Araştırma Makalesi

Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 44 Sayı: 1 30 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN

Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Alışılmışın dışında düşünmeyi ifade eden yaratıcı düşünme; özgün ve farklı düşünmeyi içeren çok boyutlu bir süreçtir. Yaratıcı düşünme, olaylar karşısında eş güdümlü, çok boyutlu ve farklı açılardan düşünebilme sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bilgi veya durumlar arasında bağ kurma, alışılmış bağları yok sayarak yeni bağlantılar keşfetme, gözlem yapma gibi bilgi işleme süreçlerinin temel bileşenlerinden biri yaratıcı düşünmedir. Bu araştırmanın amacı 9-15 yaş aralığındaki öğrencilere yönelik geçerli ve güvenilir bir yaratıcı düşünme eğilimi ölçeği geliştirmektir. Bu araştırma nicel yaklaşımda tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın hedef evreni Türkiye’de ortaokul düzeyinde eğitim alan 9-15 yaş arasındaki öğrencilerden oluşmaktadır. Elazığ il merkezindeki resmî ortaokullarda öğrenim gören 9-15 yaş arasında olan öğrenciler ulaşılabilir evren olarak belirlenmiştir. Ulaşılabilir evren içerisinden AFA, DFA, test-tekrar test ve eş değer form uygulamaları için aşamalı örnekleme yöntemiyle birbiriyle kesişmeyen örneklemler oluşturulmuştur. Alan yazın ışığında oluşturulan taslak maddelerin yüzey ve kapsam geçerlikleri sağlandıktan sonra AFA ile ölçeğin yapısı belirlenmiştir. DFA sonucunda model uyumu doğrulanmıştır. Cronbach’s alpha katsayısının .80, Spearman-Brown Katsayısının .75, Guttman Split-Half Katsayısının .75 olması, yüksek düzeyde güvenilirliği gösterirken kararlılık katsayısının .71 olması ölçeğin kararlı ve tutarlı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

21. yy becerileri, Düşünme becerileri, Eğilim, Yaratıcı düşünme, Ölçek

Destekleyen Kurum

Türk Dil Kurumu

Teşekkür

Bu araştırmayı destekleyen Türk Dil Kurumu'na teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Akarsu, B. (2018) Yaratıcı düşünme sanatı. Ankara: Cinius Yayınları
  2. Anderson, L. W., & Çikrikçi, N. (2019). Tutumlarin ölçülmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 24(1), 241-250.
  3. Aslan A. E. (2001). Torrance yaratıcı düşünce testi Türkçe versiyonu. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14, 19-40.
  4. Aydın, B. (2020). Yaratıcı düşünmenin yaratıcı yazmaya etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  5. Ayre, C., & Scally A.J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: Revisiting the original methods of calculation. Measurement And Evaluation In Counselling An Development, 47, 79-86. https://doi.org/10.1177/0748175613513808.
  6. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem.
  7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E. Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
  8. Chomsky, N. (2018). Dil ve zihin. (A. Kocaman, Çev.). Ankara: Bilgesu.
  9. Cox, D. (2020). Yaratıcı düşünme. Ankara: Nobel.
  10. Çam, M. O., & Baysan-Arabacı, L. (2010). Tutum ölçeği hazırlamada nitel ve nicel adımlar. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 12(2), 64-71.

Kaynak Göster

APA
Deniz, H., & Demir, S. (2024). Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 703-735. https://doi.org/10.17152/gefad.1347663
AMA
1.Deniz H, Demir S. Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GEFAD. 2024;44(1):703-735. doi:10.17152/gefad.1347663
Chicago
Deniz, Hacer, ve Sezgin Demir. 2024. “Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 44 (1): 703-35. https://doi.org/10.17152/gefad.1347663.
EndNote
Deniz H, Demir S (01 Nisan 2024) Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 44 1 703–735.
IEEE
[1]H. Deniz ve S. Demir, “Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, GEFAD, c. 44, sy 1, ss. 703–735, Nis. 2024, doi: 10.17152/gefad.1347663.
ISNAD
Deniz, Hacer - Demir, Sezgin. “Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 44/1 (01 Nisan 2024): 703-735. https://doi.org/10.17152/gefad.1347663.
JAMA
1.Deniz H, Demir S. Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GEFAD. 2024;44:703–735.
MLA
Deniz, Hacer, ve Sezgin Demir. “Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 44, sy 1, Nisan 2024, ss. 703-35, doi:10.17152/gefad.1347663.
Vancouver
1.Hacer Deniz, Sezgin Demir. Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GEFAD. 01 Nisan 2024;44(1):703-35. doi:10.17152/gefad.1347663