TÜRK MUTFAĞINDA GLÜTENSİZ ÜRÜN GELİŞTİRMEDE AHLAT ARMUDU UNU KULLANIMI
Öz
Bu araştırma, çölyak hastalığı ve glüten hassasiyeti bulunan bireyler için güvenli ve kültürel açıdan tatmin edici gıdalar geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Türk mutfağında yaygın olarak tüketilen Kayseri mantısı, kaşarlı poğaça ve cevizli baklavanın glütensiz alternatifleri hazırlanmıştır. Formülasyonlarda yerel ve fonksiyonel bir bileşen olan ahlat armudu unu kullanılmış, ancak tek başına yeterli teknolojik ve duyusal özellik göstermemesi nedeniyle un karışımları geliştirilmiştir. Duyusal değerlendirme sonuçları, kaşarlı poğaça ve cevizli baklavanın tat, aroma ve doku açısından yüksek kabul gördüğünü; Kayseri mantısının ise özellikle yumuşaklık ve çiğneme özellikleri bakımından geliştirmeye ihtiyaç duyduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, glütensiz ürünlerde yerel hammaddelerin dengeli kullanımının ürün kalitesini artırabileceğini göstermektedir. Araştırma, çölyak hastalığı veya glüten hassasiyeti olan bireyler için ürün çeşitliliğine katkı sağlamakta, ayrıca yöresel hammaddelerin glütensiz üretimde değerlendirilmesine yönelik sürdürülebilir bir yaklaşım sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Acun, S., Gül, H., Ulutürk, Ş., Çevik, H.E., Yaver, Y. 2024. Şeker ikamesi olarak doğal tatlandırıcılar ile glütensiz muffin kek üretimi ve kalite değerlendirmesi. Aydın Gastronomy, 8(1): 15-30. doi.org/10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v08i1002
- Altuğ Onoğur T, Elmacı Y. 2015. Gıdalarda duyusal değerlendirme. 3. baskı. Sidas Medya, İstanbul. Türkiye Beckley, J.H., Foley, M.M., Topp, E.J., Huang, J.C., Prinyawiwatkul, W. (eds.). 2008. Accelerating new food product design and development. 2nd ed., John Wiley & Sons, Hoboken, NJ, ABD.
- Bourekoua, H., Różyło, R., Benatallah, L., Wójtowicz, A., Łysiak, G., & Sujak, A. 2017. Characteristics of gluten-free bread: Quality improvement by the addition of starches/hydrocolloids and their combinations using a definitive screening design. European Food Research and Technology, 243(12), 2163-2174.
- Bozyazikavutu. 2022. Kurutulmuş ahlat armudu paylaşımı. [Instagram fotoğrafı]. Instagram. https://www.instagram.com/bozyazikavutu (Erişim tarihi: 07 Mayıs 2025).
- Cappelli, A., Oliva, N., Cini, E. 2020. A systematic review of gluten-free dough and bread: Dough rheology, bread characteristics, and improvement strategies. Applied Sciences, 10(18), 6559.
- Capriles VD, Arêas JAG. 2014. Novel approaches in gluten-free breadmaking: Interface between food science, nutrition, and health. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety 13(5):871-890. doi:10.1111/1541-4337.12091
- Carboni AD, Puppo MC, Ferrero C. 2024. Gluten-free lentil cakes with optimal technological and nutritional characteristics. Journal of the Science of Food and Agriculture 104(10):6298-6310. doi:10.1002/jsfa.13459
- Ceylan, V., Muştu, Ç. 2021. Keçiboynuzu unu bazlı glütensiz kurabiye formülasyonu geliştirilmesi. Aydın Gastronomy, 5(1), 1-12. doi.org/10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v05i100 1
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Sürdürülebilirliği, Temel Gıda İşlemleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
1 Eylül 2025
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 51 Sayı: 3
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.