Araştırma Makalesi

Instagram, Duygu Karmaşası ve Aleksitimi

Cilt: 3 Sayı: 6 28 Şubat 2023
PDF İndir
TR EN

Instagram, Duygu Karmaşası ve Aleksitimi

Öz

Günümüzde en çok kullanılan sosyal ağ platformlarından biri olan Instagram uygulamasında kullanıcılar, çok kısa bir süre içerisinde art arda olumlu ve olumsuz duygu içerikli paylaşımlara maruz kalabilmektedir. Bunun sonucunda, bireylerde bir duygu karmaşası oluşabileceği ve aleksitimi durumuna benzer şekilde duygu tanıma ve ifade etmede zorluklar yaşanabileceği düşünülmektedir. Bu düşünceyi test etmek amacıyla, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20)’nden aldıkları puanlara göre düşük (n=16) ve yüksek (n=16) aleksitimik olarak ayrılan 32 üniversite öğrencisine, olumlu-olumsuz fotoğraflardan oluşan ve Instagram formatında hazırlanan bir uyaran sunumu gösterilmiş ve sonrasında katılımcılardan kendilerini nasıl hissettiklerine dair bir duygu değerlendirmesi yapmaları istenmiştir. Uyaran sunumu öncesinde katılımcılara Beck Depresyon Envanteri, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Gözlerden Zihin Okuma Testi, Empatik Eğilim Ölçeği ve Stroop Testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, sunum öncesinde düşük aleksitimik özellikler sergileyen katılımcıların, Instagram formatlı sunum sonrasında yüksek aleksitimi grubundaki katılımcılar kadar duygularını değerlendirmede zorlandıklarını, grupların duygu değerlendirmelerinin farklılaşmadığını ve her iki grubun da benzer şekilde duygu karmaşası yaşayarak duygu tanıma ve adlanlandırmada güçlük çektiğini göstermiştir. Ayrıca, literatürle uyumlu olarak yüksek aleksitimi grubu, daha yüksek bir depresyon ve kaygı düzeyi ile daha düşük bir empati düzeyi sergilemiştir. İleride yürütülecek kontrollü deneysel çalışmalarla, Instagram uygulamasında sürekli bir akış halinde olumlu ve olumsuz paylaşımlara maruz kalmaya bağlı olarak ortaya çıkabilecek duygu karmaşası ve aleksitimik özelliklerin, günlük yaşam aktiviteleri ile bilişsel işlevleri nasıl etkilediği incelenmelidir. Uzun süre ya da sık aralıklarla varlık gösteren duygu karmaşası, bireylerin aleksitimik bir duygudurum içerisine girmesine sebep olarak aleksitiminin eşlik ettiği pek çok psikiyatrik veya fiziksel hastalık için risk teşkil ediyor olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abutaleb, Y. (2016, 21 Haziran). Instagram's user base grows to more than 500 million. The Reuters. https://www.reuters.com/article/us-facebook-instagram-users/instagrams-user-base-grows-to-more-than-500-million-idUSKCN0Z71LN adresinden erişilmiştir.
  2. Akçeşme, B., Taşcı, A., Alptekin, S., & Şişman-Bal, S. (2018, Kasım). Instagram kullanımı duygu karmaşası yaratıyor mu? Bir grup üniversite öğrencisinin aleksitimi düzeylerine göre karşılaştırılması. Poster sunumu, 20. Ulusal Psikoloji Kongresi, Ankara.
  3. Alhabash, S., & Ma, M. (2017). A tale of four platforms: Motivations and uses of Facebook, Twitter, Instagram, and Snapchat among college students? Social Media + Society, 3(1), 1-13.
  4. Arcan, K., & Yüce, Ç. B. (2016). İnternet bağımlılığı ve ilişkili psiko-sosyal değişkenler: Aleksitimi açısından bir değerlendirme. Türk Psikoloji Dergisi, 31(77), 46-56.
  5. Aslan, S. H., & Alparslan, Z. N. (2001). Bir grup üniversite öğrencisinde cinsiyet rollerine göre aleksitimik özelliklerin incelenmesi. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 9(1), 49-56.
  6. Avci, D., & Kelleci, M. (2016). Alexithymia in patients with type 2 diabetes mellitus: The role of anxiety, depression, and glycemic control. Patient Preference and Adherence, 10, 1271-1277.
  7. Aygül, H. H., Apak, F., & Akgül, M. (2020). Stalker: Instagram mekânında gözetim ve gözetleme. S. A. Satıcı ve E. Eke (Ed.), Dijital Bağımlılık ve E-Hastalıklar içinde (s.365-403). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  8. Bagby, R. M., Parker, J. D., & Taylor, G. J. (1994a). The twenty-item Toronto Alexithymia Scale-I: Item selection and cross-validation of the factor structure. Journal of Psychosomatic Research, 38, 23-32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2023

Gönderilme Tarihi

14 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

12 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Şişman Bal, S., Taşcı, A., Alptekin, S., & Akçeşme, B. (2023). Instagram, Duygu Karmaşası ve Aleksitimi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 3(6), 143-166. https://doi.org/10.51503/gpd.982870

Cited By

Gelişim ve Psikoloji Dergisi (GPD) (Journal of Development and Psychology (JODAP)) yılda iki kez yayınlanan uluslararası hakemli ve akademik bir dergidir. e-ISSN 2717-7858