Küresel ve Ulusal Düzeyde İklim Yönetişimi
Öz
Küresel toplumun karşı karşıya olduğu en kritik sorunlardan biri olan iklim değişikliği tüm yaşam formlarını tehdit etmekte, sosyal ve ekonomik adaletsizlikleri derinleştirmekte ve temel insan haklarını zayıflatmaktadır. 1990’larla birlikte iklim değişikliğine kolektif çözüm arayışları uluslararası toplumu ortak bir zeminde buluşturmuştur. Bu doğrultuda ilk olarak küresel düzeyde iş birliğini gerekli kılan iklim değişikliğiyle mücadele çabaları, bu ortaklığın getirdiği sorumlulukların ulusal boyuta taşınmasıyla gelişim göstermektedir. Bu bağlamda çalışmanın konusu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi temelinde oluşturulan küresel iş birliği ile bu iş birliğinin taraflarından biri olan Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelesidir. Çalışmada iklim değişikliğiyle mücadele küresel iklim yönetişiminin etkili ve hakkaniyet temelinde işleyip işlemediği sorgulanmakta ve bu çerçevede Türkiye’nin küresel mücadeleye katkısı yanında ulusal iklim yönetişiminin yapısının ortaya konması da amaçlanmaktadır. Buna göre küresel ve ulusal boyutta yasal düzenlemeler, kurallar, ilkeler, mekanizmalar, araçlar, kurumlar, politikalar incelenmiştir. Kuramsal olan çalışma, küresel ve ulusal boyutta iklim değişikliğiyle mücadeleyi yönetişim bağlamında eleştirel bir perspektifle ele alması ile dikkat çekmektedir. 1990 ve 2022 yılları arasını kapsayan çalışma ile küresel iklim yönetişiminin iklim değişikliğiyle mücadelede yeterli olmadığı ve hakkaniyet temelinde işlemediği, ulusal düzeydeki çabaları yetersiz kalan Türkiye’nin küresel mücadeleye de kayda değer bir katkı sağlamadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (2018, 10 Temmuz) Resmi Gazete (Sayı: 30474). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=1&MevzuatTur=19&MevzuatTertip=5.
- 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (2018, 15 Temmuz) Resmi Gazete (Sayı: 30479). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4&MevzuatTur=19&MevzuatTertip=5.
- Adelman, S. (2016). Climate justice, loss and damage and compensation for small island developing states. Journal of Human Rights and the Environment, 7(1), 32–53.
- Algan, N. (2008). İklim etiği. Mülkiye Dergisi, XXXII(259), 191-204.
- Andonova, L. B., Betsill, M. M., & Bulkeley, H. (2009). Transnational climate governance. Global Environmental Politics, 9(2), 52-73.
- Arıkan, Y., & Özsoy, G. (2008). A’dan Z’ye iklim değişikliği başucu rehberi (İlk Versiyon). Bölgesel Çevre Merkezi REC Türkiye: Ankara.
- Audet, R. (2013). Climate justice and bargaining coalitions: A discourse analysis. International Environmental Agreements: Politics, Law and Economics, 13(3), 369-386.
- Betsill, M., Dubash, N. K., Paterson, M., van Asselt, H., Vihma, A., & Winkler, H. (2015). Building productive links between the UNFCCC and the broader global climate governance landscape. Global Environmental Politics, 15(2), .1-10.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Politikası , İklim ve Su Politikaları , Uluslararası Siyaset
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özlem Temizel
*
0000-0002-4669-7531
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
17 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
7 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
20 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1