Text and Artificial Intelligence In Visual Thinking: A Workshop On The Representation Of Interior Elements

Öz

This study examines how artificial intelligence (AI) technologies shape creative and critical thinking in design education. A workshop was developed in which students explored text-to-image generation while forming conceptual ideas and visual representations of interior elements. Eighteen students from different year levels in the Interior Architecture and Environmental Design Department at X University participated. Passages describing interior elements from Georges Perec’s Species of Spaces (1974) were used to initiate discussion and deepen spatial perception. The workshop included two groups: one began with traditional methods followed by the Stable Diffusion AI tool, while the other reversed this sequence. Participants selected images they considered conceptually or visually meaningful, and the outputs were assessed through surveys and process observations within three themes: the influence of the text, the visualization technique used, and shifts in modes of thinking. Findings indicate that the sequence of methods (TM–AI vs. AI–TM) affected participants’ perception and interpretation of the representations they created. The results underscore the need to define AI’s role in creative processes more clearly and to develop pedagogical approaches encouraging students to use AI tools not only for generating outcomes but also as instruments for reflection, inquiry, and deeper creative exploration.

Anahtar Kelimeler

• Interior elements
• Stable Diffusion
• artificial intelligence in design education
• text-to-image
• Georges Perec.

Etik Beyan

All procedures followed were in accordance with the ethical standards. Ethics committee approval information added.

Teşekkür

We would like to thank all our students who participated in this study with dedication, and Respublika Café for hosting the workshop.

Görsel Düşünmede Metin ve Yapay Zeka: İç Mekan Elemanlarının Temsili Üzerine Bir Atölye Çalışması

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin tasarım eğitiminde yaratıcı ve eleştirel düşünmeyi nasıl etkilediğini araştırmayı amaçlar. Bu amaçla öğrencilerin metinden görsele üretim süreçlerini incelerken, iç mekân öğeleri üzerine kavramsal düşünce ve görsel temsiller geliştireceği bir atölye kurgulanmıştır. Atölye, Başkent Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nde farklı sınıf düzeylerinden 18 öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Georges Perec’in Mekân Feşmekân (1974) eserindeki iç mekân öğelerine ilişkin pasajlar, mekân algısını derinleştirmek amacıyla tartışma ve kavramsallaştırma sürecinin başlangıç noktası olarak belirlenmiştir. Atölye iki grup üzerinden yapılandırılmış; ilk grup, önce geleneksel yöntemleri ardından Stable Diffusion yapay zekâ uygulamasını, ikinci grup ise yöntem sıralamasını tersine çevirerek üretim gerçekleştirmiştir. Öğrenciler üretimleri arasından potansiyel taşıdığını düşündüğü görseller seçmiş; elde edilen çıktılar “metnin etkisi”, “görselleştirme tekniği” ve “düşünme biçimindeki değişim” başlıkları altında anket sonuçları ve süreç gözlemleri de dahil edilerek değerlendirilmiştir. Atölye sonucunda yöntem sıralamasının değişiminin (GY-YZ’den YZ-GY’ye) üretilen temsilleri algılama ve yorumlama yaklaşımlarının değişmesine sebep olduğu gözlenmiştir. Yapay zekânın yaratıcı süreçteki rolünün doğru tanımlanması gerektiği görülmüştür. Öğrencilerin yapay zekâ araçlarını sonuç ürün odaklı değil; düşünerek, sorgulayarak ve yaratıcı biçimde kullanmalarını teşvik edecek yöntemler geliştirilmesi gerekmektedir. Bu yaklaşımla yapay zekâ araçlarının geleneksel yöntemlerle birlikte hibrit bir öğrenme modeli içinde kullanılması, pedagojik çeşitliliği ve yaratıcı potansiyelin artmasına olanak sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İç mekan elemanları
• Stable Diffusion
• Tasarım Eğitiminde Yapay Zeka
• Metinden görsele
• Georges Perec

Etik Beyan

Araştırma etik standartlara uygun olarak yapılmıştır. Etik kurul onay bilgileri eklenmiştir.

