SATIN ALMA FAALİYETİ İÇİN BİR TEDARİKÇİ SEÇİMİ- DEĞERLENDİRME PROBLEMİ VE ÇÖZÜMÜ1

Öz

Günümüz dünyasında, işletmelerin kar elde edebilmek, sağlıklı büyüme sağlamak ve piyasada kalıcı olabilmekiçin istikrarlı ve sağlam bir tedarikçi ağına sahip olması şarttır. Bu çalışma ile satın alma faaliyetleri yürüten birkamu kuruluşu için, en uygun kriterleri dikkate alarak, tedarikçi seçimi, değerlendirilmesi ve isabetli birfiyatlandırma mekanizması oluşturmak hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda, kurumun tedarikçi seçim vedeğerlendirme sürecine etki eden kriterler ve kriterler arası etkileşimler anket çalışması ve istatistiksel analiz ilebelirlenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen kriter ve alt kriterler, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ileağırlıklandırılmıştır. 32 tedarikçi firmanın seçim ve değerlendirilmesi için, çok kriterli karar vermeyöntemlerinden PROMETHEE II metodu kullanılmıştır. Tedarikçilerin her bir kriter bazında da performanslarıdeğerlendirilerek, satın alma sürecinde performanslarındaki farklılıkların kaynağı hakkında geri bildirimlersağlanmıştır. AHP yöntemi ile elde edilen kriter ağırlıklarındaki değişimin sonuca etkilerini araştırmak amacıylaDurağan Aralık Analizi yapılmıştır. Sonuç olarak çalışma, kurumda tedarikçilerin doğrudeğerlendirilmemesinden kaynaklanan ekonomik kayıpların en aza indirilmesini mümkün kılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• AHP, PROMETHEE, tedarikçi seçimi, tedarikçi değerlendirme

Kaynakça

1. Dickson G.W., An analysis of vendor selection
2. systems and decisions, Journal of Purchasing,
3. (1): 5-17, 1966.
4. Ghodsypour S.H. and O’Brien O., A decision
5. support system for supplier selection using an
6. integrated analytical hierarchy process and linear
7. programming, International Journal of
8. Production Economics, 56(7), 199-212, 1998.

9. Dağdeviren M., Eren T., Analytical Hierarchy
10. Process And Use Of 0-1 Goal Programming
11. Methods In Selecting Supplier Fırm, Journal of
12. the Faculty of Engineering and Architecture of
13. Gazi University, 16(2), 41, 2001.
14. Şevkli M., An application of the fuzzy ELECTRE
15. method for supplier selection, International
16. Journal of Production Research, 48(12), 3393-
17. , 2010.
18. Ustun O., Demirtas E.A., Multi-period lot-sizing
19. with supplier selection using achievement
20. scalarizing functions, Computers & Industrial
21. Engineering, 54(4), 918-931, 2008.
22. Araz C., Özfırat P.M., Özkarahan İ., An
23. integrated multi-criteria decision-making
24. methodology for outsourcing management,
25. Computers and Operations Research, 34:
26. -3756, 2007.
27. Wang J.J., Yang D.L., Using a hybrid multicriteria
28. decision aid method for information
29. systems outsourcing, Computers and
30. Operations Research, 34 (12), 3691-3700, 2007.
31. Tuzkaya G., Ozgen A., Ozgen D., Tuzkaya U.R.,
32. Environmental performance evaluation of
33. suppliers: A hybrid fuzzy multi-criteria decision
34. approach, International Journal of
35. Environmental Science and Technology, 6(3),
36. -490, 2009.
37. Ignatius J., Motlagh S.M.H., Sepehri M.M.,
38. Behzadian M.,Mustafa A., Hybrid models in
39. decision making under uncertainty: The case of
40. training provider evaluation, Journal of
41. Intelligent & Fuzzy Systems, 21(1-2), 147-162,
42. -
43. Weber C.A., Current J.R., Benton W.C., Vendor
44. selection criteria and methods, European
45. Journal of Operations Research, 50 (1), 2-18,
46. -
47. Degraeve Z., Labro E., Roodhooft F., An
48. evaluation of supplier selection methods from a total cost of ownership perspective, European
49. Journal of Operational Research 125 (1), 34–
50. , 2000.
51. De’Boer L., Labro E., Morlacchi P., A review of
52. methods supporting supplier selection, European
53. Journal of Purchasing and Supply
54. Management, 7 (2), 75–89, 2001.
55. Aissaoui N., Haouari M., Hassini E.,2007,
56. Supplier selection and order lot sizing modeling:
57. A review, Computers and Operations
58. Research, 34 (12), 3516-3540.
59. Ho W., Xu X., Dey P.K., Multi-criteria decision
60. making approaches for supplier evaluation and
61. selection: A literature review, European Journal
62. of Operational Research 202, 16-24, 2010.
63. Saaty T., “The analytic hierarchy process”,
64. McGraw-Hill International Book Company,
65. USA, 107-117, 1980.
66. Brans J.P., Vincke B.H., Mareschal, B., How to
67. select and how to rank projects: the Promethee
68. method, European Journal of Operational
69. Research, 24: 228–38, 1986.
70. Behzadian M., Kazemzadeh R.B., Albadvi A.,
71. Aghdasi M., Promethee: A comprehensive
72. literature review on methodologies and
73. applications, European Journal of Operations
74. Research, 200, 198-215, 2010.
75. Vincke J.P., Brans P.H., A preference ranking
76. organization method. The Promethee method for
77. MCDM, Management Science, 31, 641–656,
78. -
79. Dağdeviren M., Eraslan E. Supplier Selection
80. Using Promethee Sequencing Method, Journal
81. of the Faculty of Engineering and Architecture
82. of Gazi University, 23(1), 69-75, 2008.
83. Küçükce Y.S., Bir kamu kuruluşunda satın alma
84. faaliyeti için tedarikçi seçimi-değerlendirme
85. problemi ve çözümü, Yüksek Lisans Tezi, Gazi
86. Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2011.
87. Wolters, W.T.M., Mareschal, B., Novel types of
88. sensitivity analysis for additive MCDM methods.
89. European Journal of Operational Research 81
90. (2), 281–290, 1995.
91. Mareschal, B., Weight stability intervals in
92. multicriteria decision aid. European Journal of
93. Operational Research 33 (1), 54–64, 1988.