What do science teachers think about the Ministry of National Education's 2023 Measurement and Evaluation Regulation?

Yıl 2026, Cilt: 17 Sayı: 1, 33 - 51, 30.01.2026

Ekrem Cengiz

Öz

This study investigated science teachers' thoughts, practices, and suggestions regarding the new assessment and evaluation approach. The research was conducted with thirty-five science teachers working in three different provinces according to the phenomenological design based on a qualitative research approach. An open-ended interview form was used as a data collection tool. Since science teachers' opinions about the new assessment and evaluation system were investigated in the study, the purposive sampling method was used. According to the results obtained from the study, it was revealed that the teachers stated that open-ended exams were helpful in terms of measuring students' high-level skills. However, they were difficult to prepare and implement. In addition, other results revealed that this practice helps teachers prepare high-level questions and continuously improve themselves. However, there is a difficulty due to the conflict with central exams, and ensuring content validity and evaluation in exams is not easy. Suggestions such as starting this practice from primary school, having the Ministry administer the exams, removing scenarios, and giving teachers more freedom were offered by teachers.

Anahtar Kelimeler

Measurement and evaluation , Science teachers , Open-ended exam

Proje Numarası

2024/69002-07

Fen Bilgisi Öğretmenleri Milli Eğitim Bakanlığının 2023 Yılı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği Hakkında Ne Düşünüyor?

Öz

Bu çalışmada fen bilgisi öğretmenlerinin yeni uygulamaya konulan ölçme değerlendirme yaklaşımına yönelik düşünceleri, uygulamaları ve önerileri araştırılmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak olgubilim desenine göre, 3 farklı ilde görev yapmakta olan otuz beş fen bilgisi öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak açık uçlu görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada Fen bilgisi öğretmenlerinin yeni ölçme değerlendirme sistemi hakkındaki düşünceleri araştırıldığı için amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin açık uçlu sınavların öğrencilerin üst düzey becerilerini ölçmesi bakımından faydalı olduğunu ancak hazırlanmasının ve uygulanmasının zor olduğunu ifade ettikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu uygulamanın öğretmelere üst düzey soru hazırlama ve kendilerini sürekli geliştirme konusunda yardım ettiği ancak merkezi sınavlarla çelişmesinden dolayı bir zorluk yaşandığı, sınavlarda kapsam geçerliğini sağlamanın ve değerlendirme yapmanın zor olduğu ortaya çıkan diğer sonuçlar arsasındadır. Bu uygulamaya ilkokuldan başlanması, sınavları Bakanlığın yapması, senaryoların kaldırılarak öğretmenlerin daha serbest bırakılması gibi öneriler öğretmenler tarafından sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ölçme değerlendirme , Fen bilgisi öğretmenleri , Açık uçlu sınav

Etik Beyan

Bu araştırma yürütülürken Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurulundan Etik Kurul Kararı alınmış ve sisteme yüklenmiştir. Ayrıca çalışma yürürtülürken ve raporlaştırma aşamasında etik ilkeler göz önünde bulundurulmuştur.

Destekleyen Kurum

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ

Proje Numarası

2024/69002-07

Teşekkür

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİNE SAĞLADIĞI DESTEKTEN DOLAYI TEŞEKKÜR EDERİM.

