Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*

Ayfer Sayın; Nazife Burcu Takıl

doi:10.17152/gefad.1195081

TR EN

Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*

Öz

Bu araştırmada, Türkçe öğretmenlerinin okuma becerisi bağlamında üst düzey düşünme becerilerinin ölçülmesine yönelik soru hazırlama sürecinde karşılaştığı zorlukların belirlenmesi ve bu zorluklara çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum araştırması deseninde yürütülen araştırmaya Tokat ilinde görev yapan 80 Türkçe öğretmeni katılmış ve öğretmenlerin görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Öğretmenlerin görüşleri içerik analizi ile kategorileştirilerek sunulmuş, öğretmenlerin üst düzey düşünme becerilerinin ölçülmesine yönelik sorulara ve soru hazırlama sürecine yönelik algıları değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin MEB tarafından “beceri temelli soru” olarak adlandırılan üst düzey düşünme becerilerinin ölçülmesine yönelik soruları genel olarak doğru bir şekilde tanımlayamadığı belirlenerek soruların özellikleri tanıtılmıştır. Öğretmenlerin soru hazırlarken seçecekleri metinlere yönelik eksik/yanlış algılarını gidermek amacıyla metin seçim kontrol listesi oluşturulmuştur. Öğretmenlerin üst düzey düşünme becerilerinin ölçülmesine yönelik soru hazırlanması sürecinde eksik/yanlış algılarını gidermek için de soru hazırlanmasına ilişkin araştırmacılar tarafından okuduğunu anlama taksonomisi sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Okuduğunu anlama, Üst düzey düşünme becerileri, Beceri temelli sorular, Metin seçimi kontrol listesi, Okuma becerisi taksonomisi

Difficulties Encountered In Preparing Items For Measuring High-Level Thinking Skills And Suggestions For Solutions: Reading Comprehension

Öz

This study aimed to determine the difficulties in preparing items for measuring high-level thinking skills in the context of reading skills and offering solutions to these difficulties for Turkish language teachers. 80 Turkish language teachers working in Tokat participated in the research conducted in the case study design, one of the qualitative research methods. The teachers' responses were collected with a semi-structured interview form. The teachers' views were presented by categorizing them with content analysis, and the teachers' perceptions towards the items about the measurement of high-level thinking skills and the process of preparing the items were evaluated. As a result of the research, it was determined that the teachers could not define the items for the measurement of high-level thinking skills, called "skill-based items" by the Ministry of National Education, and the characteristics of the items were introduced. A text selection checklist was created to eliminate the teachers' incomplete/wrong perceptions about the texts that they would choose while preparing the items. Reading comprehension taxonomy was presented by the researchers regarding the preparation of items to eliminate the deficient/wrong perceptions of the teachers in the process of preparing items for the measurement of high-level thinking skills.

Anahtar Kelimeler

Reading comprehension, High-level thinking skills, Skill-based items, Text selection checklist, Reading skill taxonomy

Kaynakça

Aksan, D. (2009). Anlambilim -Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Bilgi Yayınevi.
Ayyıldız, H., & Cansız Aktas, M. (2022). 8. Sınıf Matematik Ders Kitaplarının ve LGS Matematik Sorularının PISA Temsil Yeterliği Açısından İncelenmesı. Trakya Eğitim Dergısı, 12(1), 475-489.
Azili, E., & Tutkun, Ö. F. (2021). Ortaokul Öğretmenlerının Görüşlerine Göre Ortaöğretım Merkezi Sınavı (LGS)’nın Üstünlükleri ve Sınırlıkları, Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 7(13), 123-146.
Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
Benzer, A. (2019). Türkçe Ders Kitaplarının PISA Okuma Becerileri Yeterlik Düzeyleri ile İmtihanı. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 7(2), 96-109.
Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Thousand Oaks, CA: Sage.
Çepni, S. (ed.) (2019). PISA ve TIMSS Mantığını ve Sorularını Anlama. Ankara: PegemA Yayınları.
Demir, & Açık (2011). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kültürlerarası Yaklaşım ve Seçilecek Metinlerde Bulunması Gereken Özellikler. Türklük Bilimi Araştırmaları. 30, 51-72.
Dilekçi, A. (2022). Türkçe eğitiminde beceri temelli sorular. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2213-2232.
Erden, B. (2020). Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri Dersi Beceri Temelli Sorularına İlişkin Öğretmen Görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2) , 270-292.

