Kalite yönetimi uygulamalarının departman düzeyinde stratejik yönetime etkisi: Üretim sektöründe bir uygulama

Öz

Günümüzde işletmelerin müşteriye sundukları ürün ve hizmet alanlarında önemi gittikçe artan kalite, maliyet, hız ve memnuniyet kavramlarının bir yönetim anlayışı olarak toplam kalite yönetimi ile daha çok ilişkilendiriliyor olması, bu yönetim anlayışında kalite yönetimi araçlarından daha çok yararlanılması sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Tam Zamanında Üretim (TZÜ)/Kanban, 5S, kalite fonksiyon göçerimi (KFG), kalite çemberleri, altı sigma, toplam verimli bakım (TVB), benchmarking (kıyaslama), ve poke-yoke olarak adlandırılan kalite yönetimi araçlarının departman düzeyinde stratejilerin oluşturulmasında ve uygulanmasında önemi bu nedenle artmaktadır. Bu bağlamda departman düzeyinde stratejilerin oluşturulma ve uygulanması, belirtilen kalite yönetim araçlarının işletmeye sağladığı yarar perspektifinde göz önüne alınacak verilere/bilgilere bağlı olacaktır. Araştırmanın amacı, belirtilen kalite yönetimi uygulamalarının departman düzeyinde stratejilerin oluşturma ve uygulanmasına olan etkisi ve farklılaştırıcı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini yönetici konumundaki 150 katılımcı oluşturmaktadır. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, verilerin analizinde parametrik ve parametrik olmayan yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, departman düzeyinde stratejik yönelimin ortaya çıkmasında görece en etkili uygulama benchmarking olmuştur. En az etkisi ortaya çıkan uygulama ise Poke-Yoke olarak belirlenmiştir. Stratejik planın oluşturulması sürecinde diğer departmanlar ve işletme sahiplerinin yer alması, kalite yönetim araçlarının uygulanmasını etkilemektedir. Departman düzeyinde stratejik planın oluşturulmasına katkıda bulunan kişiler açısından yarar ve etkinlik farklılığı TZU, KFG, Altısigma ve TVB uygulamaları için ortaya çıkmıştır. Benchmarking ve kalite çemberlerinin kullanılıyor olması stratejik planların uygulaması sürecinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkarmıştır. Departman olarak mesainin ne kadarının stratejik analiz ve karar alma faaliyetleri için harcanması açısından” 5S, AltıSigma ve Benchmarking uygulamalarının yarar ve etkinlik değerlendirmesi istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toplam kalite yönetimi
• kalite yönetimi araçları
• strateji
• departman stratejisi

The effect of quality management applications on strategic tendency in department level

Öz

Quality, cost, speed, and satisfaction that are becoming more valuable in the product and service sectors are more associated with total quality management applications with management approach. The importance of quality management tools, which are JIT/Kanban, 5S, quality function deployment (qfd), quality circles, six sigma, total productive maintenance (TPM), benchmarking, and poka-yoke is increasing in the formulation and implementation of department-level strategies. In this context, the implementation of department-level strategies will depend on the data/information to be considered in the perspective of the benefit provided by the quality management tools to the organizations. The research aims to examine the impact and differentiating role of quality management tools on the formulation and implementation of department-level strategies. The sample consists of 150 participants in managerial positions. According to the findings, benchmarking has been the most effective application in the emergence of strategic orientation at the departmental level. The application with the minor effect was determined as Poke-Yoke. In creating the strategic plan, the contribution of other departments and business owners revealed a significant relationship with quality management tools at most. Differentiates in benefits and effectiveness for those who contribute to the formulation of the strategic plan are emerged for JIT, QFD, Sixsigma and TPM. The implementation of benchmarking and quality circles significantly differentiates the executing of strategic plans. The benefit and effectiveness evaluation of 5S, SixSigma and Benchmaring applications differ statistically in terms of how much of the time is spent on strategic analysis and decision-making activities as a department.

Anahtar Kelimeler

• total quality management
• quality management tools
• strategy
• department strategy

Kaynakça

1. A.İlğan, vd., (2008), Örgütsel gelişim aracıları olarak toplam kalite yönetimi ile stratejik yönetim ve planlama yaklaşımları. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 3, (35), 77.
