YAYIN ETİĞİ BİLDİRGESİ
Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi (GTTAD), Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics – COPE) editörler ve yayıncılar için belirlediği davranış kuralları ile iyi uygulama ilkelerini esas alır. Editörlerin, hakemlerin, yazarların ve yayıncının etik sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir. Ayrıntılı bilgi için COPE belgelerine başvurulabilir.
Editörlerin Görevleri
1. Tarafsızlık ve bağımsızlık
Editörler, gönderilen çalışmaları yalnızca akademik niteliklerine (alana katkısı, özgünlüğü, yöntem ve bulguların geçerliliği, dilinin açıklığı) ve derginin kapsamına uygunluğuna göre değerlendirir. Yazarların cinsiyeti, etnik kökeni, dinî inancı, siyasi görüşü veya çalıştığı kurum değerlendirmede hiçbir rol oynamaz; hükümet politikaları ya da dış kurumların görüşleri de karar sürecini etkilemez. Derginin içeriği ve yayım zamanı konusunda karar yetkisi editörlere aittir.
2. Gizlilik
Editörler ve yayın ekibi, değerlendirme sürecindeki bir çalışmaya ilişkin bilgileri yazar(lar), hakemler, ilgili alan editörleri ve yayıncı dışında hiç kimseyle paylaşmaz.
3. Çıkar çatışması
Editörler ve yayın kurulu üyeleri, değerlendirme sürecindeki çalışmalarda yer alan bilgileri yazarların açık onayı olmadan kendi araştırmalarında kullanamaz. Bir editörün yazar, kurum veya çalışma ile rekabete, iş birliğine ya da başka bir ilişkiye dayalı çıkar çatışması bulunduğunda, çalışmanın değerlendirilmesi yayın kurulunun başka bir üyesine devredilir.
4. Yayın kararları
Ön değerlendirmeyi geçen her çalışma, alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Alan editörü hakem raporlarını değerlendirerek kararını verir; karar editör tarafından incelenip onaylanarak kesinleşir. Karar verilirken çalışmanın bilimsel geçerliliği ve önemi, hakem raporları ile intihal, telif hakkı ihlali ve hakaret gibi hukuki hususlar göz önünde bulundurulur. Sürecin ayrıntıları Makale Değerlendirme Süreci sayfasında açıklanmıştır.
5. Yayın bütünlüğünün korunması
Editörler, yayıncı ile birlikte, yayın etiğine aykırı olduğu bildirilen her durumun, yayım tarihinden yıllar sonra bile olsa inceleneceğini taahhüt eder. Bu tür durumlarda COPE akış şemaları izlenir; ihlal kanıtlanırsa düzeltme, açıklama (endişe ifadesi) veya geri çekme bildirimi yayımlanır.
Hakemlerin Görevleri
1. Yayın kararlarına katkı
Hakem değerlendirmesi, editörlerin karar vermesine yardımcı olur ve yazarlara çalışmalarını geliştirme imkânı sunar. Dergide çift taraflı kör hakemlik uygulanır: hakemler ve yazarlar birbirlerinin kimliğini bilmez, doğrudan iletişim kurmaz; değerlendirme formları ve raporlar DergiPark üzerinden editör aracılığıyla iletilir.
2. Zamanında yanıt
Davet edilen hakem, değerlendirmeyi üstlenip üstlenemeyeceğini 7 gün içinde bildirir ve değerlendirmesini 15 gün içinde tamamlar. Bu süre gerektiğinde editör tarafından uzatılabilir.
3. Gizlilik
Değerlendirmeye gönderilen çalışmalar gizli belgedir; başkalarıyla paylaşılamaz, içerikleri tartışılamaz ve üretken yapay zekâ araçlarına yüklenemez. Hakem, istisnai durumlarda ve yalnızca editörün izniyle bir meslektaşının görüşüne başvurabilir. Gizlilik yükümlülüğü, daveti reddeden kişiler için de geçerlidir.
4. Nesnellik
Değerlendirmeler nesnel ve yapıcı olmalı, çalışmanın geliştirilmesine katkı sağlamalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiri yapılmaz.
5. Kaynakların belirtilmesi
Hakemler, çalışmada atıf yapılmamış alıntıları ve önceden yayımlanmış çalışmalarla önemli benzerlikleri editöre bildirir.
