DETERMINATION OF KNOWLEDGE LEVEL AND CONSUMPTION STATUS OF CONSUMERS ON PROBIOTIC AND PREBIOTIC FOODS: A SAMPLE OF IZMIR/BORNOVA

Öz

This research is planned to determine the level of knowledge and consumption status of consumers living in Bornova/Izmir about probiotic and prebiotic foods. 196 volunteers participated in survey were determined by random sampling method. 51.5% females and 48.5% males participated in the survey and the age range consisted between 22-24 years (31.6%). The results of survey show that 49% of the consumers know the definition of probiotic and prebiotic terms. It was detected that 52.3% of the consumers take care of food label, 41% consume probiotics at least once a week and 54.1% take benefit to consume these foods. 63.9% of the consumers declared that they are consuming these foods for their benefits on digestive system. The results of this study show that the importance of probiotic and prebiotic products, which have many positive effects on health, should be emphasized and the public should be informed correctly on these foods.

Anahtar Kelimeler

• Probiotic,prebiotic,knowledge level,survey,consumer

TÜKETİCİLERİN PROBİYOTİK VE PREBİYOTİK GIDALARA YÖNELİK BİLGİ DÜZEYLERİ VE TÜKETİM DURUMLARININ BELİRLENMESİ: İZMİR/BORNOVA ÖRNEĞİ

Öz

Bu araştırma, İzmir’in Bornova ilçesinde yaşayan bireylerin probiyotik ve prebiyotik gıdalar hakkındaki bilgi düzeylerini ve tüketim durumlarını belirlemek amacıyla planlanmıştır. Ankete katılan gönüllü 196 kişi tesadüfi örneklem yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Ankete katılan kişilerin %51.5’ini kadın, %48.5’ini erkekler oluşturmuş ve yaş aralığı çoğunlukla (%31.6) 22-24 arasında değişim göstermiştir. Anket sonuçları tüketicilerin %49’unun probiyotik ve prebiyotik kavramını bildiğini ortaya koymuştur. Tüketicilerin %52.3’ünün probiyotik/prebiyotik ürün satın alırken besin etiketine dikkat ettiği, %41’inin haftada en az bir kere probiyotik tükettiği, %54.1’inin ise tükettiği bu gıdalardan yarar gördüğü saptanmıştır. Probiyotik ve prebiyotik gıda tüketenlerin %63.9’unun bu ürünleri sindirim sistemine olan faydalarından dolayı tükettiği belirlenmiştir. Yürütülen bu çalışmanın sonuçları, sağlık üzerine birçok olumlu etkisi olan probiyotik ve prebiyotik ürünlerin önemini vurgulaması ve toplumun bu gıdalarla ilgili olarak doğru bir şekilde bilgilendirmesi gerektiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Probiyotik,prebiyotik,bilgi düzeyi,anket çalışması,tüketici

Kaynakça

1. Annunziata, A., Vecchio, R. (2011). Factors affecting Italian consumer attitudes toward functional foods. AgBioForum, 14(1): 20-32.
2. Anonymous, (2018). The Global Probiotics Markets. www.lumina-intelligence.com. (Accessed 15 May 2019).
3. Aslan, S., Kara, R., Yaman, H. (2019). Determining the consumption habits related to probiotic products. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 7(6): 861-865.
4. Aydın M., Açıkgöz I., Şimşek B. (2010). Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencilerinin probiyotik ürün tüketimlerinin ve probiyotik kavramının bilinme düzeyinin belirlenmesi. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 5(2): 1-6.
5. Balkış, M. (2011). Lise öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları, probiyotik süt ürünleri tüketim sıklıkları ve bilgilerinin belirlenmesi: kulu örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Ana Bilim Dalı Beslenme Eğitimi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Konya, Türkiye, 140s.
6. de Barcellos, M. D., Lionello, R. L. (2011). Consumer market for functional foods in South Brazil. International Journal on Food System Dynamics, 2(2): 126-144.
7. Derin, D. Ö., Keskin, S. (2013). Gıda mühendisliği öğrencilerinin probiyotik ürün tüketim durumlarının belirlenmesi: Ege Üniversitesi örneği. Gıda, 38(4): 215-222.
8. Dölekoğlu, C. Ö., Şahin, A., Giray, F. (2015). Kadınlarda fonksiyonel gıda tüketimini etkileyen faktörler: Akdeniz illeri örneği. Journal of Agricultural Sciences, 21(4): 572-584.

