Peynir altı suyu derişikleştirilme süreci için çeşitli membran temas ettirici sistemlerinin karşılaştırılması
Öz
Peynir altı suyu (PAS), işlendikten sonra çok farklı amaçlarla kullanılabilen süt endüstrisinin değerli bir yan ürünüdür. Protein, laktoz ve mineraller açısından zengin bir içeriğe sahiptir ve bu yüzden bu yan ürünün değerlendirilmesi gerekmektedir. PAS’ın işlenmesi için içeriğindeki suyun belli oranlarda uzaklaştırılarak deriştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada PAS’ın deriştirilmesi membran temas ettiricilerde gerçekleştirilmiştir.
PAS, hidrofobik içi boş polipropilen fiberler içeren membran temas ettiriciler kullanılarak aktivite farkına dayalı bir süreç olan osmotik damıtma ve sıcaklık ve kısmi basınç farkına dayalı membran damıtma süreçlerinde deriştirilmiştir. Osmotik damıtmada çeşitli proses parametrelerinin su akısı üzerine etkisi incelenmiştir. Deriştirme işlemi daha sonra vakum ve direkt temas olmak üzere iki farklı membran damıtma konfigürasyonunda gerçekleştirilerek sıcaklığın akı üzerine etkisi incelenmiştir. Sürecin osmotik damıtmada membran damıtmaya göre daha etkin ve hızlı bir şekilde gerçekleştiği görülmüştür. Ancak osmotik damıtmada zamanla çekme çözeltisi seyrelmekte ve bu da itici kuvvet olan aktivite farkının düşmesine yol açmaktadır. Bunun önüne geçmek için osmotik damıtma ile membran damıtma birleştirilerek kullanılmış, osmotik damıtmada PAS deriştirme yapılırken, membran damıtma kısmında çekme çözeltisinin deriştirme işlemi gerçekleştirilmiştir. Birleşik sistemde işlem verimli bir şekilde gerçekleştirilmiş, daha büyük aktivite farkı altında çalışılarak yüksek akılar elde edilmiştir. Aynı zamanda seyrelen çekme çözeltisi de bu sistemle geri kazanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Huffman L. ve Ferreira L.D , Chapter 8: Whey - based Ingredients, Dairy Ingredients for Food Processing, Editörler: Chandan R.C. ve Kilara A, John Wiley & Sons, A.B.D., 179-198, 2011.
- [2]Bylund G. Dairy Processing Handbook, Tetra-Pak Processing Systems, İsveç, 1995.
- [3] Ge, Q., Ling, M., Chung, T.,S., Draw solutions for forward osmosis processes: Developments,challenges, and prospects for the future, J. Membr. Sci. 442, 225–237, 2013.
- [4]Baldasso C.,, Barros, T.C. , Tessaro, I.C., Concentration and purification of whey proteins by ultrafiltration, Desalination 278 (1-3), 381–386, 2011.
- [5] Atra R., Vatai G, Bekassy-Molnar E, Balint A. Investigation of ultra- and nanofiltration for utilization of whey protein and lactose. J Food Eng, 67 (3), 325-332, 2005.
- [6] Rektor, A., Vatai, G., Membrane filtration of mozzarella whey, Desalination 162 (1-3), 279-286, 2004.
- [7] Pereira, C.D., Diaz, O., Cobos, A., Valorization of by-products from ovine cheese manufacture: clarification by thermocalcic precipitation/microfiltration before ultrafiltration. Int. Dairy J., 12 (9), 773-783, 2002.
- [8] Cuartas-Uribe, B., Alcaina-Miranda, M.I., Soriano-Costa, E., Bes-Piá, A., Comparison of two nanofiltration membranes NF200 and Ds-5 DL to demineralize whey, Desalination 199 (1-3), 43-45, 2006.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ayça Hasanoğlu
*
0000-0002-2988-8504
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
7 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
25 Şubat 2019
Kabul Tarihi
26 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 35 Sayı: 3
Cited By
Gıda ve içecek endüstrisinde membran teknolojileri
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.881087