Sosyal Bilgiler Dersi Kazanımları ile Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Konularının Matematik Dersi Kazanımları Açısından İncelenmesi

Öz

21. yüzyılda toplum; eğitim kurumlarından öğrenmekten zevk alan, yaratıcı, üretken, eleştirel düşünebilen, olaylar arasında bağ kurabilen bireyler yetiştirmesini beklemektedir. Bunun sağlanabilmesi için ise çağdaş eğitim sisteminde disiplinler arası yaklaşım oldukça önemsenmektedir. Bu çalışmada ilkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi kazanımları ile ders kitabı konularının ilkokul matematik dersi kazanımları açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada 2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programında bulunan 4. sınıf kazanımları ve 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabı konularının ilkokul 1-4. sınıf matematik dersi kazanımları ile ilişkili olup olmama durumları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma paradigmalarından doküman incelemesi işe koşulmuştur. Çalışma verilerini Millî Eğitim Bakanlığınca yayınlanan 2018 ilkokul sosyal bilgiler dersi öğretim programı, 2018 ilkokul matematik dersi öğretim programı, 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabı oluşturmuştur. Çalışma sonucunda 2018 sosyal bilgiler öğretim programında bulunan kazanımlar ilkokul matematik dersi kazanımları ile ilişkisi incelendiğinde en çok ilişkinin “üretim, dağıtım ve tüketim” öğrenme alanında olduğu tespit edilirken en az ilişkinin ise “küresel bağlantılar” öğrenme alanında olduğu tespit edilmiştir. 2018 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabı konuları ilkokul matematik dersi kazanımları ile ilişkisi incelendiğinde en çok ilişkinin “Üretimden Tüketime” ünitesinde olduğu belirlenirken en az ilişkinin “İnsanlar ve Yönetim” ünitesinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Disiplinler arası yaklaşım
• İlkokul
• Sosyal bilgiler dersi
• Matematik dersi
• Öğretim programı

A Review on Social Studies Lesson Outcomes and Coursebook Regarding the Maths Lesson

Öz

In the 21st century, society expects educational institutions to raise individuals who enjoy learning, are creative, productive, can think critically, and can make connections between events. In order to achieve this, the interdisciplinary approach is very important in the contemporary education system. In this study, it is aimed to examine whether primary school 4th grade social studies course acquisition and 4th grade social studies course book are related to primary school mathematics course acquisition or not. For this purpose, document review, one of the qualitative research paradigms, was used in the study. The study data consisted of the 2018 primary school social studies course curriculum, the 2018 primary school mathematics course curriculum, and the 4th grade social studies textbook published by the Ministry of National Education. As a result of the study, when the relationship between the acquisition in the 2018 social studies course curriculum and the primary school mathematics course acquisition was examined, it was determined that the most relationship was in the "production, distribution and consumption" learning area, while the least relationship was found in the "global connections" learning area. When the relationship between 2018 4th grade social studies textbook topics and primary school mathematics course acquisition was examined, it was determined that the most relationship was in the "From Production to Consumption" unit, while the least relationship was in the "People and Management" unit.

Anahtar Kelimeler

• Interdisciplinary approach
• Primary school
• Social studies course
• Mathematics course
• Curriculum

Kaynakça

1. Aladağ, E. & Sert, C. (2020). Sosyal bilgiler 5. sınıf ders kitabının disiplinler arası yaklaşım açısından incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(3), 285-295.
2. Aladağ, E. & Şahinkaya, N. (2013). Sosyal bilgiler ve sınıf öğretmeni adaylarının sosyal bilgiler ve matematik derslerinin ilişkilendirilmesine yönelik görüşleri. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(1), 157-176.
3. Baş, M. (2021). Bütünleştirilmiş matematik ve hayat bilgisi öğretiminin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, tutum ve hoşgörü değeri edinimlerine etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, Ankara.
4. Bekdemir, M. & Başıbüyük, A. (2011). Sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenliği programı öğrencilerinin matematik başarı ve kaygı düzeylerinin coğrafya başarısını yordaması. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 459-477. Bilgili, A. S. (2019). Sosyal bilgilerin temelleri. Ankara: Pegem Akademi.
5. Bilgin, N. (2006) Sosyal bilimlerde içerik analizi: teknikler ve örnek çalışmalar. Ankara: Siyasal.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
7. Cansız Aktaş, M. (2014). Nitel veri toplama araçları. Metin, M. (Ed.). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. (s. 337-371) içinde. Ankara: Pegem Akademi.
8. Corbin, J. & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.

9. Creswell, J. W. (2009). Research designs: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Callifornia: Sage.
10. Forster, N. (1995). The analysis of company documentation. In Cassell, C. & Symon, G. (Eds). Qualitative methods in organizational research: A practical guide. London: Sage Publications.
11. Gürbüz, N. & İnci Kuzu, Ç. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal bilgiler dersi öğretim programında yaşadıkları matematik kaynaklı sorunlar. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(3), 141-154.
12. Hoy, W. K. & Adams, C. M. (2015). Quantitative research in education: A primer. Sage Publications.
13. Jacobs, H. H. (1989). Interdisciplinary curriculum: Design and implementation. Association for Supervision and Curriculum Development, 1250 N. Pitt Street, Alexandria, VA 22314.
14. Kaymakcı, S. (2012). Sosyal bilgiler öğretim programında ilişkilendirmeler. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 273-304.
15. Levstik, L. S. & Tyson, C. A. (2008). Handbook of research in social studies education. First Edition. New York: Routledge.
16. McHugh, M. L. (2012). Interrater reliability: The kappa statistic. Biochemia Medica, 22(3), 276-282.
17. MEB, (2009). İlköğretim matematik dersi öğretim programı. Ankara: Komisyon.
18. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018a). Matematik dersi öğretim programı (1-8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
19. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018b). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4-8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
20. NCSS (1994). Curriculum standards for social studies: Expectations of excellence. Washington DC: National Council for the Social Studies.
21. Niss, M. (2014). Mathematical competencies and PISA. In Assessing mathematical literacy: The PISA experience (pp. 35-55). Cham: Springer International Publishing.
22. Önlen, M. (2022). Sosyal bilgiler dersinde matematiksel modelleme etkinlikleriyle finansal okuryazarlık becerisinin geliştirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu.
23. Pala, Ş. M. & Başıbüyük, A. (2019). Matematik becerisinin sosyal bilgiler derslerindeki harita grafik ve tablo okuma becerilerine etkisi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 3(1), 41-56.
24. Sert, C. (2019). Sosyal bilgiler öğretiminde dersler arası ilişkilendirme üzerine durum çalışması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
25. Şimşek, A. (2008). Tarih derslerinde bütünsel öğrenme: Gestaltçı yaklaşımdan holistik yaklaşıma bir bakış denemesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 5(2), 1-16.
26. Türk, İ. C., & İşleyen, T. (2004). Tarih dersi öğretiminde matematik dersinin yeri. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (9).445-455.
27. Van De Walle, J. A., Karp, K. S., & Bay-Williams, J. M. (2019). İlkokul ve ortaokul matematiği: gelişimsel yaklaşımla öğretim. Ankara: Nobel Akademi.
28. Yalçın, M. (2013). Biyoloji dersinde disiplinler arası çalışmaların öğrenme üzerine etkilerinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 117-122.
29. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.