Teşekkür

Bu çalışmaya özveriyle katılan tüm öğrencilerimize ve atölyenin ev sahipliğini yapan Respublika Kafe’ye teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Apaydın, B. (2015). Eğitimci gözüyle tasarımda yaratıcılık söylemi. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 3 (5), 12-21. doi:10.7456/10503100/002
2. Arisha, N. (2023). Transforming interior design education through generative artificial intelligence (AI) trend. Arts and Architecture Journal, 4 (2), 184-202.
3. Arnheim, R. (2001). Görsel düşünme. İstanbul: Metis Yayıncılık.
4. Aslan, S., ve Aydın, C. H. (2023). Eğitimde üretken yapay zekâ uygulamaları: Fırsatlar, sınırlılıklar ve etik sorunlar. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42 (2), 1155–1176. https://doi.org/10.7822/omuefd.1293657
5. Aydınlı, S. (2014). Paralaks oda: ‘Öğrenmeyi öğrenme’ ortamı olarak stüdyo. S. Aydınlı & B. Kürtüncü (Der.), Paralaks Oda (ss. 10-31) içinde. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi.
6. Başçı, S. (2025). Ekphrasis ve yapay zekâ: Mimarlıkta sözelden görsele geçiş. PLANARCH – Design and Planning Research, 9 (2), 378–387.
7. Bielefeld, B. ve El Khouli, S., (2017). Adım adım tasarım fikirleri. Çev: V. Atmaca., 5. Baskı. İstanbul: Yem Yayın.
8. Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. New York: Mac Graw-Hill.Book Co.

9. Gül, L., Delikanlı, Y., Üneşi, T., ve Gül, A. (2024). Studio experiments with generative AI: The development of the GAI-A platform. In Proceedings of eCAADe 2024 Conference, ss. 6–9.
10. Havik, K., Oliveria, S., Hernandez, J.M., Schafer, M. ve Proosten, M. (Ed). (2016). Writingplace: Investigations in architecture and literature. Rotterdam: Nai010 Publishers.
11. Herr C. M. (2013). Architectural design education between poetry and prose available to purchase. Kybernetes. 42, (9-10), 1404–1412.
12. Horvath, A-S. ve Pouliou, P. (2024). AI for conceptual architecture: reflections on designing with text-to-text, text-to-image, and image-to-image generators. Frontier of Architectural Research, 13 (4), 593-612.
13. Karadağ, D. (2025). AI in architectural education: Rethinking studio culture. PLANARCH – Design and Planning Research, 9 (2), 243–253.
14. Kolsal, F. ve Üstün, B. (2018). Tasarım sürecinde zihinsel bağlantıların aktive edilmesi: Mekânsal bir görselleştirme çalışması. Sanat- Tasarım Dergisi, 9, 52-63.
15. Lawson, B. (2005). How designers think: The design process demystified (4th ed.). Burlington: Architectural Press.
16. Mendelsund, P. (2015). Okurken ne görürüz? İstanbul: Metis Yayın.
17. Newell, A. ve Herbert A.S. (1972). Human problem solving. NJ: Prentice-Hall.
18. Oppenlaender, J. (2022). The creativity of text-to-image generation. In Academic Mindtrek '22: Proceedings of the 25th International Academic Mindtrek Conference, 192–202.
19. Ozar, B ve Koca, D. (2024). Bir diyalog ortamı olarak üretken yapay zekâ: Tasarımda anlamsal arayış sürecinin temsili. SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 17 (33), 111-138. https://doi.org/10.21602/sduarte.1462578
20. Özyıldız, K. P. (2018). Tasarım stüdyosu eğitiminde bilişsel yetkinlik ve yaratıcılık süreçleri [Sanatta Yeterlik Tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
21. Perec, G. (2017). Mekân feşmekân. İstanbul: Everest Yayıncılık.
22. Portzamparc, C., ve Sollers, P. (2014). Görmek ve yazmak: Bir mimar ile bir yazar tartışıyor. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
23. Runco, M. A. (2007). Creativity: Theories and themes: Research, development, and practice. San Diego: Elsevier.
24. Schmitt, G. (1997). Design medium — Design object. (Konferans sunumu) CAAD futures 1997, Springer. s. 3-13.
25. Schön, D. A. (1985). The Design Studio, London, UK: RIBA Publication LTD.
26. Tong, H., Türel, A., Şenkal, H., Ergun, S.F.Y., Güzelci, O.Z. ve Alaçam, S. (2023). Can AI Function as a New Mode of Sketching: A Teaching Experiment with Freshman. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET), 18 (18), s. 234–248. https://doi.org/10.3991/ijet.v18i18.42603
27. Torrance, E. P. (1972). Predictive validity of the Torrance tests of creative thinking. The Journal of Creative Behavior, 6 (4), 236-262.
28. Yalçın, F. D. (2022). Mimari Tasarım Stüdyosunda Anlatının Kullanılmasına Yönelik Bir Yöntem Önerisi. [Doktora Tezi] İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul.
29. Yıldırım, B. & Demirarslan, D. (2020). İç Mimarlıkta Yapay Zekâ Uygulamalarının Tasarım Sürecine Faydalarının Değerlendirilmesi. Humanities Sciences (NWSAHS), 15 (2), 62–80.