Derleme

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR

Cilt: 50 Sayı: 4 10 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR

Öz

Küresel ısınmaya bağlı olarak meyve ve sebzelerin üretiminde görülen sorunlar özellikle az gelişmiş ülkelerde gıdaya erişimi kısıtlamaktadır. Hasat sonrası kayıpların azaltılması ve raf ömrünün uzatılması için inovatif, verimli ve çevre dostu metotlar uygulanmalıdır. Bu literatür taramasında, hasat sonrası uygulanan geleneksel metotlar ile yenilebilir kaplama, modifiye atmosferde paketleme (MAP), ışınlama, UV-C gibi inovatif yöntemlerin kombinasyonunun meyve ve sebzelerin kalite ve raf ömrü üzerine etkisi incelenmiştir. Sıcak su+gama ışınlaması, MAP+UV-C, 1-Metilsiklopropenin (1-MCP)+UV-C, MAP+ışınlama, yenilebilir kaplama+MAP gibi kombine yöntemlerin tekil uygulamalardan daha olumlu sonuçlar verdiği görülmüştür. Bu kombine yöntemlerin sinerjik etkisiyle ürün kalitesinin korunması, raf ömrünün uzatılması, ağırlık ve ürün kayıplarının azaltılması sağlanabilmektedir. Bu uygulamalar, gıda ısrafının, kıtlık riskinin ve tarımsal ürünlerden kaynaklanan karbon emisyonlarının azalmasını sağlayarak sürdürülebilir kalkınmayı destekleyecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abubakar, M. M., Norida, M., Rafii, M. Y., Nakasha, J. J. (2020). Effects of post-harvest hot water treatments on the fungi contamination, physiology and quality of rock melon fruit. Australian Journal of Crop Science, 14(7), 1081-1087.
  2. Adegoroye, A., Olubunmi-Ajayi, T. S., Akinbola, A. E., Oguntuase, D. T. (2023). Socioeconomic and performance of agripreneurs: A case study of dried melon value chain in Owo local government of Ondo State, Nigeria. International Journal of Management & Entrepreneurship Research, 5(12), 851-862.
  3. Aier, J., Panda, K. K., Siddiqui, N., Paul, D. (2024). Potential role of post-harvest management in agribusiness. In BIO Web of Conferences (Vol. 110, p. 04001). EDP Sciences.
  4. Akkurt, F., Yılmaz, E., Şen, F. (2024). Determination of the Effects of Some Post-Harvest Treatments on the Quality of Banana Fruits During Storage and After Ripening. Meyve Bilimi, 11(1), 43-51.
  5. Ali, A., Tan, Y., Medani, K., Xia, C., Abdullahi, N. M., Mahmood, I., Yang, S. (2025). Horticultural postharvest loss’ and its socio-economic and environmental impacts. Journal of Environmental Management, 373, 123458.
  6. Ali, M., Ali, A., Ali, S., Chen, H., Wu, W., Liu, R., ..., Gao, H. (2025). Global insights and advances in edible coatings or films toward quality maintenance and reduced postharvest losses of fruit and vegetables: An updated review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 24(1), e70103.
  7. Alonso-Salinas, R., López-Miranda, S., Pérez-López, A. J., Acosta-Motos, J. R. (2024). Strategies to delay ethylene-mediated ripening in climacteric fruits: Implications for shelf life extension and postharvest quality. Horticulturae, 10(8), 840.
  8. Amiri, A., Mortazavi, S. M. H., Ramezanian, A., Mahmoodi Sourestani, M., Mottaghipisheh, J., Iriti, M., Vitalini, S. (2021). Prevention of decay and maintenance of bioactive compounds in strawberry by application of UV-C and essential oils. Journal of Food Measurement and Characterization, 15(6), 5310-5317.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Gıda Sürdürülebilirliği, Gıda Teknolojileri, Meyve-Sebze Teknolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

10 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2025

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 50 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Beşen, D., & Akyıldız, A. (2025). SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR. Gıda, 50(4), 585-605. https://doi.org/10.15237/gida.GD25047
AMA
1.Beşen D, Akyıldız A. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR. GIDA. 2025;50(4):585-605. doi:10.15237/gida.GD25047
Chicago
Beşen, Dila, ve Asiye Akyıldız. 2025. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR”. Gıda 50 (4): 585-605. https://doi.org/10.15237/gida.GD25047.
EndNote
Beşen D, Akyıldız A (01 Ağustos 2025) SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR. Gıda 50 4 585–605.
IEEE
[1]D. Beşen ve A. Akyıldız, “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR”, GIDA, c. 50, sy 4, ss. 585–605, Ağu. 2025, doi: 10.15237/gida.GD25047.
ISNAD
Beşen, Dila - Akyıldız, Asiye. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR”. Gıda 50/4 (01 Ağustos 2025): 585-605. https://doi.org/10.15237/gida.GD25047.
JAMA
1.Beşen D, Akyıldız A. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR. GIDA. 2025;50:585–605.
MLA
Beşen, Dila, ve Asiye Akyıldız. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR”. Gıda, c. 50, sy 4, Ağustos 2025, ss. 585-0, doi:10.15237/gida.GD25047.
Vancouver
1.Dila Beşen, Asiye Akyıldız. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE GIDA İSRAFI YÖNÜNDEN HASAT SONRASI İŞLEMLER VE KOMBİNE UYGULAMALAR. GIDA. 01 Ağustos 2025;50(4):585-60. doi:10.15237/gida.GD25047

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.