The Effect of Turkey’s CDS Premium on Borsa Istanbul Indices from an Investor Sentiment Perspective: A Fourier-Based Analysis

Abstract

This research examines the effect of the country's CDS premium on Borsa Istanbul indices within the framework of investor sentiment using a cointegration test. The main reason to analyze this is to detect which sectors the CDS premium creates investor sentiment. In this context, it tests Fourier-based methods on daily data from 29/12/2014 to 25/12/2024. This study, different from other studies in the literature, uses the sectoral decomposition and Fourier-based tests that can also model unknown sudden and smooth transitions. The reason for choosing this method is that it is believed to optimally reflect the structural breaks in the Borsa Istanbul, which is volatile politically and economically. Among the selected stock market indices, the Turkey CDS premium only affects the Borsa Istanbul Real Estate Investment Trust and Borsa Istanbul Construction, with the effect being statistically significant and a cointegration relationship emerging. This result suggests that the high cost of investments in these sectors and the sensitivity of these sectors to monetary policy decisions and rate changes are reflected in the country’s CDS premium and affect the decisions in the sectors in question.

Keywords

• Credit Default Swap
• Borsa Istanbul Index
• Fourier Cointegration Test
• Investor Sentiment

Yatırımcı Duyarlılığı Perspektifinden Türkiye CDS Priminin Borsa İstanbul Endekslerine Etkisi: Fourier Tabanlı Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, yatırımcı duyarlılığı kapsamında ülke CDS priminin Borsa İstanbul endekslerine etkisini eş bütünleşme testi ile incelemektedir. Araştırmada sektörel bir inceleme yapılmaktadır. Bundaki neden CDS priminin hangi sektörlerde duyarlılık yaşattığını tespit etmektir. 29/12/2014-25/12/2024 dönemine ait günlük veriler kullanılarak, Fourier temelli testler uygulanmıştır. Literatürdeki çalışmalara katkı olarak, konuya daha ayrıntılı bakabilmek için bu çalışmada sektörel ayrıştırma yapılmış, ayrıca bilinmeyen ani ve yumuşak geçişleri de modelleyebilen Fourier temelli testler kullanılmıştır. Yöntemin seçilmesindeki neden politik ve ekonomik açıdan volatil olan borsa İstanbul’un yapısal kırılmalarının yapısını en optimal şekilde yansıtacağı düşünüldüğü içindir. Türkiye CDS priminin seçilen borsa endekslerinden sadece Borsa İstanbul Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı ve Borsa İstanbul İnşaat’a etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, eş bütünleşme ilişkisi ortaya çıkmıştır. Bu sonuç söz konusu sektörlerde yatırımların yüksek maliyetli olması; sektörlerin uygulanan para politikası kararları ve faiz oranlarındaki değişikliklere duyarlı olması gibi nedenlerden dolayı olabilir. Sonuçlar, sayılan nedenlerin ülke CDS primine yansıyarak bu sektörlerdeki kararları etkilediği şeklinde yorumlanabilir.

Anahtar Kelimeler

• Kredi Temerrüt Takası
• Borsa İstanbul Endeksleri
• Fourier Eş bütünleşme Testi
• Yatırımcı Duyarlılığı

Kaynakça

1. Akyol, H., & Baltaci, N. (2018). Ülke kredi risk düzeyi, petrol fiyatları ve temel makroekonomik göstergelerin hisse senedi getirilerine etkisi: BIST 100 örneği. Kafkas Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (22), 459-476.
2. Altuntaş, D., & Ersoy, E. (2020). CDS primi ile BİST 30 endeksi ve BİST bankacılık endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 144-155.
3. Başarır, C., & Keten, M. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369-380.
4. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
5. Bektur, Ç., & Malcıoğlu, G. (2017). Kredi temerrüt takasları ile BİST 100 Endeksi arasındaki ilişki: Asimetrik nedensellik analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 73-83.
6. Çetinkaya, Y., & Üçler, G. (2024). Kredi temerrüt takas primi (CDS) ve korku endeksinin (VIX) Borsa İstanbul endeksleri üzerine etkisi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 6(2), 402-419.
7. Çevik, E. İ., & Buğan, M. F. (2019). Borsa İstanbul ile risk primi arasındaki nedensellik ilişkisi. International Congress of Management Economy and Policy 2019 Autumn, Proceedings Book (p. 534).
8. Daniel, K. D., Hirshleifer, D. A., & Subrahmanyam, A. (1997). A theory of overconfidence, self-attribution, and security market under-and over-reactions. (February 19, 1997).

