Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında “Küresel Bağlantılar” Öğrenme Alanında Yer Alan Değerlerin İncelenmesi

Değerler toplumsal birlik ve beraberliği sağlayan ve toplumsal yaşam pratiklerinde etkin bir şekilde yer almamızı sağlayan en önemli olgulardan birisidir. Değerlerin öğrencilere kazandırılması noktasında ise amacı etkin vatandaşlar yetişmek olan sosyal bilgiler dersi kilit rol oynamaktadır. Nitekim değişen ve gelişen şartlara bağlı olarak küresel bir vatandaşlık profili oluşturmak ve dünyadaki sorunlara karşı duyarlı olan bireyler yetiştirmek amacıyla Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na (SBDÖP) “Küresel Bağlantılar” öğrenme alanı eklenmiştir. Ders kitapları ise öğretim programı doğrultusunda tasarlanan, öğretmen ve öğrencilere rehberlik eden bir işleve sahiptir. Bu nedenle çalışmanın amacı “Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında “Küresel Bağlantılar” Öğrenme Alanında Yer Alan Değerlerin İncelenmesi” olarak belirlenmiştir. Çalışmada nitel veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Veriler içerik ve betimsel analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler ders kitaplarında “Küresel Bağlantılar” öğrenme alanında 14 farklı değere yer verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca en fazla “duyarlılık”, “barış”, dostluk”, “saygı”, “dayanışma” ve “yardımseverlik” değerlerine yer verildiği görülmektedir. Sınıf düzeyi bağlamında ise en fazla değerin 7. sınıf en az değerin ise 5. sınıfta verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu verilerden hareketle bazı önerilerde bulunulmuştur.

Values are one of the most important facts that ensure social unity and solidarity and enable us to take an active part in social life practices. Social studies course, whose aim is to raise active citizens, plays a key role in imparting values to students. As a matter of fact, the "Global Connections" learning area was added to the Social Studies Curriculum (SSCL) in order to create a global citizenship profile depending on changing and developing conditions and to raise individuals who are sensitive to the problems in the world. Textbooks, on the other hand, have a function that is designed in line with the curriculum and guides teachers and students. For this reason, the aim of the study was determined as "Examining the Values in the "Global Connections" Learning Area in Social Studies Textbooks". Document review technique, one of the qualitative data collection methods, was used in the study. Research data were analyzed using content and descriptive analysis techniques. As a result of the research, it was determined that 14 different values were included in the social studies textbooks in the learning area of "Global Connections". In addition, it is seen that "sensitivity", "peace", "friendship", "respect", "solidarity" and "benevolence" are the most common values. In terms of grade level, it was concluded that the highest value was given in the 7th grade and the lowest value was given in the 5th grade. Based on all these data, some suggestions were made.