Araştırma Makalesi

Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma

Cilt: 11 Sayı: 1 28 Şubat 2025
PDF İndir
EN TR

Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma

Öz

Ekonomik büyüme, yaşam standartlarını yükseltmek ve refah düzeyini artırmak için hayati bir öneme sahiptir. İktisadi faktörlerin yanı sıra kurumsal faktörler de ekonomik büyümenin belirleyici unsurlarındandır. Mevcut çalışmada devlet kırılganlığının, gayri safi sabit yatırımların ve doğrudan yabancı yatırım girişinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi Kırılgan Sekizli (Arjantin, Brezilya, Şili, Hindistan, Endonezya, Rusya, Güney Afrika ve Türkiye) ülke grubu için 2006-2022 dönemi yıllık verileri ile incelenmektedir. Çalışmada öncelikle hem modelin hem de serilerin yatay kesit bağımlılığı kontrol edilmiştir. Daha sonra serilerin birim kök sınaması Pesaran (2007) tarafından geliştirilen CADF birim kök testi ile incelenmiştir. Panel ARDL-PMG yöntemi ile seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi araştırılmıştır. Emirmahmutoğlu-Köse Nedensellik testiyle seriler arasındaki ilişkilerin yönünü belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmadan elde edilen ampirik sonuçlar, devlet kırılganlığındaki %1’lik bir artışın ekonomik büyümeyi yaklaşık %0,15 oranında azalttığını göstermektedir. Söz konusu dönemde gayri safi sabit yatırım ekonomik büyümeyi pozitif, doğrudan yabancı yatırım geliri ekonomik büyümeyi negatif etkilemektedir. Çalışmada ayrıca kırılganlık ile ekonomik büyüme; kırılganlık ve gayri safi sabit yatırımlar arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Kırılganlık, yatırım ve ekonomik büyüme ortamını doğrudan etkilediğinden politika yapıcılar politik, sosyal ve ekonomik ortamı düzenleyici güçlü kurumsal yapılar inşa etmelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acemoglu, D. (2009). Introduction to modern economic growth. New Jersey: Princeton University Press,
  2. Acet, H., ve Erkoçak, H. E. (2022). Fiziki, beşerî ve doğrudan yabancı sermayenin ekonomik büyümeye etkisi: G20 ülkeleri üzerine bir uygulama (panel veri analizi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(1), 141-155. Doi: https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1059290
  3. Adedeji, A. A., ve Adeniyi, O. (2023). Effect of fragility on growth and poverty in Nigeria: a disaggregate state-level analysis. The Journal of Developing Areas, 57(1), 69-86. Doi: https://doi.org/10.1353/jda.2023.0004
  4. Adegboye, F. B., Osabohien, R., Olokoyo, F. O., Matthew, O., & Adediran, O. (2020). Institutional quality, foreign direct investment, and economic development in Sub-Saharan Africa. Humanities and Social Sciences Communications, 7(1), 1-9. Doi: https://doi.org/10.1057/s41599-020-0529-x
  5. Agu, C. (2024). Moderating effect of state fragility on the globalisation: economic growth nexus in Sub-saharan Africa. Journal of Academic Research in Economics, 16(2), 239-264. Erişim adresi: http://www.jare-sh.com/downloads/jul_2024/agu.pdf
  6. Aktop, V. S. (2024). Üst-orta ve yüksek gelir grubundaki ülkelerde dış ticaret-gelir eşitsizliği ilişkisi: panel Ardl analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 455-472. Doi: https://doi.org/10.18037/ausbd.1407388
  7. Armstrong, H. W. ve Read, R. (2002). The phantom of liberty? economic growth and the vulnerability of small states. Journal Of International Development, 14(4), 435-458. Doi: https://doi.org/10.1002/jid.886
  8. Barugahara, F., ve Munyambonera, E. (2024). Economic growth and foreign direct investment in Africa: the mediating role of state fragility and natural resources. Kabale University Interdisciplinary Research Journal, 2(3), 4-18. Erişim Adresi: http://196.43.162.73/index.php/1/article/view/135/71

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Şubat 2025

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2024

Kabul Tarihi

19 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bayar, İ. (2025). Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 11(1), 47-64. https://doi.org/10.30855/gjeb.2025.11.1.003
AMA
1.Bayar İ. Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma. GJEB. 2025;11(1):47-64. doi:10.30855/gjeb.2025.11.1.003
Chicago
Bayar, İlyas. 2025. “Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 11 (1): 47-64. https://doi.org/10.30855/gjeb.2025.11.1.003.
EndNote
Bayar İ (01 Şubat 2025) Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 11 1 47–64.
IEEE
[1]İ. Bayar, “Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma”, GJEB, c. 11, sy 1, ss. 47–64, Şub. 2025, doi: 10.30855/gjeb.2025.11.1.003.
ISNAD
Bayar, İlyas. “Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 11/1 (01 Şubat 2025): 47-64. https://doi.org/10.30855/gjeb.2025.11.1.003.
JAMA
1.Bayar İ. Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma. GJEB. 2025;11:47–64.
MLA
Bayar, İlyas. “Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, c. 11, sy 1, Şubat 2025, ss. 47-64, doi:10.30855/gjeb.2025.11.1.003.
Vancouver
1.İlyas Bayar. Devlet kırılganlığı ekonomik büyümeyi etkiler mi? Kırılgan Sekizli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma. GJEB. 01 Şubat 2025;11(1):47-64. doi:10.30855/gjeb.2025.11.1.003
22273
Gazi İktisat ve İşletme Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.