9. De Bondt, W. F., & Thaler, R. (1985). Does the stock market overreact?. The Journal of Finance, 40(3), 793-805.
10. De Long, J. B., Shleifer, A., Summers, L. H., & Waldmann, R. J. (1990). Positive feedback investment strategies and destabilizing rational speculation. The Journal of Finance, 45(2), 379-395.
11. Değirmenci, N., & Pabuççu, H. (2024). Borsa İstanbul ve risk primi arasındaki etkileşim: VAR ve NARX model. The Journal of Academic Social Science, 4(35), 248-261.
12. Demir, Y., & Dinç, M. (2021). Kredi temerrüt swapları, döviz kuru ile Borsa İstanbul arasındaki ilişkinin analizi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 16(64), 1642-1656.
13. Evci, S. (2020). Kredi temerrüt swapları ile Borsa İstanbul arasındaki eş bütünleşme ilişkisinin analizi. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 100-117.
14. Ezanoğlu, Z. (2022). BIST banka ve sigorta endeksleri ile risk primleri arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 14(1), 108-121.
15. Garayev, B., Keçili, M. Ç., Esen, E., & Temizel, F. (2021). CDS primi ve faiz oranının BİST banka endeksine etkisi: Türkiye üzerine ampirik bir inceleme. Alanya Akademik Bakış, 5(1), 231-244.
16. İlhan, B., & Bayır, M. (2021). BİST sınai ve BİST mali endeksi ile CDS, faiz, döviz kuru, toplam krediler ve COVİD-19 arasındaki dinamik ilişki. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi.
17. Data Set. (2025) https://www.investing.com/ (D.A. 14.02.2025)
18. Karslıoğlu, İ., & Sevim, U. (2022). Hisse senedi fiyatları ile ülke risk primi (CDS) arasındaki ilişki. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(3), 576-593.
19. Kwiatkowski, D., Phillips, P. C., Schmidt, P., & Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root: How sure are we that economic time series have a unit root?. Journal of Econometrics, 54(1-3), 159-178.
20. Ngene, G. M., Hassan, M. K. & Alam, N. (2014). Price discovery process in the emerging sovereign CDS and equity markets. Emerging Markets Review, 21, 117-132.
21. Özekenci, S. Y. (2023). Kredi temerrüt takasının (CDS) Borsa İstanbul 100 endeksine uzun dönemdeki etkisinin FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleri ile tahmini. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(03), 133-146.
22. Pazarcı, Ş., Kar, A., Kılıç, E., & Umut, A. (2022). Türkiye’de borsa, döviz kuru, CDS primi ve VIX endeksi ilişkisinin ampirik analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1090-1103.
23. Saparca, Ü., & Yenipazarlı, A. (2023). CDS primi, döviz kuru ve BİST 100 endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 30-44.
24. Sarıgül, H., & Şengelen, H. E. (2020). Ülke kredi temerrüt takas primleri ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişki: Borsa İstanbul’da banka hisse senetleri üzerine ampirik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (86), 205-222.
25. Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1997). The limits of arbitrage. The Journal of Finance, 52(1), 35-55.
26. Şak, N. (2021). Finansal piyasalar ve risk algısı: Türkiye üzerine bir inceleme. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(25), 717-731.
27. Tekin, İ. Ç. (2016). Kredi derecelendirme kuruluşlarının öngöremedikleri kriz ve iflaslar. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 19(41. Yıl Özel Sayısı), 181-205.
28. Topaloğlu, E. E., & Ege, İ. (2020). Kredi temerrüt swapları (CDS) ile Borsa İstanbul 100 endeksi arasındaki ilişki: Kısa ve uzun dönemli zaman serisi analizleri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1373-1393.
29. Tsong, C. C., Lee, C. F., Tsai, L. J., & Hu, T. C. (2016). The Fourier approximation and testing for the null of cointegration. Empirical Economics, 51(3), 1085-1113.
30. Tufaner, M. B. (2021). Kredi risk primi, döviz kurları ve bazı emtiaların BİST100 performansına etkisi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(25), 798-810.