Araştırma Makalesi

Kaman (Kırşehir-Türkiye) floritlerinin mineralojik ve gemolojik özellikleri

Cilt: 12 Sayı: 4 15 Ekim 2022
PDF İndir
TR EN

Kaman (Kırşehir-Türkiye) floritlerinin mineralojik ve gemolojik özellikleri

Öz

Floritler Kaman (Kırşehir) ilçesine bağlı Hamit, Karakütük, Bayındır ve Yeniyapan köyleri arasında kalan bölgede bulunmaktadır. Floritler, Üst Kretase yaşlı Orta Anadolu Granitoyidleri içindeki gri- pembe renkli K-feldispat, plajiyoklaz ve kuvars ile amfibol ve biyotit türü mafik mineralleri içeren kuvars siyenitler içerisindeki faylara bağlı altere seviyelerde yer almaktadır. Floritler, birkaç santimetreden iki metreye kadar ulaşan damarlar halinde mor ve yer yer yeşil, pembe, sarı, beyaz renklerde gözlenmektedir. X Işınları Kırınım (XRD) analiz sonuçlarına göre kuvars siyenitler kuvars, feldispat ve kil minerali birlikteliğinden; floritler ise florit ve kuvars minerali birlikteliğinden oluşmaktadır. Dalga Boyu Dağılımlı X-Işını Floresansı (WDXRF) analiz sonuçlarına göre mor floritlerde F miktarının %39.8, CaO miktarının %51.2, SiO2 miktarının %8.68 olduğu, yeşil floritlerde F miktarının %46.7, CaO miktarının %51.5, SiO2 miktarının %1.15 olduğu gözlenmektedir. Katodolüminesans (CL) analizi sonucunda floritler içerisinde nadir toprak elementlerinden (NTE) terbiyum (Tb), erbiyum (Er), disprozyum (Dy) ve samaryum (Sm) elementlerinin varlığı gözlenmiştir Bölgedeki floritlerin süstaşı olarak kullanılabilmesi için; renk çeşitliliği, dokusu ve kolay işlenebilirliği olumlu özellikler olarak ortaya açığa çıkarken düşük sertliğe sahip olmaları, atmosferik koşullardaki dayanımlarının düşüklüğü ve iri kristallerin dilinimli yapıları gibi özellikleri ise olumsuz özellikler olarak belirlenmiştir. Bu nedenle bölgedeki floritlerin süstaşı olarak kullanılabilir olduğu ancak iyileştirme yöntemlerinden (epoksi ile doyurma) geçirilmeleri gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Florit , Kaman-Kırşehir , Mineraloji , Petrografi , Süstaşı

Kaynakça

  1. Altuncu, S. (2009). Türkiye florit yataklarının oluşumlarının karşılaştırmalı incelenmesi. [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü].
  2. Anthony, J. W., Bideaux, R. A., Bladh, K. W., & Nichols, M. C. (1997). Handbook of mineralogy. Vol. 3: Halides, hydroxides, oxides. Tucson, AZ: Mineral Data Publishing.
  3. Atakul, A., Küçükuysal, C., Sayı, K., & Süer, S. (2007). ‘‘Süs Taşları’’, ODTÜ Yayıncılık, Ankara.
  4. Aydin, S., Zühre, N., Bektur, F. & Çelebioğlu, N., (1998). MTA tabiat tarihi müzesinde sergilenen mineraller. Yayınlarından/Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara Baybörü, R., Kayabalı, I., Bakkaloğlu, A., Irkeç, T., & Ender, I. (1983). Eskişehir-Sivrihisar-Kızılcaören köyü fluoritli baritli komleks cevher sahasın ait ara rapor. MTA Rapor No: 7507 (yayımlanmamış).
  5. Başıbüyük, Z., Ekincioğlu, G., Ekdur, E., Balli, F., Kanbir, E. S., & Kiliç, E. (2015). Baranadağ magmatiklerindeki dokusal ve mineralojik farklılaşmanın yüzey kaplama taşı olarak kullanabilirlikteki fiziko-mekanik özelliklerine etkisi. Proje No: AEÜ-BE-11-18, 57 s, Kırşehir.
  6. Boztuğ, D., Güney, Ö., Heizler, M., Jonckheer, R. J., Tichomirowa, M., & Otlu, N. (2009). 207Pb-206Pb, 40Ar-39Ar and fission-track geothermochronology quantifying cooling and exhumation history of the kaman-kırşehir region ıntrusions, Central Anatolia, Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, 18(1), 85-108. https://doi.org//10.3906/yer-0806-3
  7. Cairncross, B., Windisch, W., Smit, H., Fraser, A., & Gutzmer, J. (2008). The Vergenoeg: Gauteng Province, South Africa Fluorite Mine. Rocks & Minerals, 83(5), 410-421.
  8. Chang, L. L. Y., Howie, R. A., & Zussman, J. (1996). Rock-forming minerals. Vol. 5B: Non-silicates: Sulphates, carbonates, phosphates and halides. London, England: The Geological Society.
  9. Coşanay, P. (2017). İç Anadolu florit yataklarının izotop (Sr-O-C-S) jeokimyası. [Yüksek lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü].
  10. Dill, H. G., Luna, L. I., Nolte, N., & Hansen, B. T. (2016). Chemical, isotopic and mineralogical characteristics of volcanogenic epithermal fluorite deposits on the Permo-Mesozoic foreland of the Andean volcanic arc in Patagonia (Argentina). Geochemistry, 76(2), 275-297. https://doi.org/10.1016/j.chemer.2016.03.002

Kaynak Göster

APA
Kaydu Akbudak, İ., Ketenci, D. E., & Gürbüz, M. (2022). Kaman (Kırşehir-Türkiye) floritlerinin mineralojik ve gemolojik özellikleri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(4), 1012-1023. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1005565