Kaynakça

• Akkoç, H. (2013). Bilgisayar destekli ölçme-değerlendirme araçlarının matematik öğretimine entegrasyonuna yönelik hizmet öncesi eğitim uygulamaları ve matematik öğretmen adaylarının gelişimi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 3(2), 99-114.
• Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. Complete Edition. Longman.
• Ar, M. E. (2019). Fen bilimleri öğretmenlerine yönelik geliştirilen nitelikli yaşam temelli açık uçlu soru hazırlama kursunun uygulanması ve değerlendirilmesi (Tez no: 601722) [Yüksel Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi-Bursa]. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı. Arffman, I. (2016). Threats to validity when using open-ended items in international achievement studies: Coding responses to the PISA 2012 problem-solving test in Finland. Scandinavian Journal of Educational Research, 60(6), 609–625. https://doi.org/10.1080/00313831.2015.1066429
• Atalay, T. D. (2018). Türk dillilere (soylulara) Türkçe öğretiminde ölçme değerlendirme. M. Durmuş ve A. Okur (Eds.), Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı içinde (ss. 537-578). Grafiker Yayınları.
• Atılgan, H., Kan, A., & Aydın, B. (2017). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Anı.
• Ayas, A., Ayaydin, A., Öncü, E., Kaymakçı, S., Börkan, B., Hatipoğlu, Ç., Durukan, E., Karataş, F. Ö., Çetinkaya, F. Ç.,
• Aslan Tutak, F., Atik, F. (2020). Okul ve sınıf tabanlı değerlendirmeye dayalı öğretmen kapasitesinin güçlendirilmesi: Fen bilimleri dersi öğretmen rehber kitapçığı. Milli Eğitim Bakanlığı.
• Ayvacı, H. Ş. ve Şahin, Ç. (2009). Fen bilgisi öğretmenlerinin ders sürecinde ve yazılı sınavlarda sordukları soruların bilişsel seviyelerinin karşılaştırılması, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 441-455.
• Badger, E., & Thomas, B. (1991). Open-ended questions in reading. Practical Assessment, Research and Evaluation 3(1), 1–3.
• Bakırcı, H., Şevgin Uçar, E. ve Genel, Y. (2024). Öğretmenlerin fen bilimleri dersine yönelik olarak yaptıkları ölçme-değerlendirme uygulamalarında açık uçlu soruların kullanılmasına ilişkin görüşleri. Uluslararası Eğitimde Mükemmellik Arayışı Dergisi, 4(1), 1-12.
• Becker, W., & Johnston, C. (1999). The relationship between multiple choice and essay response the question in assessing economics understanding. Economic Record, 75(4), 348–57.
• Biggs, J. (2011). Teaching for quality learning at university: What the student does. McGraw-Hill Education
• Bilgeç, İ. (2016). Açık uçlu soruların kullanıldığı matematik sınavlarının ölçme ve değerlendirme perspektifinden incelenmesi (Tez no: 435386) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi-İstanbul]. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı.
• Bilgin, N. (2014). Content analysis techniques and case studies in social sciences (3rd ed.). Siyasal.
• Birgili, B. (2014). Open-ended questions as an alternative to multiple choice: Dilemma in Turkish examination system (Tez no: 379918) [Master's thesis, Middle East Technical University- Ankara]. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı.
• Black, P., & Wiliam, D. (2018). Classroom assessment and pedagogy. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 25(6), 551-575. https://doi.org/10.1080/0969594X.2018.1441807
• Brookhart, S. M. (2013). How to create and use rubrics for formative assessment and grading. ASCD Member Book.
• Budak, S. (2019). Fen bilimleri eğitiminde kullanılan açık uçlu soruların puanlanmasında puanlayıcılar arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez no: 573668) [Yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi-Ağrı]. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı.
• Burrows, S., Gurevych, I., & Stein, B. (2015). The eras and trends of automatic short answer grading. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 25, 60–117.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (18. Baskı). Pegem.
• Campbell, J. R. (1999). Cognitive processes elicited by multiple-choice and constructed response questions on an assessment of reading comprehension (Unpublished doctoral dissertation). Philadelphia: Temple University.
• Cemiloğlu, M. (2001). Ana dilimiz Türkçe [Özel sayı]. Türk Yurdu 21(162-163), 83-85.
• Chan, M. C. E., & Clarke, D. (2017). Structured affordances in the use of open-ended tasks to facilitate collaborative problem-solving. ZDM Mathematics Education, 49(6), 951-963.
• Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage.
• Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal.
• Çakır, H. ve Cengiz, Ö. (2016). The use of open ended versus closed ended questions in Turkish classrooms. Open Journal of Modern Linguistics, 6, 60-70. doi: 10.4236/ojml.2016.62006.
• Ennis, R. H. (2011). The nature of critical thinking: An outline of critical thinking dispositions and abilities. University of Illinois.
• Gezer, M. (2021). Sample selection and sampling methods. Çetin, B., İlhan, M. & Şahin, M.G. (Eds.). Research methods in education- Basic concepts, principles and processes in (pp. 133-159). Pegem.
• Graham, S., & Perin, D. (2007). Writing next: Effective strategies to improve writing of adolescents in middle and high schools—A report to Carnegie Corporation of New York. Alliance for Excellent Education.
• Greenfield, D. B., Jirout, J., Dominguez, X., Greenberg, A., Maier, M., & Fuccillo, J. (2009). Science in the preschool classroom: A programmatic research agenda to improve science readiness. Early Education and Development, 20(2), 238-264. http://dx.doi.org/10.1080/10409280802595441
• Gronlund, N. E. (2006). Assessment of student achievement (8th ed.). Pearson.
• Gülden, B., ve Kaplan, K. (2025). Türkçe öğretmenlerinin Millî Eğitim Bakanlığı ölçme ve değerlendirme yönetmeliğindeki değişikliklere yönelik görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (63), 61-80. https://doi.org/10.53444/deubefd.1433748
• Güler, M. (2021). An investigation of the questions mathematics teachers use on exams. Journal of Pedagogical Research, 5(1), 141–53. https://doi.org/10.33902/JPR.2021167371