6. Çıkar çatışması
Yazarlarla, kurumlarla veya çalışmayla rekabete, iş birliğine ya da başka bir ilişkiye dayalı çıkar çatışması bulunan hakem, değerlendirmeyi kabul etmez ve durumu editöre bildirir. Değerlendirme sırasında edinilen bilgi ve fikirler gizli tutulur ve kişisel çıkar için kullanılmaz.
Yazarların Görevleri
1. Raporlama
Yazarlar, araştırmanın nasıl yapıldığını ve önemini açıkça belirtir, bulgularını nesnel biçimde sunar ve kullandıkları kaynakları eksiksiz gösterir. Gerçeğe aykırı veya bilerek hatalı ifadeler etik dışı davranıştır ve kabul edilmez.
2. Veri erişimi ve saklama
Yazarlar, istenmesi hâlinde araştırmalarına temel oluşturan verileri ve belgeleri editörlere sunabilmeli ve bunları yayım tarihinden sonra makul bir süre saklamalıdır. Bu süreçte kişilerin gizliliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yasal haklar gözetilir.
3. Özgünlük ve intihal
Yazarlar yalnızca özgün çalışmalarını gönderir ve başkalarının eser, fikir ve verilerini uygun biçimde kaynak göstererek kullanır. Başkasının çalışmasını kendi çalışması gibi sunmak, kaynak göstermeden kopyalamak veya başka bir çalışmanın sonuçlarını sahiplenmek intihaldir ve hiçbir biçimde kabul edilmez. Gönderilen her makale benzerlik taramasından geçirilir; kabul edilebilir benzerlik sınırları ve uygulanacak işlemler İntihal Politikası’nda belirtilmiştir.
4. Mükerrer ve eş zamanlı yayın
Özünde aynı araştırmayı içeren bir çalışma birden fazla dergide yayımlanamaz; başka bir yerde yayımlanmış veya değerlendirme sürecinde olan bir çalışma dergiye gönderilemez. Çeviri gibi istisnai durumlarda ikinci yayın, ilgili editörlerin onayı ve ilk yayına açık atıf yapılması koşuluyla mümkündür.
5. Yazarlık
Yazar olarak yalnızca (I) çalışmanın tasarımına, veri toplanmasına veya analiz ve yorumuna önemli katkı sağlayan, (II) metnin oluşturulmasına veya eleştirel olarak gözden geçirilmesine entelektüel katkıda bulunan ve (III) son metni onaylayıp yayımlanmasını kabul eden kişiler gösterilir. Bu ölçütleri karşılamayan katkı sahiplerine izinleri alınarak Teşekkür bölümünde yer verilir. Sorumlu yazar, çalışmaya katkı sağlayan tüm yazarların listede yer aldığını ve son metni onayladıklarını garanti eder.
6. Çıkar çatışması ve finansman
Yazarlar, çalışmanın sonuçlarını veya yorumunu etkileyebilecek her türlü mali ya da mali olmayan çıkar çatışmasını gönderim aşamasında beyan eder. Çalışmayı destekleyen tüm kaynaklar (proje veya hibe numarasıyla birlikte) belirtilir.
7. Kaynaklara atıf ve izinler
Kişisel yazışma veya görüşmelerden elde edilen bilgiler, kaynağın yazılı izni olmadan kullanılamaz. Telif hakkına konu görsel ve belgeler için gerekli izinler yazarlar tarafından alınır.
8. İnsan katılımcılar
Sözlü tarih görüşmeleri, anketler gibi insan katılımcıların yer aldığı çalışmalarda ilgili mevzuat ve kurumsal düzenlemelere uygun olarak etik kurul onayı ve katılımcıların bilgilendirilmiş onamı alınır ve bu durum makalede belirtilir. Katılımcıların gizlilik hakları korunur.
9. Değerlendirme sürecine katılım
Yazarlar, hakem değerlendirme sürecine katılmak ve editörlerin veri, açıklama, etik onay ve telif izni gibi taleplerine zamanında yanıt vermekle yükümlüdür. Düzeltme istenen çalışmalarda yazarlar, istenen düzeltmeleri sistemli biçimde yapar ve hakem görüşlerine madde madde yanıt vererek belirtilen süre içinde yeniden gönderir.