2. Akao, Y. (Ed.) (1990), Quality function deployment: integrating customer requirements into product design. (Translated by Glenn Mazur) Cambridge: Productivity Press.
3. Akbaba, A. (2000). Kalite Fonksiyon Göçerimi yöntemi ve hizmet işletmelerine uyarlanması. DEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(3):1-18.
4. Akcan S., Demirbak, B. (2019). Yalın Üretim tekniklerinin otomotiv yan sanayisinde uygulanmasının analizi, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 34(1), ss. 211-222
5. Aksu, İ.A., (2003). Toplam Verimli Bakım (TPM) ve endüstri işletmelerinde bir uygulama, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
6. Aktan, C. C., (2008b), Stratejik Yönetim ve Stratejik Planlama, Çimento İşveren Dergisi, Temmuz- Ağustos 4, (22), 4-21.
7. Alayoğlu, N. (2010). İnsan kaynakları yönetiminde yeni dönem: Yetenek yönetimi . Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi , (1) , 68-97 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziticaretturizm/issue/49888/639462
8. Albayrak, H . (2018). Toplam Kalite Yönetimi tekniklerinden Kaizen Ve Altı Sigma uygulamalarının kıyaslanması üzerine örnek bir uygulama . International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal , 4 (1) , 24-57 .

9. Alparslan D. (2005). Toplam Üretken Bakım yönetimi ve Eti Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’deki uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eskişehir
10. Alpaykut, S . (2014). Kalite Fonksiyon Göçerimi'nde müşteri sesinin belirlenmesinde Yapısal Eşitlik Modelinin kullanılması Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 16 (1) , 11-22 . DOI: 10.16953/deusbed.34823
11. Alpkan, L. (2000). Strateji belirleme sürecinin kapsamlılığı. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 1(2), 1-19.
12. Alpkan, L., (2000). Stratejik yönetimin kapsamlılığı, stratejik tercihler ve yönetici özellikleri arasındaki ilişkiler. (Doktora Tezi), Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kocaeli.
13. Altuğ, M. ve Nalbant, M., (2010). Süreç iyileştirme yaklaşımı olarak Altı Sigma ve bir uygulama, e-Journal of New World Sciences Academy, 5, (4), 689-712.
14. Aydın, H. (2009). Yalın Üretim Sistemi, değer akış haritalama yöntemi ve yalın üretim sisteminin çalışanlara etkileri, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
15. Ayyıldız, R. (2000). Toplam Verimli Bakım ve bir sanayi işletmesinde uygulama, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara.
16. Barakat, M. (2007). The reality of the application of TQM under the Organizations culture in the Gaza Strip. A magister message that not published. Islamic University, Gaza, Palestine.
17. Bartol, K. M. and Martin, D. C. (1991). Management. New York, N.Y: McGraw-Hill.
18. Baş, Türker (2003). Altı Sigma, Kalite Ofisi Yayınları,(5), Şubat 2003
19. Bertrand, Kate (1986), The Just-in-Time mandate, Business Marketing (November), 44-56.
20. Biçer, İ.H, ve Çiçek, I. (2013) Örgüt Kültürü ve Kalite Yönetimi, Standard Ekonomik ve Teknik Dergi, Türk Standartları Enstitüsü, 52, (618), 79-86.
21. https://statik.tse.org.tr/upload/tr/dosya/icerikyonetimi/548/16102014144352-1.pdf
22. Bozkurt, R. (1993), Kalitenin Esasları ve Deming’in Ondört İlkesi, Verimlilik Dergisi, 23/3, ss.107.
23. Bozkurt, R., ve Eşit, C., (2002). Kalite Çemberleri, Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları No:662, Ankara.
24. Brown, T.A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: The Guilford Press.
25. Browne, M.W., and Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In: Bollen, K.A., and Long, J.S. (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Beverly Hills, CA: Sage
26. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanım, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, (32), 470-483.