• Güler, N. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi (14. Baskı). Hargreaves, D. H. (1984). Teachers’ questions: Open, closed and half-open. Educational Research, 26(1), 46–51. https://doi:10.1080/0013188840260108.
• Harlen, W. (1999). Effective teaching of science: A review of research. Open University.
• Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81-112. https://doi.org/10.3102/003465430298487
• Heritage, M. (2007). What do teachers need to know and do? Phi Delta Kappan, 89(2), 140-145.
• Hogan, T. P., & Murphy, G. (2007). Recommendations for preparing and scoring constructed response items: What the experts say. Applied Measurement in Education, 20(4), 427–441. https://doi.org/10.1080/08957340701580736
• Johnson, B., & Christensen, L. (2004). Educational research: quantitative, qualitative and mixed approaches. Pearson Education.
• Johnson, R. B. (1997). Examining the validity structure of qualitative research. Education, 118(2), 282–292.
• Jonsson, A., & Svingby, G. (2007). The use of scoring rubrics: Reliability, validity, and educational consequences. Educational Research Review, 2(2), 130-144. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2007.05.002
• Karaman, P., ve Büyükkıdık, S. (2023). Teachers’ use of open-ended questions: A Mixed-methods study. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 96(2), 79–87. https://doi.org/10.1080/00098655.2023.2166891
• Koh, K. H. (2011). Improving teachers’ assessment literacy through professional development. Teaching Education, 22(3), 255–76. doi: 10.1080/10476210.2011.593164.
• Koyuncu, E. ve Özer Özkan, Y. (2019). Geniş ölçekli sınavlarda açık uçlu soruların kullanılmasına ilişkin öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 177-200.
• Kwon, O. N., Park, J. H. & Park, J. S. (2006). Cultivating divergent thinking in mathematics through an open-ended approach. Asia Pacific Education Review, 7(1), 51–61. https://doi.org/10.1007/BF03036784
• Lee, Y., Kinzie, M. B. & Whittaker, J. V. (2012). Impact of online support for teachers’ open-ended questioning in pre-science activities. Teaching and Teacher Education, 28(4), 568–577. https://doi.org/10.1016/j.tate.2012.01.002.
• MEB (2004). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (4. ve 5. Sınıflar) öğretim programı. Ankara.
• MEB (2023a). Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği. Resmi Gazete.
• MEB (2023b). Millî Eğitim Bakanlığı Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi. Resmi Gazete.
• MEB (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
• Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2009). Qualitative research. A guide to design and implementation. John Wiley-Sons.
• Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed). Thousand Oaks, Sage.
• Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
• Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Sage.
• Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Sage.
• Patton, M. Q. (2018). Qualitative research and evaluation methods (2th ed.). Pegem.
• Popham, W. J. (2000). Modern educational measurement: Practical guidelines for educational leaders. MA: Allyn & Bacon.
• Popham, W. J. (2001). The truth about testing: An educator's call to action. ASCD.
• Putwain, D. W. (2007). Test anxiety in UK school children: Prevalence and demographic patterns. British Journal of Educational Psychology, 77(3), 579-593. https://doi.org/10.1348/000709906X161704
• Roth, W. M. (1996). Teacher questioning in an open-inquiry learning environment: Interactions of context, content, and student responses. Journal of Research in Science Teaching, 33(7), 709–736. https://doi.org/ 10.1002/(SICI)1098-2736.
• Sadler, D. R. (2009). Indeterminacy in the use of preset criteria for assessment and grading. Assessment & Evaluation in Higher Education, 34(2), 159–179. https://doi.org/10.1080/02602930801956059
• Seale, C. (1999). Quality in qualitative research. Qualitative Inquiry, 5(4), 465-478. https://doi.org/10.1177/107780049900500402
• Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63-75. https://doi.org/10.3233/EFI-2004-22201
• Stiggins, R. J. (2005). Student-involved assessment for learning. Pearson.
• Şahin, Y. (2018). Yabancı dilde ölçme ve değerlendirme. Pegem.
• Şimşek, N. (2011). Sosyal bilgiler dersinde alternatif ölçme değerlendirme araçlarının kullanılması: Nitel bir çalışma. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 149- 168.
• Tan, Ş., ve Erdoğan, A. (2004). Öğretimi planlama ve değerlendirme. Pegem.
• Tekin, D. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz-yeterlik algıları ve tutumları arasındaki ilişki (Tez no: 597633) [Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi-Sakarya]. Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı.
• Tekin, H. (1991). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Yargı.
• Turgut, M. F. (1987). Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. Saydam (5. Baskı).
• Turgut, M.F. ve Baykul, Y. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi (8. Baskı).
• Ullmann, T. D. (2019). Automated analysis of reflection in writing: Validating machine learning approaches. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 29, 217–257. https://doi.org/10.1007/s40593-019-00174-2
• Ungan, S. ve Dinçel, Ö. (2022). Ana dili olarak Türkçe öğretiminde ölçme değerlendirme temalı bilimsel araştırmalar: Bir içerik analizi çalışması. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(2), 562-576.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin (9. Baskı)
• Yıldırım, H. İ. ve Karataş, F. (2019). The effect of the inquiry-based learning approach on self-efficacy belief levels of prospective science teachers regarding measurement and evaluation. In H. Tokcan & A. Altuncekic (Eds.), Contemporary approaches in education and social sciences (pp. 47-69). Old Publishing.
• Yıldırım, H. İ. ve Yıldırım, A. (2022). Fen bilimleri öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik tutumları üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(84), 1546-1568.