10. Yayımlanmış çalışmalardaki hatalar
Yazarlar, yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata fark ettiklerinde durumu derhâl editöre bildirir ve hatanın düzeltilmesi ya da çalışmanın geri çekilmesi için iş birliği yapar. Hata üçüncü bir kişi tarafından bildirilirse yazarlar çalışmayı düzeltmek, geri çekmek veya doğruluğunu kanıtlamakla yükümlüdür.
Yayıncının Görevleri
1. Etik ihlaller
Yayıncı, iddia edilen veya kanıtlanan bilimsel suistimal, sahte yayın ya da intihal durumlarında editörlerle birlikte gerekli önlemleri alır. Bu önlemler düzeltme bildirimi, açıklama ve ciddi durumlarda makalenin geri çekilmesini kapsar.
2. Açık erişim ve ücret politikası
Dergi tam açık erişimlidir; yayımlanan tüm içerik kalıcı ve ücretsiz olarak erişime açıktır. Yazarlardan hiçbir aşamada ücret alınmaz. Ayrıntılar Lisans ve Açık Erişim Politikası’nda yer almaktadır.
3. Arşivleme
Yayımlanan içerik DergiPark (TÜBİTAK ULAKBİM) sunucularında barındırılır ve LOCKSS aracılığıyla kalıcı olarak arşivlenir.
Çift Taraflı Kör Hakemlik Güvence Beyanı
Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi olarak yayın süreçlerimizde COPE ilkelerine bağlı kalmayı taahhüt ederiz. Akademik tarafsızlık ve bilimsel dürüstlük ilkeleri doğrultusunda çift taraflı kör hakemlik uygulanır; hakemlerin ve yazarların kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur ve bu gizliliğin korunması temel ilkemizdir.
Makalelerimizin değerlendirilmesine katkı sunan hakemlerimize içtenlikle teşekkür ederiz. Anonimlik ilkesi gereği hakemlerimizin adları açıklanmamakla birlikte, bilimsel yayın sürecinin kalitesine ve güvenilirliğine yaptıkları özverili katkılar için minnettarlığımızı ifade eder, iş birliğimizin sürmesini dileriz.
Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi Editör Kurulu
EK EDİTORYAL POLİTİKALAR
Hakemlik Modeli
GTTAD çift taraflı kör hakemlik uygular. Hakemlik öncesinde yazar kimliği makaleden çıkarılır; hakem kimlikleri yazarlara hiçbir şekilde açıklanmaz. Her araştırma ve derleme makalesi, yazarlardan farklı kurumlarda görev yapan en az iki dış hakem tarafından değerlendirilir. Kurul üyeleri kendi kurumlarından meslektaşlarının makalelerine hakem olarak atanmaz.
Şikâyet ve İtiraz
Yazarlar editoryal karara 30 gün içinde, gerekçelerini madde madde belirterek Baş Editöre (mustafagokce@mu.edu.tr) itiraz edebilir. İtiraz, ilk karara katılmamış bir kurul üyesi tarafından incelenir; gerekirse bağımsız ek bir hakeme gönderilir. Sonuç 45 gün içinde bildirilir ve kesindir. Derginin süreçleri, çalışanları veya yayımlanan içerik hakkındaki şikâyetler ozgurturker@sdu.edu.tr adresine iletilir ve 7 gün içinde alındı bildirimi yapılır. Baş Editörü ilgilendiren şikâyetleri Yayıncı ele alır. Tüm vakalar COPE yönergelerine göre işlenir.
Etik Denetim
İnsan katılımcı içeren çalışmalarda (sözlü tarih, mülakat, anket, etnografik saha çalışması) etik kurul onayı (kurul adı, tarih, sayı) ve aydınlatılmış onam makalede belirtilmelidir. Arşiv çalışmaları ilgili arşivin erişim ve çoğaltma kurallarına uymalı, arşiv kayıtları eksiksiz künyelenmelidir. Üçüncü kişilere ait görsel, harita ve fotoğrafların yayın izni yazarın sorumluluğundadır. Kültürel mirasa zarar verebilecek veya yasa dışı yollarla elde edilmiş eserlere dayanan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
Etik Editörü: Derginin yayın etiği süreçleri (intihal ve etik ihlal şüphelerinin incelenmesi, düzeltme, endişe bildirimi ve geri çekme işlemleri) Etik Editörü tarafından Baş Editörle birlikte COPE yönergelerine göre koordine edilir.