27. Byars, Lloyd L. (1987), Strategic Management, Harper and Row Publishers, New York (USA), 2. Baskı
28. Bylthe, Jim, (2001), Pazarlama ilkeleri, Çev: Yavuz Odabaşı, Bilim Teknik Yayınevi, İstanbul
29. Cebeci U, (2011). Türk Yan Sanayi Borsası Bülteni, 2011. Nisan 2011, (66), sf. 10.
30. Çelik, H. (2020). Süreç hatalarının önlenmesi ile toplam ekipman etkinliğinin artırılması: Poke-Yoke metodolojisi, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 7, (4), 544-565.
31. Cengiz, Y.B. ve Yayla, Y., (1997), Rekabet üstünlüğü için modern yaklaşımlar, Tüsiad-Kalder 6. Ulusal Kalite Kongresi- Tebliğler ve Özgeçmişler, İstanbul, s:151158.
32. Çetin, C. ve Akın, B., Erol, V. (2001) Toplam Kalite Yönetimi ve Kalite Güvence Sistemleri(ISO 9000-2000 Revizyonu) . Ankara: Beta Yayınevi, 2001.
33. Chakrabarti A., Singh, K. and Mahmood, I. (2007). Diversification and performance: evidence from East Asian firms. Strategic Management Journal, 28: 101-120.
34. Chan, F. T. S., Lau, H. C. W., Ip, R. W. L., Chan, H. K., and Kong, S., (2005), Implementation of Total Productive Maintenance: A case study, International Journal of Production Economics, 95, 71-94
35. Chaneski, W.S. (2002). Total Productive Maintenance-An Effective Technique, Modern Machine Shop, 75 (1), 46-47.
36. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of applied psychology, 78(1), 98.
37. Çubukcu, M . (2018). İşletmelerde uygulanan strateji tipleri ve uygulamadan örnekler . Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi , 1 (2) , 142-156 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/mana/issue/38967/452532
38. Dean, J.W. and Bowen, D.E. (1994) Management theory and Total Quality: Improving research and practice through theory development. Academy of Management Review, 19, 392-418.
39. Demireli, C.ve Bayraktar, U. (2014). Hizmet kalitesi ve hizmet değerinin müşteri memnuniyetine etkisi: Demiryolu taşımacılığında bir uygulama. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(4), 919 - 937.
40. DiMaggio, P. J., and Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional Isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147–160. https://doi.org/10.2307/2095101
41. Durgun, M. (2015). Türkiye orta ve büyük ölçekli mobilya endüstrisi işletmelerinde stratejik yönetim, (yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
42. Erdem, Emre, M., (2004). Toplam Kalite Yönetimi ve uygulamada bir örnek, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Fakültesi İstanbul.
43. Erdoğan, H. (2002). Bütünleşik üretim sistemlerinde bakım yönetim sistemlerinin incelenmesi ve üretim sektöründe bir işletmeye uygulanması, (yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi
44. Ersen, N., Ardıç, M., Akyüz, İ., Peker, H., ve Bardak, S. (2015). Mobilya sektöründe çalışan yöneticilerin öğrenen organizasyona ilişkin algıları, Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 16(2), 113-123.
45. Gapp, R. Fisher, R. and Kobayashi, K. (2008). implementing 5S within a Japanese context: an integrated management system, Management Decision, 46(4), 565-579
46. Garvin, D. (1984) What does product quality really mean? Sloan Management Review, 1, 25-41.
47. Garvin, D. (1984). Product quality: An important strategic weapon. business horizons, 27, 40-43. https://doi.org/10.1016/0007-6813(84)90024-7
48. Garvin, D.A., (1988), Managing quality: The strategic and competitive edge, The Free Press, NewYork, NY.
49. Gokce, S. (2019). Orta düzey yönetim/yönetici üzerine bir literatür araştırması. Business and Economics Research Journal, 10(5), 1155-1166.
50. Görener, A. ve Yenen, V. (2007). İşletmelerde Toplam Verimli Bakım çalışmaları kapsamında yapılan faaliyetler ve verimliliğe katkıları. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi , 6 (11) , 47-63 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ticaretfbd/issue/21351/229041
51. Grant, R. M., Jammine A. P., ve Thomas H. (1988). Diversity, diversification, and profitability among British manufacturing companies. Academy of Management Journal, 31: 771-801.
52. Guinta, L. R. and Praizler N.C (1993). The Qfd Book, The team approach to solving problems and satisfying customers through Quality Function Deployment, New York: Amacom.