9. Eser, A.G. (2017). Consumers' interest and opinions about probiotics (a sample of Çanakkale-Biga). Van Veterinary Journal, 28(1): 25-30.
10. FAO/WHO (2001). Evaluation of health and nutritional properties of powder milk and live lactic acid bacteria, Food and Agriculture Organization of the United Nations and World Health Organization Expert Consultation Report. www.fao.org/documents/pub_dett.asp?lang=en&pub_id=61756 (Accessed 2 March 2019).
11. İnanç, N., Şahin, H., Çiçek, B. (2005). Probiyotik ve prebiyotiklerin sağlık üzerine etkileri. Erciyes Tıp Dergisi, 27(3): 122-127.
12. Labrecque, J., Doyon, M., Bellavance, F., Kolodinsky, J. (2006). Acceptance of functional foods: A comparison of French, American, and French Canadian consumers. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue canadienne d'agroeconomie, 54(4): 647-661.
13. Oliver, L., Rasmussen, H., Gregoire, M. B., Chen, Y. (2014). Health care provider's knowledge, perceptions, and use of probiotics and prebiotics. Topics in Clinical Nutrition, 29(2): 139-149.
14. Önay, D. (2007). Probiyotikler, Akademik Gıda, Gıda Mühendisliği ve Gıda Sanayi Dergisi, 5 (25): 15-16.
15. Özdemir, P.Ö., Fettahlıoğlu, S., Topoyan, M. (2009). Fonksiyonel gıda ürünlerine yönelik tüketici tutumlarını belirleme üzerine bir araştırma. Ege Akademik Bakış, 9(4): 1079-1099.
16. Philip, C., Sreedhar, G., Muhammed, A., Majid, S. A. (2019). Knowledge and awareness of probiotics among the dental students in Thodupuzha-A questionnaire study. Global Journal for Research Analysis, 8(03): 1-3.
17. Raghuwanshi, S., Misra, S., Bisen, P. S. (2015). Indian perspective for probiotics: A review. Indian Journal of Dairy Science, 68(3): 1-12.
18. Roberfroid, M.B. (2000). Prebiotics and probiotics: are they functional foods? The American Journal of Clinical Nutrition, 71(6): 1682-1687.
19. Seçer, A., Kantar-Davran, M., Tok, N., Emeksiz, F., Akbay, C., Tapkı, N. (2014). Akademisyenlerin fonksiyonel gıdalara yönelik algılarının ve tutumlarının belirlenmesi: Doğu Akdeniz Bölgesi üniversiteleri örneği. XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3-5 Eylül 2014, Samsun, Türkiye, 1277s.
20. Tarakçı, Z., Karaağaç, M., Çelik, Ö.F. (2015). Ordu il merkezindeki tüketicilerin fermente süt ürünleri tüketim alışkanlıkları. Akademik Ziraat Dergisi, 4(2): 71-80.
21. Türkiye İstatistik Kurumu-TÜİK (2018). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr. (Erişim tarihi: 27.07.2019).
22. Urala, N., Lähteenmäki, L. (2007). Consumers’ changing attitudes towards functional foods. Food Quality and Preference, 18(1): 1-12.
23. Viana, J.V., Da Cruz, A.G., Zoellner, S.S., Silva, R., Batista, A.L. (2008). Probiotic foods: consumer perception and attitudes. International Journal of Food Science & Technology, 43(9): 1577-1580.
24. Yabancı, N., Şimşek, I. (2007). Üniversite öğrencilerinin probiyotik ürün tüketim durumları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 6(6): 449-454.
25. Yurttaş, M., Yılmaz, A. (2017). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin probiyotik ürünler hakkında bilgi düzeyinin ve tüketim durumunun belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2):64-69.
26. Yükselen, C. (2009). Pazarlama Araştırmaları. Detay Yayıncılık, Ankara, Türkiye, 264 s.
27. Zemzemoğlu, T.E.A., Uludağ, E., Uzun, S. (2019). Üniversite öğrencilerinin probiyotik bilgi düzeyi ve tüketim durumlarının belirlenmesi. Gıda, 44(1): 118-130.