Ulusal Mevzuat
GTTAD’nin etik ilkeleri, COPE yönergelerinin yanı sıra Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile uyumludur. Yönergede tanımlanan bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayım, dilimleme, haksız yazarlık vb.) dergide de etik ihlal sayılır. İntihal vakalarında uygulanacak süreç İntihal Politikasında ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Yazarlık, Katkı ve Finansman Beyanı
Birden fazla yazarlı makalelerde her yazarın çalışmaya katkısı (fikir, tasarım, veri ve kaynak toplama, analiz, yazım, eleştirel inceleme gibi) makalenin Beyanlar bölümünde belirtilir. Yazarlık ölçütlerini karşılamayan katkı sahipleri teşekkür bölümünde anılır. Araştırma için alınan mali destek (kurum adı ve proje numarası), çıkar çatışması beyanı ve gerekiyorsa etik kurul izni (kurul adı, tarih ve sayı) makalede yer alır.
Özel Sayılar
Özel sayılarda yayımlanan makaleler olağan sayılarla aynı çift kör hakemlik ve etik standartlarına tabidir; konuk editörler kendi makalelerinin değerlendirme sürecinde görev almaz. Ayrıntılar için Özel Sayı Yayın Politikasına bakınız.
Fikrî Mülkiyet ve Lisans
Yazarlar eserlerinin telif hakkını korur ve ilk yayın hakkını GTTAD'ye verir. Makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile açık erişimli yayımlanır; 20.07.2023 öncesinde yayımlanan makaleler yayımlandıkları tarihte geçerli lisansa tabidir (bkz. Lisans ve Açık Erişim Politikası). Dergi başvuru, işlem veya yayın ücreti almaz.
Yayın Sonrası Düzeltmeler
Sonucu etkilemeyen hatalar, özgün makaleye bağlantılı bir "Düzeltme" notuyla giderilir. İntihal, uydurma veri, mükerrer yayın veya ciddi hata tespit edilen makaleler COPE geri çekme yönergelerine göre geri çekilir; geri çekme notu yayımlanır ve makale "Geri Çekildi" ibaresiyle erişimde kalır. İnceleme sürerken "Endişe Bildirimi" yayımlanabilir.
Arşivleme
Tüm içerik DergiPark (TÜBİTAK ULAKBİM) sunucularında barındırılır ve LOCKSS ile kalıcı olarak arşivlenir (LOCKSS manifest). Her makaleye Crossref DOI (10.53718) atanır. Derginin yayın hayatı sona ererse içerik DergiPark'ta serbest erişimde kalmaya devam eder.
Kurul Üyelerinin Makaleleri
Editör ekibi üyeleri GTTAD'ye makale gönderebilir; bu makaleler aynı çift kör hakemlikten geçer ve gönderen üye işlem, hakem seçimi ve karar adımlarının tamamından çekilir. Baş Editör ve Yayıncı görev süreleri boyunca dergide araştırma makalesi yayımlamaz. Kurul üyelerine ait makaleler bir ciltteki araştırma makalelerinin %10'unu geçemez; bu sınır Cilt 9 (2027) itibarıyla uygulanır. Kurul üyelerine ait makalelerin sayısı ve oranı her cilt için Yayın ve Hakemlik Göstergeleri sayfasında yayımlanır.
Sahiplik, Finansman ve Reklam
GTTAD'nin sahibi ve yayıncısı Doç. Dr. Özgür Türker'dir (Süleyman Demirel Üniversitesi); dergi kâr amacı gütmez. Barındırma hizmeti DergiPark tarafından ücretsiz sağlanır. Derginin herhangi bir geliri yoktur; doğabilecek masraflar editörler tarafından gönüllü olarak karşılanır (ayrıntılar için bkz. Lisans ve Açık Erişim Politikası, 5. bölüm). Dergide reklam ve ticari sponsor bulunmaz. Editoryal kararlar Yayıncıdan bağımsız alınır.
Atıf Manipülasyonu
Editörler ve hakemler, bilimsel olarak gerekli olmadıkça yazarlardan GTTAD'ye veya kendi çalışmalarına atıf yapmalarını istemez. Zorlayıcı atıf, karşılıklı atıf düzenlemeleri ve aşırı öz-atıf COPE yönergeleri çerçevesinde etik ihlal sayılır. Yazarlar yalnızca çalışmalarıyla ilgili kaynaklara atıf yapmalıdır.