Araştırma Makalesi

SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Cilt: 48 Sayı: 1 15 Şubat 2023
PDF İndir
EN TR

SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Öz

Siyez buğdayı (Triticum monococcum), ülkemizde özellikle Kastamonu ilinde yetiştirilen ve yaklaşık on bin yıl önce kültüre alınmış günümüz buğdaylarının atasıdır. Morfolojik yapısı itibariyle diğer buğdaylardan farklı olarak kavuzuyla hasat edilmekte, kepek tabakası endosperme daha sıkı bağlı olduğundan diğer buğdayların işlendiği modern değirmenlerde öğütülememektedir. Bu nedenle hasadından sonra selektörden geçirme, kavuzdan ayrıma işlemleri yapılmakta, tam buğday formunda değirmende kırıldıktan sonra elenerek kepek tabakası ayrılmaktadır. Nişastalı endospermce zengin %25 düzeyinde kepek değirmen atık/yan ürünü olarak ayrılmaktadır. Siyez kepeği iri taneli endosperm içermesi nedeniyle gıda sektöründe kullanım alanı bulamamakta ve hayvan yemi olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, buğday unu yerine siyez kepeğinden spontan fermantasyon ile üretilen ekşi mayanın ekmekte kullanımının optimizasyonu yapılmış, ekmek kalite ve biyoaktif nitelikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Optimizasyon sonucu Hamur Verimi (HV):200 oranında hazırlanan siyez kepeği ekşi mayasının ekmekte %34.23 oranında kullanılması gerektiği buna karşılık formülasyondaki su oranın da %52.78 düzeyinde olması gerektiği belirlenmiştir. Üretilen optimize ekmek, ekmeklik buğday kepeği içerikli ekmeğe göre daha hacimli, yeme kalitesi, lezzet ve iç dokusu daha iyi olarak nitelendirilmiştir. Aynı zamanda fitik asit degradasyonu, mineral madde ve protein içeriğinde de artış tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği

Teşekkür

Bu çalışma Fatmanur Örü’nün lisans bitirme proje ödevinden üretilmiştir. Bu proje 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği Programı kapsamında TUBİTAK-BİDEB tarafından da desteklenmiştir. Yazarlar TUBİTAK-BİDEB’e teşekkürlerini sunarlar.

Kaynakça

  1. AACC. (1990). American Association of Cereal Chemists International, Approved Methods of the AACC (8th ed.), The Association: St.Paul, MN, USA.
  2. Altuğ Onoğur, T., Elmacı,Y. (2011). Gıdalarda Duyusal Değerlendirme, Meta Basım, 130 s., Bornova, İzmir.
  3. Bilgiçli, N., Türker, S. (2004). Tarhanada sindirilebilir protein ve kül miktarı üzerine maya, malt unu ve fitaz katkılarının etkilerı1, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18 (33): 90 – 97.
  4. Bilgicli, N., Elgun,A, Turker,S. (2006). Effects of various phytase sources on phyticacid content, mineral extractability and protein digestibility of tarhana, Food Chemistry, 98:329–337. doi: 10.1016/j.foodchem.2005.05.078
  5. Brandolini, A., Hidalgo, A., Moscaritolo, S. (2008). Chemical composition and pasting properties of einkorn (Triticum monococcum L. subsp. monococcum) whole meal flour, Journal of Cereal Science, 47: 599–609. doi: 10.1016/j.jcs.2007.07.005
  6. Chavan, R.S., Chavan, S.R. (2011). Sourdough Technology-A traditional way for whole some foods: A Review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 10: 170-183. doi:10.1111/j.1541-4337.2011.00148.x
  7. Coda, R, Rizzello, C.G., Pinto, D., Gobbetti, M. (2012). Selected lacti acid bacteria synthesize antioxidant peptides during sourdough fermentation of cereal flours. Applied and Environmental Microbiology, 78:1087–1096.
  8. Corsetti, A., Settanni, L., (2007). Lactobacilli in sourdough fermentation. Food Research International, 40: 539–558.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Şubat 2023

Gönderilme Tarihi

30 Ekim 2022

Kabul Tarihi

20 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 48 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Örü, F., & Hendek Ertop, M. (2023). SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Gıda, 48(1), 209-226. https://doi.org/10.15237/gida.GD22121
AMA
1.Örü F, Hendek Ertop M. SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. GIDA. 2023;48(1):209-226. doi:10.15237/gida.GD22121
Chicago
Örü, Fatmanur, ve Müge Hendek Ertop. 2023. “SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Gıda 48 (1): 209-26. https://doi.org/10.15237/gida.GD22121.
EndNote
Örü F, Hendek Ertop M (01 Şubat 2023) SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Gıda 48 1 209–226.
IEEE
[1]F. Örü ve M. Hendek Ertop, “SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”, GIDA, c. 48, sy 1, ss. 209–226, Şub. 2023, doi: 10.15237/gida.GD22121.
ISNAD
Örü, Fatmanur - Hendek Ertop, Müge. “SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Gıda 48/1 (01 Şubat 2023): 209-226. https://doi.org/10.15237/gida.GD22121.
JAMA
1.Örü F, Hendek Ertop M. SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. GIDA. 2023;48:209–226.
MLA
Örü, Fatmanur, ve Müge Hendek Ertop. “SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Gıda, c. 48, sy 1, Şubat 2023, ss. 209-26, doi:10.15237/gida.GD22121.
Vancouver
1.Fatmanur Örü, Müge Hendek Ertop. SİYEZ KEPEĞİ EKŞİ HAMUR OPTİMİZASYONUNUN EKMEĞİN KALİTE VE BİYOAKTİF NİTELİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. GIDA. 01 Şubat 2023;48(1):209-26. doi:10.15237/gida.GD22121

Cited By

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.