Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi

Muhammed A. Karal

Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi

Öz

Özel eğitim alanında en yaygın olarak kullanılan deneysel çalışma yöntemlerinden birisi tek-denekli araştırmalardır. Bu araştırmalarda bağımlı değişken ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çizgi grafikleri, görsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmektedir. Bu analizlerin objektif bir şekilde yapılabilmesi ve karmaşıklıklardan doğabilecek anlaşılmazlıkların önüne geçilebilmesi için belirli kalite standartlarının takip edilmesi gerekmektedir. Bu araştırma kapsamında özel eğitim alanında tek-denekli modellerden yararlanmış çalışmalarda yer alan çizgi grafiklerinin temel yapı ve kalite özelliklerine göre geliştirilmiş standartlara uygunlukları incelenmiştir. Bulgular, grafiklerin oluşturulma aşamasında temel yapı ve kalite özelliklerinde eksiklikler olduğunu göstermiştir. Ek olarak, çizgi grafiklerindeki eksikliklerin nasıl iyileştirilebileceği ve standartlar takip edilerek nasıl daha kaliteli grafiklere ve dolayısıyla hem etkili hem de tutarlı görsel analizlere ulaşılabileceğinin altı çizilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Tek denekli çalışmalar, Çizgi grafikleri, Grafik standartları, Özel eğitim

Kaynakça

Alberto, P. A., & Troutman, A. C. (2013). Applied behavior analysis for teachers (9th ed.). Pearson.
American Psychological Association. (2020). Publication Manual of the American Psychological Association (7th ed.). American Psychological Association.
American Standards Association. (1938). Time series charts: a manual of design and construction. The American Society of Mechanical Engineers.
American Statistical Association. (1915). Joint committee on standard for graphic presentation. Publication of the American Statistical Association, 14 (112), 790- 797.
Barlow, D. H., Nock, M. K., & Hersen, M. (2009). Single case experimental designs: strategies for studying behavior change (3rd ed.). Pearson.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi
Cleveland, W. S. (1984a). Graphs in scientific publications. The American Statistician, 38, 261- 269. https://doi.org/10.1080/00031305.1984.10483223.
Cleveland, W. S. (1984b). Graphical methods for data presentation: Full scale breaks, dot charts, and multibased logging. The American Statistician, 38, 270- 280. https://doi.org/10.1080/00031305.1984.10483224.
Cleveland, W. S. (1994). The elements of graphing data. Hobart Press.
Cooper, J. O., Heron, T. E., & Heward, W. L. (2020). Applied behavior analysis (3nd ed.). Pearson Prentice Hall.