53. Güllü, E. ve Ulcay, Y., (2002), Kalite Fonksiyonu Yayılımı ve bir uygulama, Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 7, (1), 2002.
54. Gun Jea Yu, Minjae Park and Ki Hoon Hong (2020) A strategy perspective on total quality management, Total Quality Management and Business Excellence, 31:1-2, 68-81, DOI: 10.1080/14783363.2017.1412256
55. Harrison, S. J., and Stupak, R. J. (1993). Total Quality Management: The organizational equivalent of truth in public administration theory and practice. Public Administration Quarterly, 16(4), 416–429. http://www.jstor.org/stable/40861560
56. Harry, M. ve Schroeder, R. (1999). Six Sigma: the breakthrough strategy revolutionizing the World’s top corporations. USA: Doubleday.
57. Hellard, R.B. (1993), Total Quality in construction projects, Telford, London.
58. Hoerl, R. and R. D. Snee (2002). Statistical thinking - Improving business performance. USA: Pacific Grove, CA, Duxbury
59. Hooper, D., Coughlan, J., and Mullen, M. (2008). Structural equation modeling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60.
60. Hu, L., and Bentler, P.M. (1999). Cut off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55.
61. Jacobson, R., and Aaker, D. A. (1987). The strategic role of product quality. Journal of Marketing, 51(4), 31–44. https://doi.org/10.1177/002224298705100404
62. Juran, J. M., and Godfrey, A. B. (1998). Juran's quality handbook. New York: McGraw Hill.
63. Kalkanlı, Ö. (2006). Toplam Verimli Bakım Yönetimi ve bir Verimli Bakım uygulaması, (yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi. İzmir.
64. Karaman, A., (2004), Toplam Verimli Bakım ve uygulama olanakları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 3-34
65. Katzan, H., (1989), Quality Circle Management : the human side of quality / Harry Katzan, Jr. 1st ed. Blue Ridge Summit, PA: Tab Professional and Reference Books, Print
66. Kavrakoğlu, İ., (1996). Toplam Kalite Yönetimi, KalDer Yayınları, Rekabetçi Yönetim Dizisi, (3) Keleş, A.E., Gürsoy, G. ve Çelik, G.T. (2013). 5S sistematiği aşamaları ve örnek bir uygulama, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 28(2), s. 51-60.
67. Khanna, V.K. (2009). 5S and TQM Status in Indian Organizations, The TQM Journal, 21, (5) 486 – 501.
68. Kılıç, A. ve Ayvaz, B. (2015). A Lean Manufacturing application in Turkish automotive industry. Istanbul Commerce University Journal of Science, 15 (19), pp. 29-60
69. Kılıç, B. ve Babat, D. (2011). Kalite Fonksiyon Göçerimi: Yiyecek içecek işletmelerine yönelik kuramsal bir yaklaşım, KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si 13 (20): 93-104
70. Kline, P. (1994). An essay guide to Factor Analysis, New York: Routledge
71. Kocaoğlu, B. ve Gülsün, B. (2004), Stratejik Planlama faaliyetlerinin önemi ve 2000’li yıllarda planlama ve strateji kavramından beklentiler, Verimlilik Dergisi, S.1, ss.33-50.
72. Koçel, T. (2013) İşletme Yöneticiliği, 14.Baskı, İstanbul: Beta Yayıncılık.
73. Korkut, Sevim ve Bekar, İlter (2007). Toplam Verimli Bakım, Düzce Üniversitesi, Orman Fakültesi, Ormancılık Dergisi, 3, (2), 63-74.
74. Kumar, R., et. al. (2020) ―Linking TQM Critical Success Factors to strategic goal: Impact on Organizational Performance.‖ IOSR Journal of Mechanical and Civil Engineering (IOSRJMCE), 17(3), pp. 01-13.