Eroğlu, E., Suna, H.E., Tanberkan, Canıdemir A., Altun, U., & Özer, M. (2020). Dört beceride Türkçe dil sınavı: Pilot proje uygulama sonuçları. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 11(2), 199-218.
Gelen, İ. (2017). P21-Program ve Öğretimde 21. Yüzyıl Beceri Çerçeveleri (ABD Uygulamaları). Journal of Interdisciplinary Educational Research. 1(2), 15-29.
Halit, K., & Dilekçi, A. (2019). Türkçe öğretmenlerinin dil becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Millî Eğitim Dergisi, 48(1), 685-716.
Hancock, D. R., & Algozzine, B. (2006). A practical guide for beginning researchers doing case study research. New York: Teachers College Press.
Karakuş, U., & Develioğlu, B. (2021). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ölçme Araçları Hakkında Görüşleri. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 5(3), 228-243.
Kızkapan, O., & Nacaroğlu, O. (2019). Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Merkezi Sınavlara (LGS) İlişkin Görüşleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(2), 701-719.
Korkmaz, Z. (2007). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi). Ankara: TDK Yayınları.
MEB, (2018). Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretime Geçiş Yönergesi. Retrieved from https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_03/26191912_yonerge.pdf
MEB (2020). TIMSS 2019 Türkiye Ön Raporu (Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi 15). Ankara: MEB Yayınları. Retrieved from https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_12/08202713_No15_TIMSS_2019_Turkiye_On_Raporu.pdf
NCES (2020) Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS). NCES Handbook of Survey Methods. Retrieved from https://nces.ed.gov/statprog/handbook/pdf/pirls.pdf
Nikolić, D. (2010). The brain is a context machine. Review of Psychology, 17, 33–38. Retrieved from https://hrcak.srce.hr/clanak/105198
OECD. (2018). PISA for development assessment and analytical framework: Reading, mathematics and science. OECD: Paris.
Oiler, J. W., Jr., & Obrecht, D. H. (1968). Pattern drill and communicative activity: a psycholinguistic experiment. IRAL 6, 165-174.
Omaggio Hadley, A. (2001). Teaching language in context (pp. 116118). Boston, MA: Heinle ve Heinle.
Özdemir, S. M. (2010). İlköğretim Öğretmenlerinin Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Araçlarına İlişkin Yeterlikleri ve Hizmet İçi Eğitim İhtiyaçları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(4), 787-816.
Polat, C. (2006). Bilgi Çağında Üniversite Eğitimi İçin Bir Açılım: Bilgi Okuryazalığı Öğretimi. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 30, 249-266.
Ünsal, S., & Kaba, A. (2022). The Characteristics of The Skill Based Questions and Their Reflections on Teachers and Students. Kastamonu Education Journal, 30(2), 273-282.
Polat, A. (2022). Nitel araştırmalarda yarı-yapılandırılmış görüşme soruları: Soru form ve türleri, nitelikler ve sıralama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 161-182.
Sayın, A., & Kahraman, N. (2020). Üniversite öğrencilerinin yazma becerilerinin tekrarlı ölçülmesine yönelik bir ölçme aracı: Geliştirilmesi ve değerlendirilmesi. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 11(2) 113-130.
Shrum, J.L., & Glisan, E.W. (2005). Teacher's handbook: Contextualized language instruction (3rd ed.). Boston, MA: Thompson Heinle.
Stufflebeam, D. L. (2000). Guidelines for developing evaluation checklists: the checklists development checklist (CDC). Kalamazoo, MI: The Evaluation Center Retrieved on January, 16, 2008.
Suna, E., Özer, M., Şensoy, S., Gür, B. S., Gelbal, S., & Aşkar, P. (2020). Determinants of Academic Achievement in Turkey. Journal of Economy Culture and Society, 64, 143-162.
Şıvkın, S., Aksoy, V. C., & Gür Erdoğan, D. (2020). LGS‘de Sorulan PISA Tarzı Matematik Sorularını Doğru Cevaplama ile Okuduğunu Anlama Arasındaki İlişkinin Öğretmen Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 148-159.
Turkan, A., & Çetin, H. (2022). Sınıf Öğretmen Adaylarının Ölçme ve Değerlendirmede Yaşanan Sorunlara İlişkin Görüşleri. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 5(2), 164-173.
Yalçın, S. (2018). 21. Yüzyıl Becerileri ve Bu Becerilerin Ölçülmesinde Kullanılan Araçlar ve Yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 51(1), 183-201.
Yaman, H., & Akkaya, D. (2012). Dil Biliminin Kelime Öğretimine Açılan Kapısı: Bağlam Türleri. Electronic Turkish Studies, 7(3), 2599-2610.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayfer Sayın ^*
0000-0003-1357-5674
Türkiye

