Araştırma Makalesi

SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 51 Sayı: 5 13 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada, siyah sarımsak kullanılarak geliştirilen fonksiyonel soslarda fenolik bileşikler ve antioksidan aktivite gösteren bileşiklerin biyoeri-şilebilirliği in vitro sindirim modeli ile değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar taze sarımsak bazlı soslarla karşılaştırılmıştır. HPLC-PDA analizi, epikateşin ve gallik asitin sarımsak soslarında tespit edilen ana flavonoid ve fenolik asit olduğunu ortaya koymuştur. Yağı azaltılmış siyah sarım-sak sosunda, biyoerişilebilir toplam fenolik madde miktarı 110.3±4.1 mg GAE/100 g olarak belirlenerek diğer formülasyonlara kıyasla %11-24 daha yüksek bulunurken, intestinal sindirim sonrası FRAP değeri de 15.9±2.2 mg TE/100 g ile diğer formülasyonlardan anlamlı düzeyde yük-sek bulunmuştur (P<0.05). Kromatografik analiz sonuçları da bu bulguları desteklemiş ve yağı azaltılmış siyah sarımsak sosunda biyoerişilebilir gallik asit ve klorojenik asit miktarları sırasıyla 5011.2±14.5 ve 92.5±6.4 µg/100 g olarak belirlenerek diğer sos örneklerine kıyasla %27-47 daha yüksek bulunmuştur (P<0.05). Sonuç olarak, siyah sarımsak kullanımı ve yağ azaltımı, sos matriksinde fenolik bileşiklerin biyoerişilebilirliğini iyileştirmeye yönelik etkili bir formülasyon yaklaşımı olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012406177

Etik Beyan

Bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen duyusal analiz için Bursa Uludağ Üniversitesi Araştırma ve Yayın Etik Kurulları Fen ve Mühendislik Bilimleri Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan etik kurul izni alınmıştır (Oturum Tarihi: 30 Haziran 2025; Oturum Sayısı: 2025-06; Karar No: 16).

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından finansal olarak desteklenmiştir (Proje No: 1919B012406177).

Kaynakça

  1. Ahmad, R., Ahmad, N., Riaz, M., Al‐tarouti, M., Aloufi, F., AlDarwish, A., Alalaq, B., Alhanfoush, B., & Khan, Z. (2020). Optimization of extraction and quantification technique for phenolics content of garlic (Allium sativum): An application for comparative phytochemical evaluation based on cultivar origin. Biomedical Chromatography, 34(11), e4942, https://doi.org/10.1002/bmc.4942.
  2. Ahmed, T., & Wang, C. K. (2021). Black garlic and its bioactive compounds on human health diseases: A review. Molecules, 26(16), 5028, https://doi.org/10.3390/molecules26165028.
  3. Avcı, E., Tekin-Çakmak, Z. H., Özgölet, M., Karasu, S., Kasapoğlu, M. Z., Ramadan, M. F., & Sağdıç, O. (2023). Capsaicin rich low-fat salad dressing: Improvement of rheological and sensory properties and emulsion and oxidative stability. Foods, 12(7), 1529. https://doi. org/10.3390/foods1207152.
  4. Benzie, I.F., & Strain, J. (1996). The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of “antioxidant power”: the FRAP assay. Analytical Biochemistry, 239(1), 70-76, https://doi.org/10.1006/abio.1996.0292
  5. Cao, W., Li, L., Wang, J., Guo, W., Chen, W., Pan, L., & Li, D. (2025). Effects of black garlic polyphenols on the physicochemical characteristics, antioxidant activity, and sensory evaluation of yogurt. Gels, 11(7), 561, https://doi.org/10.3390/gels11070561.
  6. Capanoglu, E., Kamiloglu, S., Demirci Cekic, S., Sozgen Baskan, K., Avan, A. N., Uzunboy, S., & Apak, R. (2022). Antioxidant activity and capacity measurement. In: Plant Antioxidants and Health, Ekiert, H.M., Ramawat, K.G., Arora, J. (Eds.), Springer, pp. 709-773, https://doi.org/10.1007/978-3-030-45299-5_22-1.
  7. Dantas, A. M., Fernandes, F. G., Magnani, M., & Borges, G. D. S. C. (2023). Gastrointestinal digestion assays for evaluating the bioaccessibility of phenolic compounds in fruits and their derivates: An overview. Food Research International, 170, 112920, https://doi. org/10.1016/j.foodres.2023.112920.
  8. Döver, H., Bekar, E., ve Kamiloglu, S. (2024). Çörek otu posasının marmelat yapımında değerlendirilmesi: Fenolik bileşiklerin biyoerişilebilirliği ve antioksidan kapasite üzerine etkileri. Gıda, 49(6), 1206-1217, https://doi.org/10.15237/gida.GD24085.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Kimyası ve Gıda Sensör Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Ekim 2026

Yayımlanma Tarihi

13 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

30 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 51 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Terut, R., Kaya, E. C., Tomaş, M., & Kamiloğlu Beştepe, S. (2026). SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gıda, 51(5), 999-1012. https://doi.org/10.15237/gida.GD26061
AMA
1.Terut R, Kaya EC, Tomaş M, Kamiloğlu Beştepe S. SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. GIDA. 2026;51(5):999-1012. doi:10.15237/gida.GD26061
Chicago
Terut, Rukiye, Elif Ceren Kaya, Merve Tomaş, ve Senem Kamiloğlu Beştepe. 2026. “SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Gıda 51 (5): 999-1012. https://doi.org/10.15237/gida.GD26061.
EndNote
Terut R, Kaya EC, Tomaş M, Kamiloğlu Beştepe S (01 Ekim 2026) SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gıda 51 5 999–1012.
IEEE
[1]R. Terut, E. C. Kaya, M. Tomaş, ve S. Kamiloğlu Beştepe, “SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, GIDA, c. 51, sy 5, ss. 999–1012, Eki. 2026, doi: 10.15237/gida.GD26061.
ISNAD
Terut, Rukiye - Kaya, Elif Ceren - Tomaş, Merve - Kamiloğlu Beştepe, Senem. “SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Gıda 51/5 (01 Ekim 2026): 999-1012. https://doi.org/10.15237/gida.GD26061.
JAMA
1.Terut R, Kaya EC, Tomaş M, Kamiloğlu Beştepe S. SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. GIDA. 2026;51:999–1012.
MLA
Terut, Rukiye, vd. “SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Gıda, c. 51, sy 5, Ekim 2026, ss. 999-1012, doi:10.15237/gida.GD26061.
Vancouver
1.Rukiye Terut, Elif Ceren Kaya, Merve Tomaş, Senem Kamiloğlu Beştepe. SİYAH SARIMSAK SOSLARINDA FENOLİK BİLEŞİKLERİN BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. GIDA. 01 Ekim 2026;51(5):999-1012. doi:10.15237/gida.GD26061

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.