Araştırma Makalesi

Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda

Cilt: 38 Sayı: 3 6 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda

Öz

Geleneksel konutlarda özgün mekân niteliklerini belirleyen özellikler arasında doğal aydınlatma, başlıca etmenlerden biridir. Mekânların doğal aydınlatma özellikleri, özgün mekân atmosferini de belirler ve kullanım kararlarında korunması gerekli özellikler arasında değerlendirilmelidir. Anadolu’daki geleneksel konutlarda, başoda, çıkmalı ve üç yönden pencerelerle çevrili en gösterişli mekândır. Bu nedenle, yeniden kullanılmak üzere onarılan yapılarda başoda, özgün doğal aydınlatma özelliklerini sürdürmelidir. Bu çalışmanın amacı, geleneksel konutların onarım kararlarında, doğal aydınlatma özelliklerinin sürdürülmesine dikkat çekmektir. Çalışma kapsamında Manisa, Kula’da seçilen Kaçıklar ve Zabunlar Evleri başodalarının doğal aydınlatma performansı değerlendirilmiştir. Dört mevsim boyunca başodaların aydınlık düzeyi değerleri ölçülmüş; pencere alanı ile taban ve duvar alanları oranları hesaplanarak, yüzeyleri oluşturan malzemelerin yansıtma çarpan değerleri ve pencere camının düzgün geçirme çarpan değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada, Kaçıklar Evi’nin başoda doğal aydınlatma performansının dört mevsim için yetersiz, Zabunlar Evi’nin ise yeterli olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, onarım kararları geliştirilirken Kaçıklar Evi’nin başodasında kapatılmış pencerenin açılması, tepe pencerelerindeki boyaların temizlenmesi ve duvar bitiş malzemesinin daha açık renk seçilerek yansıtma çarpanı değerinin arttırılması, doğal aydınlatma değerlerini olumlu etkileyecek, Zabunlar Evi’nde ise sofa yönünden sağlanan günışığının artırılması için sofada bulunan mevcut ahşap doğramalı camekânın kaldırılması ve duvar bitiş malzemesinin açık renkte seçilerek yansıtma çarpanı değerinin yükseltilmesi, başodanın aydınlatma düzeyini olumlu etkileyecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Uluengin, N., Osmanlı Sivil Mimarisinde Pencere Açıklıklarının Gelişimi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 1982.
  2. Fontoynont, M., Daylight Performance of Buildings, France, Rroutledge, Earthscan, 177-222, 1999.
  3. International Energy Agency (IEA), Daylight in Buildings, Berkeley, CA: The Lawrence Berkeley National Laboratory, 2000.
  4. Ochoa, C.E., Aries, M.B.C. van Loenen, E.J., Hensen, J.L.M., Considerations on Design Optimization Criteria for Windows Providing Low Energy Consumption and High Visual Comfort, Applied Energy, 95, 238-245, 2012.
  5. Shen, H., Tzempelikos, A., Sensitivity Analysis on Daylighting and Energy Performance of Perimeter Offices with Automated Shading, Building and Environment, 59, 303-314, 2013.
  6. Fontenelle, M.R., Bastos, L.E.G., The Multicriteria Approach in the Architecture Conception: Defining Windows for an Office Building in Rio de Janerio, Building and Environment, 74, 96-105, 2014.
  7. Garnier, C., Muneer, T., McCauley, L., Super insulated aerogel windows: impact on daylighting and thermal performance, Building and Environment, 94, 231-238, 2015.
  8. Acosta I., Campano, M.A., Molina, J.F., Window Design in Architecture: Analysis of Energy Savings for Lighting and Visual Comfort in Residential Spaces, Applied Energy, 168, 493-506, 2016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

16 Kasım 2021

Kabul Tarihi

16 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 38 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Battal, C., Kazanasmaz, T., & İpekoğlu, B. (2023). Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 38(3), 1519-1532. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1024353
AMA
1.Battal C, Kazanasmaz T, İpekoğlu B. Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda. GUMMFD. 2023;38(3):1519-1532. doi:10.17341/gazimmfd.1024353
Chicago
Battal, Cansu, Tuğçe Kazanasmaz, ve Başak İpekoğlu. 2023. “Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38 (3): 1519-32. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1024353.
EndNote
Battal C, Kazanasmaz T, İpekoğlu B (01 Ocak 2023) Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38 3 1519–1532.
IEEE
[1]C. Battal, T. Kazanasmaz, ve B. İpekoğlu, “Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda”, GUMMFD, c. 38, sy 3, ss. 1519–1532, Oca. 2023, doi: 10.17341/gazimmfd.1024353.
ISNAD
Battal, Cansu - Kazanasmaz, Tuğçe - İpekoğlu, Başak. “Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38/3 (01 Ocak 2023): 1519-1532. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1024353.
JAMA
1.Battal C, Kazanasmaz T, İpekoğlu B. Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda. GUMMFD. 2023;38:1519–1532.
MLA
Battal, Cansu, vd. “Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 38, sy 3, Ocak 2023, ss. 1519-32, doi:10.17341/gazimmfd.1024353.
Vancouver
1.Cansu Battal, Tuğçe Kazanasmaz, Başak İpekoğlu. Geleneksel konutlarda günışığı aydınlığının değerlendirilmesi: Kula geleneksel konutlarında başoda. GUMMFD. 01 Ocak 2023;38(3):1519-32. doi:10.17341/gazimmfd.1024353