Nazife Burcu Takıl
0000-0003-0937-7595
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2022

Kabul Tarihi

13 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 43 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17152/gefad.1195081

IZ

https://izlik.org/JA25FE43SY

APA

Sayın, A., & Takıl, N. B. (2023). Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 531-561. https://doi.org/10.17152/gefad.1195081

AMA

1.Sayın A, Takıl NB. Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*. GEFAD. 2023;43(1):531-561. doi:10.17152/gefad.1195081

Chicago

Sayın, Ayfer, ve Nazife Burcu Takıl. 2023. “Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 43 (1): 531-61. https://doi.org/10.17152/gefad.1195081.

EndNote

Sayın A, Takıl NB (01 Nisan 2023) Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 43 1 531–561.

IEEE

[1]A. Sayın ve N. B. Takıl, “Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*”, GEFAD, c. 43, sy 1, ss. 531–561, Nis. 2023, doi: 10.17152/gefad.1195081.

ISNAD

Sayın, Ayfer - Takıl, Nazife Burcu. “Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 43/1 (01 Nisan 2023): 531-561. https://doi.org/10.17152/gefad.1195081.

JAMA

1.Sayın A, Takıl NB. Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*. GEFAD. 2023;43:531–561.

MLA

Sayın, Ayfer, ve Nazife Burcu Takıl. “Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 43, sy 1, Nisan 2023, ss. 531-6, doi:10.17152/gefad.1195081.

Vancouver

1.Ayfer Sayın, Nazife Burcu Takıl. Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*. GEFAD. 01 Nisan 2023;43(1):531-6. doi:10.17152/gefad.1195081

Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*

Üst Düzey Düşünme Becerilerinin Ölçülmesine Yönelik Soruların Hazırlanmasında Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Önerileri: Okuduğunu Anlama*

Öz

Anahtar Kelimeler

Difficulties Encountered In Preparing Items For Measuring High-Level Thinking Skills And Suggestions For Solutions: Reading Comprehension

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Investigation of the Change in the Features of Turkish Items in the High School Entrance System 2018-2022

ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ GÖZÜNDEN SINIFLARDA ÜST DÜZEY DÜŞÜNME BECERİLERİNİN KAZANDIRILMASI VE BELİRLENMESİ

Türkçe Başarısının Matematik Başarısı Üzerindeki Etkisinde Cinsiyet ve Okul Türünün Düzenleyici Rolü

LGS'deki Beceri Temelli Matematik Sorularının Değerlendirilmesi: Öğretmen Olan Velilerden ve Öğrencilerden İçgörüler

Pre-service Science Teachers' Views on Reading Comprehension and Texts with Scientific Content