Dart, E. H., & Radley, K. C. (2017). The impact of ordinate scaling on the visual analysis of single-case data. Journal of School Psychology, 63, 105-118.
Genç Tosun, D. (2019). Grafik çizimi ve görsel analiz. D. Erbaş & Ş. Y. Özkan (Eds.), Uygulamalı Davranış Analizi (pp. 110- 144) içinde. Pegem Akademi
Grant, R. (2019). Data visualization: Charts, maps and interactive graphics. CRC Press
Harris, R. L. (1999). Information graphics: a comprehensive illustrated reference. Oxford University Press.
Hartmann, D. P., Barrios, B. A., & Wood, D. D. (2004). Principles of behavioral observation. In S. N. Haynes and E. M. Hieby (Eds.), Comprehensive handbook of psychological assessment (Vol. 3, pp. 108-127). John Wiley & Sons.
Horner, R. H., Carr, E. G., Halle, J., Mcgee, G., Odom, S., & Wolery, M. (2005). The use of single-subject research to identify evidence-based practice in special education. Exceptional Children, 71(2), 165- 179. https://doi.org/10.1177/0014400290507100203
Horner, R. H., & Spaulding, S. (2010). Single-case research designs. In N. J. Salkind (Ed.), Encyclopedia of research design (pp. 1386- 1394). SAGE
Johnston, J. M., & Pennypacker, H. S. (2009). Strategies and tactics of behavioral research (3rd ed.). Routledge.
Kazdin, A. E. (2011). Single-case research designs: Methods for clinical and applied settings (2nd ed.). Oxford University Press
Kennedy, C. H. (2005). Single-case designs for educational research. Allyn & Bacon.
Kratochwill, T. R., Hitchcock, J. H., Horner, R. H., Levin, J. R., Odom, S. L., Rindskopf, D. M., & Shadish, W. (2010). Single case design technical documentation. http://ies.ed.gov/ncee/wwc_scd.pdf
Kratochwill, T. R., Hitchcock, J. H., Horner, R. H., Levin, J. R., Odom, S. L., Rindskopf, D. M., & Shadish, W. (2013). Single-case intervention research design standards. Remedial and Special Education, 34(1), 26- 38. https://doi.org/10.1177/0741932512452794
Kratochwill, T. R., Levin, J. R., Horner, R. H., & Swoboda, C. M. (2014). Visual analysis of single-case intervention research: Conceptual and methodological issues. In T. R.
Kratochwill & J. R. Levin (Eds.), Single-case intervention research: Methodological and statistical advances. American Psychological Association.
Kubina, R. M., Kostewicz, D. E., Brennan, K. M., & King, S. A. (2017). A critical review of line graphs in behavior analytic journals. Educational Psychology Review, 29, 583- 598.
Lane, J. D., & Gast, D. L. (2014). Visual analysis in single case experimental design studies: brief review and guidelines. Neuropsychological Rehabilitation: An International Journal, 24(3-4), 445- 463. https://doi.org/10.1080/09602011.2013.815636
Lattal, K. A. (2004). Steps and pips in the history of the cumulative recorder. Journal of Experimental Analysis of Behavior, 82, 329- 355. https://doi.org/10.1901/jeab.2004.82-329.
Ledford, J. R., Barton, E. E., Severini, K. E., Zimmerman, K. N., & Pokorski, E. A. (2019). Visual display of graphic data in single case design studies: Systematic review and expert preference analysis. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 54(4), 315- 327.
Ledford, J. R., & Gast, D. L. (2018). Single case research methodology: Applications in special education and behavioral sciences. Routledge.
National Autism Center. (2015). Findings and conclusions: National standards project, Phase 2. https://www.nationalautismcenter.org/national-standards-project/results-reports/
Nicol, A. A. M., & Pexman, P. M. (2013). Displaying your findings: A practical guide for creating figures, posters, and presentations. (6th ed.). American Psychological Association.
Odom, S., Brantlinger, E., Gersten, R., Horner, R. H., Thompson, B., & Harris, K. B. (2005). Research in special education: Scientific methods and evidence-based practices. Exceptional Children, 71(2), 137- 148. https://doi.org/10.1177/001440290507100201
Ottenbacher, K. J. (1993). Interrater agreement of visual analysis in single-subject decisions: Quantitative review and analysis. American Journal of Mental Retardation, 98(1), 135- 142.
Parsonson, B., & Baer, D. (1978). The analysis and presentation of graphic data. In T. Kratochwill (Ed.), Single subject research (pp. 101- 166). Academic.
Peltier, C., McKenna, J. W., Sinclair, T. E., Garwood, J., & Vannest, K. J. (2021). Brief report: ordinate scaling and axis proportions of single-case graphs in two prominent EBD journals from 2010 to 2019. Behavioral Disorders, 1- 30.
Peltier, C., Morano, S., Shin, M., Stevenson, N., & McKenna, J. W. (2021). A decade review of single-case graph construction in the field of learning disabilities Learning Disabilities Research & Practice, 1- 15.
Peltier, C., Muharib, R., Haas, A., & Dowdy, A. (2021). A decade review of two potential analysis altering variables in graph construction. Journal of Autism and Developmental Disorders, 1- 12. https://doi.org/10.1007/s10803-021-04959-0
Radley, K. C., Dart, E. H., & Wright, S. J. (2018). The effect of data points per x- to y- axis ratio on visual analysts evaluation of single-case graphs. School Psychology Quarterly, 33(2), 314- 322.
Pierce, W. D., & Cheney, C. D. (2013). Behavior analysis and learning (5th ed.). Psychology Press.
Robbins, N. B. (2005). Creating more effective graphs. Wiley.
Spriggs, A. D., Lane, J. D., & Gast, D. L. (2018). Visual representation of data. In J. R. Ledford & D. L. Gast (Ed.), Single subject research methodology in behavioral sciences (pp. 252- 283). Routledge.
Tufte, E. R. (2001). The visual display of quantitative information (2nd ed.). Graphic Press.
Wolery, M. (2013). A commentary: Single-case design technical document of the What Works Clearinghouse. Remedial and Special Education, 34(1), 39- 43. https://doi.org/10.1177/0741932512468038

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Muhammed A. Karal ^*
0000-0001-7721-3555
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

18 Nisan 2021

Kabul Tarihi

8 Ekim 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 41 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA53TN63JZ

APA

Karal, M. A. (2021). Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(3), 1715-1738. https://izlik.org/JA53TN63JZ

AMA

1.Karal MA. Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi. GEFAD. 2021;41(3):1715-1738. https://izlik.org/JA53TN63JZ

Chicago

Karal, Muhammed A. 2021. “Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 (3): 1715-38. https://izlik.org/JA53TN63JZ.

EndNote

Karal MA (01 Aralık 2021) Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 3 1715–1738.

IEEE

[1]M. A. Karal, “Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi”, GEFAD, c. 41, sy 3, ss. 1715–1738, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53TN63JZ

ISNAD

Karal, Muhammed A. “Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41/3 (01 Aralık 2021): 1715-1738. https://izlik.org/JA53TN63JZ.

JAMA

1.Karal MA. Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi. GEFAD. 2021;41:1715–1738.

MLA

Karal, Muhammed A. “Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 3, Aralık 2021, ss. 1715-38, https://izlik.org/JA53TN63JZ.

Vancouver

1.Muhammed A. Karal. Özel Eğitim Alanında Yayımlanmış Tek-denekli Çalışmalarda Yer Alan Çizgi Grafiklerinin İncelenmesi. GEFAD [Internet]. 01 Aralık 2021;41(3):1715-38. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53TN63JZ