. Çepni, S. (2014). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (7. baskı). Trabzon: Celepler Matbaacılık.

9. Dülger, D. (2002). 12–14 yaş arası uyumsuz öğrencilerin resim etkinlikleri yolu ile duygularını ifade etmeleri ve analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
10. Efland, A. D. (1995). Change in the conceptions of art teaching. In Neperud, R. (Ed.) Context, content, and community in art education beyond postmodernism (pp. 25-40). NY: Teachers College Press.
11. Einarsdottir, J., Dockett, S. & Perry, B. (2009). Making meaning: Children’s perspectives expressed through drawings. Early Child Development and Care, 179 (2), 217-232.
12. Ercan, S. & Şahin, F. (2015). Fen eğitiminde mühendislik uygulamalarının kullanımı: Tasarım temelli fen eğitiminin öğrencilerin akademik başarıları üzerine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9 (1), 128-164.
13. Eryılmaz Muştu, Ö. & Ucer, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinin atom kavramına ilişkin bilişsel yapılarının çizim tekniği ile incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 15 (2), 984-995.
14. Eyceyurt Türk, G., Akkuş, H. & Tüzün, Ü. N. (2014). Fen bilgisi öğretmen adaylarının çözünme ile ilgili imajları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (2), 65-84.
15. Glynn, S. (1997). Drawing mental models. The Science Teacher, 64 (1), 30.
16. Gülek, C. (1999, April). Using multiple means of inquiry to gain insight into classrooms: a multi-trait multi-method approach. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, Montreal, Canada.
17. Harman, G., Aksan, Z. & Çelikler, D. (2015). Mental models which influence the attitudes of science students towards recycling. International Journal of Sustainable and Green Energy, 4 (1-2), 6-11.
18. Isbell, R. T. & Raines S. C. (2003). Creativity and the arts with young children. Canada: Thomson Delmar Learning Printed.
19. Malchiodi, C.A. (2005). Çocukların resimlerini anlamak (Yurtbay, T., Çev.) İstanbul: Epsilon.
20. Özdemir-Özden, D. & Özden, M. (2015). Çevre sorunlarına ilişkin öğrenci çizimlerinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37 (1), 1-20.
21. Pehlivan, Ç. (2004). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin hareket ve kuvvet konusundaki kavram yanılgıları ve bunların giderilmesinde yapısalcı kuramın etkileri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
22. Polat, D. (2007). Kuvvet ve hareket konusu ile ilgili öğrencilerin. kavram yanılgılarının tespiti ve kavram karmaşası yöntemiyle düzeltilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Rodari, P. (2007). Science and scientists in the drawings of European children. Journal of Science Communication, 6 (3), 1-12.
24. Sadık, F., Çakan, H. & Artut, K. (2011). Çocuk resimlerine yansıyan çevre sorunlarının sosyo-ekonomik farklılıklara göre analizi. İlköğretim Online, 10 (3), 1066-1080.
25. Sarıca, R. & Çetin, B. (2012). Öğretimde kavram haritaları kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve kalıcılığa etkisi. İlköğretim Online, 11 (2), 306-318.
26. Stains, M. & Talanquer, V. (2007b). A2: Element or compound?. Journal of Chemical Education, 84 (5), 880-883.
27. Şahin, Ç., İpek, H. & Ayas, A. (2008). Student understanding of light concept primary schools: A cross-age study. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 9 (1), 1-19.
28. Töman, U. & Çimer, S. O. (2016). Enerji kavramının farklı öğrenim seviyelerinde öğrenilme durumunun araştırılması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 6 (1), 31-43.
29. Uzunkavak, M. (2009a). Öğrencilerin Newton kanunları bilgilerinin yazı ve çizim metoduyla karşılaştırılması. SDÜ Uluslararası Teknolojik Bilimler Dergisi, 1 (1), 29-40.
30. Uzunkavak, M. (2009b). Öğrencilerin iş kavramında pozitiflik-negatiflik ayrımı becerilerinin yazı ve çizim metoduyla ortaya çıkarılması. SDÜ Uluslararası Teknolojik Bilimler Dergisi, 1 (2), 10-20.
31. Yavuzer, H. (2003). Çocuğu tanımak ve anlamak (6. baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
32. Yıldız, E. (2008). 5e modelinin kullanıldığı kavramsal değişime dayalı öğretimde üst bilişin etkileri: 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesine yönelik bir uygulama. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
33. Welch, N. & Greene, A. (1995). Schools, communities and the arts: A research compendium. Washington, DC: National Endowment for the Arts.
34. White, R. & Gunstone R. (1992). Probing understanding. UK: The Falmer Press.