75. Luchs, R. (1986). Successful businesses compete on quality – not cost. Long Range Planning, 19(1),12–17
76. Meyer, J. W., and Rowan, B. (1977). Institutionalized Organizations: Formal Structure as Myth and Ceremony. American Journal of Sociology, 83(2), 340–363. http://www.jstor.org/stable/2778293
77. Mohammed H. Alanazi | Balan Sundarakani (Reviewing editor) (2020) The mediating role of primary TQM factors and strategy in the relationship between supportive TQM factors and organisational results: An empirical assessment using the MBNQA model, Cogent Business and Management, 7:1, DOI: 10.1080/23311975.2020.1771074
78. Morales Méndez, J. D., and Rodriguez, R. S. (2017). Total productive maintenance (TPM) as a tool for improving productivity: a case study of application in the bottleneck of an auto-parts machining line. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 92(1-4), 1013–1026. doi:10.1007/s00170-017-0052-4
79. Nutt, P. C. (1987). Identifying and appraising how managers install strategy. Strategy Management Journal, 8(1), 1-14.
80. Oktay, M. İ. E. (2006). Bilginin bir stratejik güç olarak önemi ve örgütlerde bilgi yönetimi . Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi , 2006 (1) , 15-29 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kmusekad/issue/10227/125765
81. Ölmez, M. and Önen, S. M. (2019). Stratejik Yönetim, Toplam Kalite Yönetimi ve Motivasyon ilişkisi: Meslek Yüksek Okulu öğrencileri üzerinde ampirik bir araştırma . Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 8 (1) , 294-313 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/issue/46641/526486
82. Önder, T. Nihal; Arslan, Elif; Kayalı, Serpil; Keskin, Zafer ve Yiğit, Zafer (2005). Sağlık kuruluşlarında yalın yönetim anlayışının değerlendirilmesinde bir eğitim araştırma hastanesi örneği, Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2(1):34-39
83. Özdemir, İ. (2005). Üretim İşletmelerinde Toplam Üretken Bakım ve Uygulaması, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
84. Özen, Ş., (2013), Yeni Kurumsal Kuram. 120-139, D.Taşçı and E.Erdemir. Örgüt Kuramı., Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir
85. Özgen, H., Ölçer, F., (1998), Toplam Kalite Uygulamasında Benchmarking Uygulaması, Standart Ekonomik ve Teknik Dergi, 37, (440), Ağustos, ss. 60-76.
86. Özgüner, M. (2015). Stratejik Yönetim, Stratejik Planlama ve Toplam Kalite Yönetimi ilişkisi, Stratejik Toplam Kalite Yönetimi. The Journal of Academic Social Sciences, 21(21), 437–437. https://doi.org/10.16992/ASOS.968
87. Özgür, G., (2007). Denizli kobilerinde stratejik yönetim. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
88. Özveren, Y. Sertaç, (2010), Müşteri memnuniyeti ve hizmet kalitesi llişkileri: Mersin İlindeki 4 Ve 5 Yıldızlı Oteller Örneği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mersin Üniversitesi. Mersin.
89. Parasuraman, A., V.A.Zeithaml ve L.L.Berry. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing. 64.1, 12-40
90. Pheng, L.S. (2001). Towards TQM – Integrating Japanese 5-S principles with ISO 9001:2000 requirements, The TQM Magazine 13, (5), 334–341.
91. Phillips, L.W., Chang, D.R., and Buzzell, R.D. (1983). Product quality, cost position and business performance: a test of some key hypotheses. Journal of Marketing, 47, 26 – 43 Pojasek, R., (03.01.2003), Environmental Quality Management.
92. Saffar, N and Obeidat, A. (2020). The effect of total quality management practices on employee performance: The moderating role of knowledge sharing. Management Science Letters , 10(1), 77-90.
93. Salih, A., and Doll, Y. (2013). A middle management perspective on strategy implementation. International Journal of Business and Management, 8(22), 32-39
94. Sasser, E., Olsen, P., Wyckoff, D.D. (1978), Management of service operations: Text, Cases, and Readings, Allyn and Bacon, Boston.
95. Schumacker R.E., and Lomax R.G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
96. Scott, W. R. (1995). Institutions and organizations. Thousand Oaks: Sage
97. Sebastianelli, R., and Tamimi, N. (2002). How product quality dimensions relate to defining quality. International Journal of Quality and Reliability Management, 19, 442-453.
98. Sekaran, U. and Bougie, R.J. (2016) Research methods for business: A skill building approach, Chichester, West Sussex: John Wiley and Sons.
99. Sencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
100. Sevimli, S. (2006) Hizmet sektöründen kalite ve hizmet kalitesi ölçümü üzerine bir uygulama, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir
101. Sharma, B., and Fisher, T. (1997). Functional strategies and competitiveness: an empirical analysis using data from Australian manufacturing. Benchmarking for Quality Management and Technology, 4(4), 286–294. doi:10.1108/14635779710195122
102. Shew, Y. K. (1987). Product quality and competitive strategy. Bus. Horizons 30(May/June):46-52.
103. Shingo, S. (1985). Zero quality control: Source inspection and the Poka-Yoke system (A.P. Dillion, Trans.). Portland, OR: Productivity Press
104. Şimşek, M., (1998). Kalite yönetimi. İkinci Baskı, Alfa Basın Yayın Dağıtım, İstanbul, p.5.
105. Sinclair, S.A., Hansen, B.G., and Fern, E.F. (1993). Industrial forest product quality: An empirical test of Garvin's Eight Quality Dimensions. Wood and Fiber Science, 25, 66-76.
106. Stead, J. G.,and Stead, W. E. (2008). Sustainable strategic management: an evolutionary perspective. International Journal of Sustainable Strategic Management, 1(1), 62.
107. Sucu, M. E., (2010). Kobilerde stratejik yönetim ve bir araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
108. Suzaki, K., (2005). İmalatta mükemmellik yolu: sürekli iyileştirme teknikleri. İstanbul: Optimist Yayınevi
109. Tuğay, O., Dalğar, H., Tekşen, Ö. (2014). Ekonomik kriz dönemlerinde işletmelerin muhasebeye karşı tutumlarındaki değişikliklerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Journal of Accounting and Finance, (61).
110. Türker, Elif ve Recep, Kılıç (2006). Kalite çemberlerinde liderlik ve liderlik fonksiyonu, Mevzuat Dergisi, 9, (98), [https://www.mevzuatdergisi.com/2006/01a/04.htm]
111. Ülgen, Hayri ve S. Kadri Mirze (2016), İşletmelerde Stratejik Yönetim, 8.Baskı, İstanbul,
112. Watkins K, Marsick V (1997) Dimensions of the learning organization questionnaire (DLOQ): Participant’s Guide for Interpreting Results. www.- bus.colorado.edu/faculty/larsen/learnorg.html
113. Whitson, D. (1997). Applying JIT systems in healthcare , HE Solutions, August, 33-37.
114. Wright, P. C. and Grant, E. S. (1995). The strategic application of TQM principles to salesforce management: A human resource perspective. Journal of Marketing Theory and Practice, 3 (3), 10-22.
115. Yaşlıoğlu,, M. (2017). Sosyal Bilimlerde Faktör Analizi ve Geçerlilik: Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin Kullanılması, İstanbul University Journal of the School of Business, 46, , 74-85.
116. Yayla, A. Yeşim; Altuntaş Er, Selvet ve Yıldız, Aytaç (2010). Hizmet kalitesi performansının değerlendirilmesine ilişkin bir kalite fonksiyonu göçerimi uygulaması, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 11, (1), 1-20.
117. Yeşilbayır, S. (2007). Toplam Kalite Yönetimi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Fakültesi, İstanbul.
118. Yılmaz, M.L., (2007). İlk 500’de faaliyet gösteren Konya’daki işletmelerin Stratejik Yönetime bakış açıları, sorunları ve çözüm önerileri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
119. Yükçü, S. ve Atağan, G. (2009). Etkinlik, Etkililik ve Verimlilik kavramlarının yarattığı karışıklık, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23, (4), 1-13.
120. Zairi, M. ve Youssef, M. A. (1995). Quality function deployment: A main pillar for successful total quality management and product development. International Journal of Quality and Reliability Management, 12 (6): 9-23.
121. Zerenler, M. ve Karaboğa, K. (2014). Müşteri memnuniyetinin sağlanmasında hataların önlenmesine yönelik üretim odaklı bir bakış açısı: Poka-Yoke sistemleri . Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (31.1) , 263-275 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/susbed/issue/61810/924778
122. Zultner, R. E. (1993). TQM for Technical Teams, CACM 10 (October): 79- 91.