Sağlık Okuryazarlığı Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi

Objective: Health literacy, which has gained importance for all stakeholders in recent years, can be defined as basic health information that will affect the decisions of individuals in accessing health services and their capacity to understand these services. In the literature, it is seen that the studies on health literacy have increased recently. The aim of this research is to present the scientific map of the field of health literacy strategically and thematically within the framework of the researches. Materials and Methods: The data used in this study were obtained from the Web of Science (WoS) database covering the years 1975-2019. The data obtained were analyzed and visualized in the R based Bibliometrix analysis program with the web interface provider Biblioshiny. Results: In the research, 808 documents were reached among 401 sources. The most cited references are to a publication published in 1996. There has been an increase in research on health literacy since 2004, with the highest number of publications in 2018. The most publications have been made in the USA. It has been determined that the most relevant and effective source is "Patient Education and Counseling", and the most relevant and influential author is "Kripalani S". Conclusion: It has been evaluated that the findings of this research will guide all relevant stakeholders and scientific activities that increase awareness about health literacy should be supported.

Amaç: Son yıllarda tüm paydaşlar için önem kazanan sağlık okuryazarlığı, bireylerin alacakları sağlık hizmetlerine ulaşmada verecekleri kararlara etki edecek temel sağlık bilgileri ve bu hizmetleri anlama kapasiteleri olarak tanımlanabilir. Alan yazında sağlık okuryazarlığı ilgili yapılan araştırmaların son zamanlarda artış gösterdiği görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, yapılan araştırmalar çerçevesinde, sağlık okuryazarlığı alanının bilimsel haritasının stratejik ve tematik olarak ortaya konulmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada kullanılan veriler 1975-2019 yıllarını kapsayacak şekilde Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilmiştir. Elde edilen veriler R tabanlı Bibliometrix analiz programında web arayüz sağlayıcısı olan Biblioshiny programı ile analiz edilmiş ve görselleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmada 401 kaynak içerisinde 808 belgeye ulaşılmıştır. En fazla atıf 1996 yılında yayımlanmış bir yayına aittir. Sağlık okuryazarlığı ile ilgili yapılan araştırmalarda 2004 yılından itibaren artış olmuştur ve en fazla yayın 2018 yılında yapılmıştır. En fazla yayın ABD'de yapılmıştır. En ilgili ve etkili kaynağın “Patient Education and Counseling” olduğu, en ilgili ve etkili yazarın ise “Kripalani S” olduğu belirlenmiştir. Türkiye, en etkili ülkeler sıralamasında ilk 20'ye girememiştir. Ayrıca hiçbir ülkeyle iş birliği içerisinde bulunmamıştır. Sonuç: Bu araştırma bulgularının ilgili tüm paydaşlara yol gösterici olacağı ve sağlık okuryazarlığı ile ilgili farkındalığı artırıcı bilimsel faaliyetlerin desteklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.