Araştırma Makalesi

Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi

Cilt: 45 Sayı: 2 30 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi

Öz

Öğrencilerin fenle ilgili konularında bilgi sahibi olmaları ve farklı fikirleri ortaya koyabilmeleri onların fen konularına ilişkin temel kavramları zihinlerinde bilimsel gerçeklere uygun bir şekilde anlamlandırmalarına bağlıdır. Bu bağlamda bilginin yapı taşı olan kavramların zihinde anlamlandırılmasına ilişkin çalışmalar alanyazın açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çerçevede araştırmanın amacı, tasarım odaklı düşünme etkinlikleriyle bütünleştirilmiş eğitsel robotik uygulamaların ortaokul 7. sınıf öğrencilerin bilişsel yapı ve kavramsal değişimleri üzerine etkisini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021– 2022 eğitim öğretim yılında Malatya il Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı iki farklı devlet okulunda öğrenim gören ortaokul 7. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Araştırmanın uygulama süreci yaklaşık 2 ay sürmüştür. Araştırmada veriler kelime ilişkilendirme testleriyle toplanmış ve kavram ağlarıyla görselleştirilerek sunulmuştur. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, tasarım odaklı düşünme etkinlikleriyle bütünleştirilmiş eğitsel robotik uygulamaların öğrencilerin kavramsal değişimlerine olumlu yönde bir değişim meydana getirdiği ortaya konulmuştur. Ayrıca eğitsel robotik uygulamaların öğrencilerin kuvvet ve enerji konusunda bilişsel yapılarını zenginleştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre fen bilimleri öğretim programları kapsamında ortaokul öğrencilerinin bilişsel yapılarını zenginleştirmek ve kavramsal değişimlerini sağlamak için tasarım odaklı düşünme etkinlikleriyle bütünleştirilmiş eğitsel robotik uygulamaların eğitim ortamlarına entegre edilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Eğitsel Robotik Uygulamalar, Fen Bilimleri Öğretimi, Tasarım Odaklı Düşünme

Destekleyen Kurum

Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

EF.21.09

Etik Beyan

Bu araştırma, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Etik Kurulu 20.11.2020 tarih ve 24-20 sayılı onayı ile yürütülmüştür. Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur.

Teşekkür

Bu araştırmaya destek veren Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi'ne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Aflatoony, L. (2015). Development, implementation, and evaluation of an interaction design thinking course in the context of secondary education. Doktora tezi, Simon Fraser University, Canada. https://summit.sfu.ca/item/16524 adresinden erişilmiştir.
  2. Akarca, T. A. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarına Su temasının LEGO robotik uygulamaları ile öğretiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yayın No. 553061) [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Akbaş, Y. ve Uzunöz, A. (2011). Kavramsal değişim yaklaşımına dayalı coğrefta öğretimi: Bir uygulama örneği. e-Journal of New World Sciences Academy. 6(2), Education Sciences, 1659-1678.
  4. Akçay, S. (2018). Robotik FeTeMM uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarı, bilimsel süreç becerileri ve motivasyonları üzerine etkileri (Yayın No. 541728) [Yüksek lisans tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  5. Arslan Buyruk, A. (2022). Argümantasyona ve modelleme ile argümantasyona dayalı öğretimin kavramsal değişim ve argüman kalitesi açısından karşılaştırılması (Yayın No. 735897) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  6. Ausubel D.P. (1968). Educational psychology: A cognitive view. New York: Holt, Rinehart and Winston
  7. Atacan, B. (2020). 7.sınıf fen bilgisi dersinde tasarım odaklı düşünmeye yönelik etkinliğin öğrencilerin motivasyon, ekip çalışması ve derse ilişkin bakış açılarına etkisi (Yayın No. 629583) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  8. Ayas, A. (2016). Kavram öğrenimi. S. Çepni (Ed.). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi içinde. (14. Baskı). (s.252-284). Ankara: Pegem A Yayınları.
  9. Aydemir, A. (2019). Sosyal bilgilerde tasarım odaklı düşünme yaklaşımı (Yayın No. 538473) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  10. Aydın, G. ve Balım, A. G. (2007). Fen ve teknoloji öğretiminde kullanılan kavramsal değişim stratejilerine dayalı örnek etkinlikler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (22).

Kaynak Göster

APA
Koca, M., Türkoğlu, İ., & Kahyaoğlu, M. (2025). Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(2), 569-585. https://doi.org/10.17152/gefad.1474202
AMA
1.Koca M, Türkoğlu İ, Kahyaoğlu M. Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi. GEFAD. 2025;45(2):569-585. doi:10.17152/gefad.1474202
Chicago
Koca, Mehmet, İsmail Türkoğlu, ve Mustafa Kahyaoğlu. 2025. “Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 (2): 569-85. https://doi.org/10.17152/gefad.1474202.
EndNote
Koca M, Türkoğlu İ, Kahyaoğlu M (01 Ağustos 2025) Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 2 569–585.
IEEE
[1]M. Koca, İ. Türkoğlu, ve M. Kahyaoğlu, “Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi”, GEFAD, c. 45, sy 2, ss. 569–585, Ağu. 2025, doi: 10.17152/gefad.1474202.
ISNAD
Koca, Mehmet - Türkoğlu, İsmail - Kahyaoğlu, Mustafa. “Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45/2 (01 Ağustos 2025): 569-585. https://doi.org/10.17152/gefad.1474202.
JAMA
1.Koca M, Türkoğlu İ, Kahyaoğlu M. Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi. GEFAD. 2025;45:569–585.
MLA
Koca, Mehmet, vd. “Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 45, sy 2, Ağustos 2025, ss. 569-85, doi:10.17152/gefad.1474202.
Vancouver
1.Mehmet Koca, İsmail Türkoğlu, Mustafa Kahyaoğlu. Tasarım Odaklı Düşünme Etkinlikleriyle Bütünleştirilmiş Eğitsel Robotik Uygulamaların Ortaokul Öğrencilerinin Bilişsel Yapı ve Kavramsal Değişimine Etkisi. GEFAD. 01 Ağustos 2025;45(2):569-85. doi:10.17152/gefad.1474202